II SA/Sz 36/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędzia WSA Arkadiusz Windak ( spr.) Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 marca 2010r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności I. uchyla zaskarżone postanowienie. II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] orzeczeniem z dnia [...] zaliczył J.J. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Pismem z dnia [...] r. J.J. złożył od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie, które wpłynęło do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] w dniu [...] r. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...], na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz. 92) oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania. Uzasadniając treść podjętego rozstrzygnięcia organ przytoczył brzmienie §16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328), wskazując, że odwołanie do wojewódzkiego zespołu, za pośrednictwem powiatowego zespołu od orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, może wnieść osoba zainteresowana lub przedstawiciel ustawowy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r., zawierające prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia odwołania, zostało odebrane osobiście przez stronę za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu [...] r. Zainteresowany wniósł natomiast odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], za pośrednictwem Powiatowego Zespołu w [...], w dniu [...] r., a więc z przekroczeniem ustawowego terminu, który upłynął w dniu [...] r., co świadczy o bezskuteczności wniesionego środka odwoławczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na to postanowienie J.J. wniósł o rozpatrzenie odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, podnosząc, iż jednodniowe uchybienie terminu nie wynikało z jego zaniedbania, tylko z uwagi na ograniczenia związane z jego stanem zdrowia. Wyjaśnił, że wymaga stałej i długotrwałej opieki oraz pomocy innych osób w codziennych czynnościach, w tym przy załatwianiu wszelkich formalności. J.J. zaznaczył, że korzystanie z pomocy osób trzecich uzależnione jest od ich wolnego czasu. Ponadto podał, że od czasu leczenia szpitalnego, zakończonego w [...] r., występują u niego objawy nielogiczności, zaburzenia pamięci i koncentracji, co potwierdza zaświadczenie lekarza psychiatry z dnia [...] r. Powyższe okoliczności, w ocenie skarżącego, wpłynęły na niedotrzymanie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania. Skarżący stwierdził również, iż o możliwości wniesienia wniosku o przywrócenie terminu dowiedział się dopiero po podjęciu zaskarżonego postanowienia, gdyż w pouczeniu orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nie zawarto tej informacji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Pismem z dnia [...]r. Sąd zwrócił się do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] o przesłanie informacji, czy odwołanie J.J. z dnia [...] r. (data wpływu do organu dnia [...] r.) wniesione od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...], zostało złożone w organie osobiście, czy za pośrednictwem urzędu pocztowego. W odpowiedzi na to pismo organ poinformował, że dokonany wpis w książce korespondencyjnej o wpłynięciu odwołania w dniu [...] r. oraz czas dostarczania przesyłek z [...] do [...] przez Pocztę Polską (od 4 do 12 dni) sugeruje, iż odwołanie wniesiono osobiście. Na rozprawie, która odbyła się w dniu [...] r., Sąd wydał zarządzenie, w którym zobowiązał Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] oraz skarżącego do wskazania, czy odwołanie z dnia [...] r. zostało wniesione przez stronę osobiście, czy za pośrednictwem urzędu pocztowego. Wykonując wezwanie Sądu, J.J. w piśmie z dnia [...] r. oświadczył, że odwołanie nadał w urzędzie pocztowym, na dowód czego załączył potwierdzenie nadania przesyłki poleconej w dniu [...]. Natomiast organ poinformował pismem z dnia [...] r., że odwołanie wniesiono bezpośrednio do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona pod kątem zgodności prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), doprowadziła Sąd do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem kwestionowane rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli sądu, stała się prawidłowość wydania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu przez J.J. do wniesienia odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] r. Warunkiem skuteczności czynności procesowej wniesienia środka zaskarżenia jest zachowanie terminu do jego dokonania. Termin ten jest tzw. terminem procesowym oznaczającym okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty lub uczestników postępowania. Według postanowień art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia. Jednym z najistotniejszych elementów przy badaniu terminu do wniesienia odwołania jest ustalenie daty złożenia odwołania. Przy czym termin należy uznać za zachowany, jeżeli, w myśl art. 57 § 5 k.p.a., przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, za poświadczeniem przedłożenia, do organu administracji publicznej, 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego, 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym, 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej, 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku, 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. W rozpoznawanej sprawie zastrzeżenia budzi zarówno prawidłowość dokumentowania przez organy okoliczności związanych z odbiorem otrzymanej korespondencji jak i brak należytych ustaleń w tym zakresie, który powinien nastąpić w ramach postępowania wyjaśniającego. Krytycznie należy ocenić sposób odnotowywania korespondencji w siedzibie organu I instancji, skoro z książki wpływu korespondencji, ani z adnotacji poczynionych na odwołaniu nie wynika, czy zostało ono złożone osobiście, czy też wpłynęło drogą pocztową. W tym drugim przypadku w aktach winna znajdować się koperta, stanowiąca dowód nadania przesyłki. Pomimo braku takich jednoznacznych dowodów lub informacji od organu I instancji, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, bez podjęcia próby wyjaśnienia okoliczności związanych z rzeczywistym terminem złożenia odwołania, opierając się tylko na dacie wpływu odwołania do siedziby organu I instancji, stwierdził, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu. Odpowiadając na pytanie Sądu, co do sposobu złożenia odwołania (osobiście, czy za pośrednictwem poczty) organ podał, że odwołanie zostało wniesione bezpośrednio do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], nie precyzując jednak, czy odwołanie wniesiono osobiście, czy za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej operatora publicznego. Tymczasem nadesłane przez skarżącego potwierdzenie nadania przesyłki poleconej adresowanej do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] w dniu [...], poddaje w wątpliwość stanowisko organów obu instancji co do trafności przyjętej daty złożenia przez J.J. odwołania. W takim stanie rzeczy konieczne stało się uchylenie zaskarżonego postanowienia celem przeprowadzenia przez organ należytych ustaleń faktycznych związanych z dochowaniem przez stronę terminu do wniesienia odwołania, poprzez ustalenie, czy możliwym jest, że listem poleconym nadanym dnia [...], J.J. przesłał do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] korespondencje, nie będącą odwołaniem z [...] r. od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...]. W takich okolicznościach, Sąd stwierdził, że uchylenie zaskarżonego postanowienia celem przeprowadzenia ponownej, wnikliwej analizy okoliczności i daty złożenia przez J.J. odwołania z dnia [...] r. jest niezbędne do prawidłowej oceny dochowania przez stronę terminu do wniesienia odwołania. Z powyższych względów, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł jak w sentencji.