II SA/Sz 354/07
PostanowienieWSA w Szczecinie2007-10-10
Skład orzekający: Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca odmowy wypłaty odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu powstałego w związku ze służbą w Służbie Więziennej podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprawy dotyczące odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu powstałego w związku ze służbą w Służbie Więziennej nie mieszczą się w katalogu spraw osobowych funkcjonariuszy, a przepisy ustawy o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji wskazują na drogę sądową cywilną. W związku z tym, sprawy te nie podlegają kontroli sądowej w trybie administracyjnym, a skarga wniesiona do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
M. M., były funkcjonariusz Aresztu Śledczego, domagał się wypłaty odszkodowania z tytułu trwałego uszczerbku na zdrowiu powstałego w związku ze służbą. Dyrektor Aresztu odmówił wypłaty, wskazując na brak orzeczenia komisji lekarskiej o procentowym uszczerbku. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej utrzymał decyzję w mocy. M. M. złożył skargę do WSA, kwestionując stanowisko organów i przepisy wykonawcze. WSA odrzucił skargę jako niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2007r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wypłaty odszkodowania p o s t a n a w i a: odrzucić skargę
Dyrektor Aresztu Śledczego w S. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. 67 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn. zm.) odmówił M. M. - byłemu funkcjonariuszowi Aresztu Śledczego w S. - wypłaty odszkodowania.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Aresztu Śledczego w S. wskazał, iż w dniu [...] M. M. wystąpił do organu z żądaniem wypłaty odszkodowania z tytułu doznanego trwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby powstałej w związku ze służbą w Służbie Więziennej. Ponieważ - zdaniem organu - warunkiem wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 67 ustawy o Służbie Więziennej, jest ustalenie przez komisję lekarską służby zdrowia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji procentowego uszczerbku na zdrowiu, M. M. został skierowany na komisję lekarską. W dalszej części uzasadnienia organ ten wyjaśnił, iż w dniu [..] do Aresztu Śledczego w S. wpłynęło pismo Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w K., w którym wskazano, iż stwierdzone u wnioskodawcy schorzenia nie upoważniają komisji lekarskiej do wydania orzeczenia ustalającego procentowy uszczerbek na zdrowiu. Biorąc pod uwagę powyższe Dyrektor Aresztu Śledczego w S. uznał, iż brak jest podstaw prawnych do naliczenia i wypłaty M. M. odszkodowania z tytułu doznanego uszczerbku na zdrowiu.
M. M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. W uzasadnieniu odwołania M. M. zakwestionował stanowisko organu uznając, iż odmowa określenia przez komisję lekarską procentowego uszczerbku na zdrowiu nie może pozbawiać go wypłaty odszkodowania.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ ten powołał się na zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 1997 r. (Dz. U. MSW Nr 4a, poz. 14) wyjaśniając, że komisje lekarskie upoważnione są do określenia procentowego uszczerbku zdrowia w stosunku do chorób zawodowych wymienionych w załączniku nr 1 tego zarządzenia. Ponieważ Wojewódzka Komisja Lekarska w K. zakwalifikowała schorzenia M. M. do chorób wymienionych w załączniku nr 2 i tym samym nie określiła u wnioskodawcy procentowego uszczerbku na zdrowiu, orzeczenie komisji lekarskiej nie daje podstaw do wypłaty żądanego przez stronę odszkodowania.
W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., M. M. wniósł o uchylenie decyzji obu instancji jako naruszających przepisy:
- art. 67 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej,
- ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służba w Policji,
- rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw wewnętrznych,
- zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 grudnia 1995 r. w sprawie ustalania wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Więziennej.
Skarżący po raz kolejny podkreślił, iż komisje lekarskie stwierdziły u niego schorzenia pozostające w związku ze służbą, a zatem istnieją podstawy do wypłacenia należnego mu odszkodowania. Ponadto skarżący zwrócił uwagę na fakt, iż przepisy wykonawcze, tj. zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 grudnia 1995 r. w sprawie ustalenia wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Więziennej pozostają w sprzeczności z przepisem art. 3 ustawy o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, gdyż choroby i schorzenia wymienione w załączniku nr 2 uprawniają jedynie do przyznania renty. Załącznik ten zdaniem skarżącego pomija ze szkodą dla niego, te choroby i schorzenia, których nabycie stanowi podstawę do wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Na wstępie należy wyjaśnić, że istotą postępowania administracyjnego, jest rozpatrzenie sprawy administracyjnej, a wszystkie jej istotne elementy identyfikacyjne, zakreślające jej tożsamość, określają normy administracyjnego prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Badając legalność zaskarżonej decyzji, sąd administracyjny sięga do materialnego stosunku administracyjnoprawnego, który stanowił przesłankę wszczęcia i prowadzenia postępowania.
