II SA/Sz 36/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę Dyrektor Ośrodka Pomocy Rodzinie, decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 104 i art. 162 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 14a ust.1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych /Dz.U. z 1998r., Nr 102, poz. 651 ze zm./ - stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] decyzji Nr [...] z dnia [...] przyznającej Z. P. zasiłek pielęgnacyjny od [...] do [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 14a ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych od dnia 1 stycznia 2002r. zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w zakładzie karnym. Z. P. postanowieniem z dnia [...] został tymczasowo aresztowany do dnia [...], dlatego należało stwierdzić wygaśnięcie decyzji od dnia [...]. Z. P. w odwołaniu od tej decyzji podniósł, że jest inwalidą [...] grupy, jest bardzo chory a zasiłek pielęgnacyjny przeznacza na zaspokojenie niezbędnych potrzeb. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 Kpa po rozpatrzeniu odwołania Z. P. umorzyło postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe. Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji wywiodło, że na mocy art. 71pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. Nr 228, poz. 2255/, z dniem wejścia w życie tej ustawy traci moc ustawa z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych /Dz.U. z 1998r., Nr 102, poz. 651 ze zm./. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że wobec utraty mocy powyższej ustawy, w tym przepisu art. 14a ust.1 na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję, postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotwe, a zatem podlegało umorzeniu. Z. P. na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia [...] w sprawie II SA/Sz 694/04 – uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził między innymi, że organ administracyjny I instancji stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania przezeń decyzji , organ odwoławczy powinien, z kolei, ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego, obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w pierwszej instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy – zachowując tożsamość sprawy – obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. Sąd wskazał też, że w dniu 1 maja 2004r., weszła w życie ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 71 ust.2 tej ustawy, utraciła moc ustawa z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych. Nowy stan prawny nie uzasadniał uznania postępowania odwoławczego za bezprzedmiotowe a tym samym błędne było jego umorzenie. Dlatego Sąd wskazał, że Kolegium winno uwzględnić nowy stan prawny, rozpatrzyć odwołanie wniesione przez Z. P., a następnie wydał stosowną decyzją na podstawie art. 138 Kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 16 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228, poz. 2255/, po rozpoznaniu odwołania Z. P. od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że organ I instancji decyzją z dnia [...] stwierdził wygaśnięcie swojej decyzji z dnia [...] o przyznaniu Z. P. zasiłku pielęgnacyjnego. Organ bowiem ustalił, że Z. P. przebywa w Zakładzie Karnym. Zgodnie z art. 14a ust.3 ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w zakładzie karnym. Kolegium podniosło też, że z dniem 1 maja 2004r. nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego, ponieważ weszła w życie ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228, poz. 2255/. Stosownie zaś do art. 71 pkt 2 tej ustawy , ustawa z dnia 1 grudnia 1998r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych, utraciła moc z dniem 30 kwietnia 2004r., a zatem nie istnieje już przepis, na podstawie którego została wydana zaskarżona decyzja. Z. P. przebywa w Zakładzie Karnym tj. w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie i finansowanej z budżetu państwa. Zgodnie z art. 16 ust.5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobyt osoby i udzielane przez tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane są z budżetu państwa albo z Narodowego Funduszu Zdrowia. W tych okolicznościach Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do przyznania Z. P. zasiłku pielęgnacyjnego w okresie jego pobytu w areszcie śledczym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że cierpi na wiele poważnych schorzeń [...]. Zarzucił, że Kolegium przytacza różne przepisy, a nie bierze od uwagę tego, że jak wyjdzie z zakładu karnego nie będzie posiadał żadnych środków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sad Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, że decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia - poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.dalej P.p.s.a.l, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. Przedmiotem skargi jest decyzja w sprawie wygaśnięcia decyzji o przyznaniu skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego. Z akt sprawy wynika, że skarżący decyzją Dyrektora Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] miał przyznany zasiłek pielęgnacyjny na okres od [...]do [...] Na skutek powstania nowej okoliczności jaką było osadzenie skarżącego w areszcie śledczym organ I instancji decyzją z dnia [...] stwierdził wygaśnięcie swojej decyzji z dnia [...]. Rozstrzygnięcie to było zgodne z obowiązującym w dacie wydania powyższej decyzji przepisem art. 14a ust.3 ustawy z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych /Dz.U. z 1998r. Nr 102, poz. 651 ze zm./. Na etapie postępowania międzyinstancyjnego, nastąpiła zmiana stanu prawnego, gdyż w dniu 1 maja 2004r. weszła w życie ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych /Dz.U. Nr 228 poz.2255/ i zgodnie z art. 71 ust.2 tej ustawy, utraciła moc ustawa z dnia 1 grudnia 1994r, o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych. Zmiana stanu prawnego wywołała konieczność rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania skarżącego według nowego stanu prawnego. Stanowisko Kolegium powołującego się na obowiązujący w dacie jego orzekania art. 16 ust.5 cyt. ustawy o świadczeniach rodzinnych prawa nie narusza. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący zarówno w dacie orzekania przez organ I instancji, jak i w dacie orzekania przez organ odwoławczy był pozbawiony wolności, skoro przebywał w areszcie śledczym. Zastosowanie do tego stanu faktycznego art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, znajduje swoje oparcie w ustawowej definicji instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 17 tej ustawy – instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie – to dom pomocy społecznej, placówka opiekuńczo-wychowawcza, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, a także szkoła wojskowa lub inna szkoła. Szkoła zapewniająca nieodpłatne pełne utrzymanie, w tym wyżywienie, zakwaterowanie umundurowanie. Podnoszone w skardze okoliczności dotyczące niedogodności związanych z pobytem w areszcie śledczym oraz obawy co do środków utrzymania na przyszłość, są bezprzedmiotowe dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, skoro wykraczają poza przesłanki określone w przepisie mającym zastosowanie w sprawie. Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że skarga jest nieuzasadniona i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji.