II SA/Sz 357/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2010-09-10
Skład orzekający: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinien zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych, w tym od opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku?Ratio decidendi
Skarżący, który wykazał, że jego sytuacja rodzinna, materialna i zdrowotna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, powinien zostać częściowo zwolniony od tych kosztów. Oznacza to, że nie ma obowiązku uiszczania opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, jeśli nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów.Stan faktyczny
Skarżący B. B. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w związku z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku, którym oddalono jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dotyczącą kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na przebywanie na zwolnieniu lekarskim, utrzymanie małoletniego syna oraz dochody żony i własne z działalności gospodarczej. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Częściowo zwolniono skarżącego B. B. od kosztów sądowych, a w pozostałej części wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku B. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych I. zwolnić częściowo skarżącego B. B. od kosztów sądowych, II. w pozostałej części wniosek oddalić
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...]. oddalił skargę B. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]. w przedmiocie kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych.
W dniu [...] wpłynął wniosek skarżącego o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, który podlega opłacie kancelaryjnej.
Zarządzeniem z dnia[...] doręczonym w dniu [...] skarżący został zobowiązany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w kwocie [...] złotych w terminie 7 dni pod rygorem ściągnięcia.
Skarżący w dniu [...] złożył wniosek o zwolnienie z powyższej opłaty kancelaryjnej.
Sąd zarządzeniem z dnia [...] doręczonym w dniu [...] wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie wniosku na urzędowym druku.
Skarżący uzupełnił wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i wskazał, że od [...] przebywa na zwolnieniu lekarskim, na utrzymaniu posiada małoletniego uczącego się syna. Żona skarżącego pracuje w Urzędzie Miasta i Gminy w K. gdzie zarabia [...] złotych brutto. Skarżący wskazał też, w okresie [...]. z tytułu prowadzonej działalności – transport ciężarowy osiągnął dochód w kwocie [...] złotych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodni4e z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a.- prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo od wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Przyznanie prawa osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Należy podnieść, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym powinna być zatem zastosowana wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żądnych możliwości finansowych pozwalających na uiszczenie opłat sądowych ( obejmujących wpis i opłaty kancelaryjne), pokrycie wydatków, czy opłacenie zastępstwa procesowego.
Przy czym ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek w tym przedmiocie, zaś Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenie strony.
Po analizie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, dołączonego do wniosku zwolnienia lekarskiego skarżącego oraz informacji z biura rachunkowego o dochodach skarżącego, należy stwierdzić, że sytuacja rodzinna, materialna i zdrowotna skarżącego, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Przyznanie w takim zakresie prawa pomocy oznacza między innymi, że skarżący nie ma obowiązku uiszczania opłaty kancelaryjnej w kwocie [...] złotych.
W tej sytuacji należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w pkt 1 postanowienia.
W pozostałej części sąd wniosek oddalił uznając, że strona nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów ( art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło