II SA/Sz 353/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Z.S. wezwana do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie kontenerów, zlokalizowanych na terenie działki o numerze geodezyjnym [...] przy ul. [...] z wniosku skarżącej z dnia [...], wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku złożonym na formularzu PPF wnioskodawczyni podała, że z uwagi na niskie dochody nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i córki. Miesięcznie ponoszone wydatki to: koszty wyżywienia, opłaty za prąd w wysokości [...] zł, gaz [...] zł oraz wodę. Z uwagi na niskie dochody skarżąca zmuszona jest korzystać z pomocy finansowej matki lub siostry. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Z.S. wskazała, że zamieszkuje z córką w wieku szkolnym. Posiadany majątek to dom o powierzchni [...] m2. Miesięczny dochód uzyskiwany z prowadzonej działalności gospodarczej wynosi ok. [...] zł. Pismem z dnia [...] Z.S. została wezwana do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia : - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu i innych niezbędnych wydatków w okresie ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii ostatniej decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości, - wyciągów lub wykazów ze wszystkich rachunków bankowych, w tym związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, czy wnioskodawczyni otrzymuje alimenty na córkę i przedłożenie dowodu potwierdzającego ich wysokość, - oświadczenia dot. wysokości pomocy otrzymywanej od członków rodziny, - oświadczenia dotyczącego rodzaju i rozmiaru prowadzonej działalności gospodarczej, - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki jednostki organizacyjnej gminy dot. korzystania z pomocy społecznej w okresie ostatniego roku w terminie 7 dni, od otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. W odpowiedzi na ww. zobowiązanie referendarza sądowego, Z.S. w piśmie z dnia [...] oświadczyła, że nie jest w stanie w zakreślonym w wezwaniu terminie wykonać zobowiązania i uiściła tytułem wpisu od skargi kwotę [...] zł. Żądanych dokumentów nie przesłała. Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną. Nie wystarczy jedynie ogólnikowe powołanie się na istniejące trudności, czy prawidłowe wypełnienie formularza. Sąd ma prawo, oceniając złożone oświadczenie za niewystarczające, żądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź złożenia dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, iż oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Z tych też względów musi dołożyć wszelkiej staranności, aby uzyskać dowody weryfikujące treść oświadczeń strony dotyczących jej stanu majątkowego. W tym przypadku oświadczenie skarżącej zawarte w formularzu o Jej sytuacji osobistej i finansowej uznano za niewystarczające i wezwano stronę do jego uzupełnienia o dalsze wyjaśnienia i dokumenty. Żądanie to było w pełni uzasadnione, ponieważ należało ustalić rzeczywistą sytuację finansową wnioskodawczyni, dochód osiągany z prowadzonej działalności i miesięczne wydatki. Pomimo właściwego doręczenia wezwania oraz ustalenia rygoru jego niewykonania Z.S., oświadczyła, że nie jest w stanie w wyznaczonym terminie zgromadzić dokumentów wymienionych w wezwaniu, przy czym nie wniosła o jego przedłużenie. Uiściła natomiast wpis od skargi w kwocie [...] zł. Nie wykonując wezwania referendarza sądowego wnioskodawczyni nie starała się współpracować w wyjaśnieniu swej sytuacji majątkowej. Umożliwiłoby to dostosowanie zakresu pomocy do Jej możliwości. Obliguje to do odmowy przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.