II SA/Sz 362/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy N.C. wezwany do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na postanowienie Wojewody w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie, W dniu [...] r. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że od dnia [...] r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma nikogo na utrzymaniu. Pismem z dnia [...] r. N.C. został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia : - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania za okres ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia wydanego przez właściwą do spraw opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy, czy w okresie ostatnich dwóch lat korzystał z pomocy społecznej, - oświadczenia co do wysokości środków finansowych posiadanych na utrzymanie, - odpisów zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata kalendarzowe pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu [...]r. skarżący odebrał wezwanie, jednakże zobowiązania Sądu nie wykonał. Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną. Nie wystarczy jedynie ogólnikowe powołanie się na istniejące trudności, czy prawidłowe wypełnienie formularza. Sąd ma prawo, oceniając złożone oświadczenie za niewystarczające, żądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź złożenia dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, iż oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Z tych też względów musi dołożyć wszelkiej staranności, aby uzyskać dowody weryfikujące treść oświadczeń strony dotyczących jej stanu majątkowego. W tym przypadku oświadczenie skarżącego zawarte w formularzu o jego sytuacji osobistej i finansowej uznano za niewystarczające i wezwano stronę do jego uzupełnienia o dalsze wyjaśnienia i dokumenty. Żądanie to było w pełni uzasadnione, ponieważ wnioskodawca podał, że od [...] r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, wobec czego należało ustalić, czy ma środki do życia, czy korzysta z pomocy społecznej, czy też utrzymuje się z prac dorywczych i stąd ma dochód oraz koszty jakie ponosi na utrzymanie mieszkania. Pomimo właściwego doręczenia wezwania oraz ustalenia rygoru jego niewykonania N.C. nie wykonał wezwania referendarza sądowego. Nie wyjaśnił również przyczyn swego zaniechania. Nie wykonując wezwania referendarza sądowego skarżący nie starał się współpracować w wyjaśnieniu swej sytuacji majątkowej. Umożliwiłoby to dostosowanie zakresu pomocy do możliwości wnioskującego. Obliguje to do odmowy przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.