W sprawach dotyczących pełnienia służby przez funkcjonariuszy więziennictwa element administracyjnoprawny związany jest z załatwianiem spraw osobowych funkcjonariuszy.
Zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 z późn.zm.) przez sprawy osobowe, należy rozumieć:
- mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska,
- przenoszenie i zwalnianie ze stanowisk,
- zawieszanie w czynnościach służbowych,
- zwalnianie ze służby,
- ustalanie uposażenia,
- oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, rozwiązaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy,
W oparciu o § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 listopada 2002r. w sprawie szczegółowego zakresu spraw osobowych funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz właściwości przełożonych w tych sprawach (Dz. U. Nr 205, poz.1737) do spraw osobowych, o których mowa w art. 31 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej, należy:
1) powierzanie funkcjonariuszowi Służby Więziennej, pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku w tej samej jednostce organizacyjnej Służby Więziennej, albo w tej samej miejscowości;
2) delegowanie funkcjonariusza do pełnienia służby poza Służbą Więzienną;
3) zwalnianie funkcjonariusza od obowiązku zachowania tajemnicy, o której mowa w art. 61 ustawy;
4) udzielanie, wstrzymywanie i odwoływanie funkcjonariusza z urlopu;
5) kierowanie funkcjonariusza do komisji lekarskiej;
6) pozostawianie funkcjonariusza bez przydziału służbowego.
Niniejsza sprawa dotyczy odmowy wypłaty odszkodowania z tytułu doznanego trwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby powstałej w związku ze służbą w Służbie Więziennej. Zdaniem składu orzekającego, wypłata odszkodowania nie mieści się w przedstawionym powyżej katalogu spraw osobowych funkcjonariuszy służby więziennej i nie podlega kontroli sądowej w trybie administracyjnym.
Do odszkodowania, o którym mowa w art. 67 ustawy o Służbie Więziennej, na mocy ust. 2 powołanego przepisu, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji (Dz. U. Nr 53, poz. 345 z późn. zm.). Stosownie do przepisu art. 12 ust. 1 tej ustawy postępowanie w sprawie odszkodowania wszczyna się z urzędu lub na wniosek zainteresowanego. Prawo do odszkodowania oraz jego wysokość ustalają właściwe organy resortu spraw wewnętrznych (ust. 2). Organy te zostały wymienione w § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 grudnia 1995 r. w sprawie trybu przyznawania i wypłaty odszkodowań przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Służbie Więziennej (Dz. U. z 1996 r. Nr 5, poz. 37 z poźn. zm,), do których zaliczono naczelników rejonowych aresztów śledczych. Dalej art. 12 ust. 3 powołanej powyżej ustawy stanowi, iż od decyzji takiego organu przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. W myśl art. 12 ust. 4 tej ustawy odwołanie do sądu przysługuje również w wypadku niewydania przez organ resortu spraw wewnętrznych decyzji w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenia odszkodowawcze, bądź powstania obowiązku wszczęcia postępowania z urzędu.
Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, przyjąć zatem należy, że skoro sprawa z zakresu odszkodowania przysługującego z tytułu doznanego uszczerbku na zdrowiu na skutek choroby pozostającej w związku ze służbą w służbie więziennej nie mieści się w katalogu spraw osobowych, o których mowa w art. 31 ustawy o Służbie Więziennej, zaś art. 12 ust. 4 ustawy o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji wskazuje drogę sądową z powództwa cywilnego, to tym samym sprawy z zakresu tych odszkodowań nie podlegają kontroli sądowej w trybie administracyjnym.
Z powyższych względów Sąd uznał, że wniesiona przez stronę skarga jest niedopuszczalna i dlatego skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło