II SA/Sz 363/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Widnak Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Małgorzata Płocharska - Małys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego I. o d d a l a skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego J.G. kwotę [...] złotych powiększoną co do kwoty [...] zł o kwotę należnego podatku od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone na zasadzie prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...] r. J. A. wystąpił o przyznanie świadczenia przedemerytalnego przysługującego pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej. Starosta [...] decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 150 b oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) i art. 37 k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, po rozpatrzeniu powyższego wniosku odmówił przyznania świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji Starosta ustalił, że wnioskodawca w [..] przedsiębiorstwach gospodarki rolnej przepracował [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni. Powołując się na zacytowaną treść art. 150 b ust.1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, organ stwierdził, że J. A. nie spełnił warunku zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w [...] przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez co najmniej [...] lat. W odwołaniu od powyższej decyzji, J. A. podniósł, że wprawdzie nie zna dokładnie ustawy, ale powołał się na przedłożone świadectwo pracy w warunkach szczególnych w okresie od [...] r. do [...] r., twierdząc, że ten okres powinien liczyć się podwójnie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działając na podstawie art. 10 ust. 4 pkt 2 i art. 150 b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) w związku z art. 37 k ust.9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) oraz art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ odwoławczy ustalił, iż J. A. we wskazanym w art. 150 b ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy okresie, tj. od 1 stycznia 2002 r. do 31 lipca 2004 r. spełnił [...] warunków wymienionych w art. 37 k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a mianowicie posiadał [...] , osiągnął wiek [...] posiadał wymagany okres do emerytury [...] ,zamieszkiwał w powiecie [...] , natomiast nie był zatrudniony w [...] przedsiębiorstwach gospodarki rolnej przez okres co najmniej [...] lat, bowiem okres tego zatrudnienia wynosił [...] lat, [...]miesięcy i [...] dni. Do okresów zatrudnienia w [...] przedsiębiorstwie gospodarki rolnej organ II instancji zaliczył stronie pracę w: - [...] od [...] r. do [...]r. [...] - Stacji [...] od [...] r. [...]r,. [...] - Gospodarstwie [...] od [...] r. do [...] r. [...]. Organ II instancji nie zaliczył do okresu zatrudnienia w [...] przedsiębiorstwie gospodarki rolnej zatrudnienia [...] ponieważ jednostka ta nie występuje w wykazie [...] przedsiębiorstw gospodarki rolnej obejmującym przedsiębiorstwa [...] które zostały zlikwidowane w trybie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz spełniały kryteria uznania ich za ppgr a pozostałe po nich mienie przejęte zostało do zasobów Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii podwójnego zaliczenia do okresu zatrudnienia w byłym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej pracy w warunkach szczególnych Wojewoda wyjaśnił, że przepisy cytowanej ustawy nie przewidują takiego zaliczenia, a wyraźnie wskazują, że jedną z przesłanek do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego jest posiadanie co najmniej 10 letniego okresu zatrudnienia w ppgr. Bez znaczenia jest zatem to czy było to zatrudnienie w warunkach szczególnych czy też nie. J. A. czując się pokrzywdzonym powyższą decyzją wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o uznanie Jego pracy " w [...] jako w zakładzie rolnym tylko o zmienionej nazwie". Zdaniem skarżącego, [...] przejęła Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa i mimo zmienionej nazwy [...] jest w dalszym ciągu jednostką Skarbu Państwa i spełnia "warunki art. 11 i 2a (Dz. U. z 2001 r. nr 57 poz.603 z późniejszymi zmianami.)". Nadto w skardze zawarty został wniosek o powołanie wskazanych "świadków jeżeli zajdzie konieczność". Wojewoda [...] odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądowa analiza zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem i w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta niezgodna jest z prawem. W związku z zawartym w skardze wnioskiem dowodowym wyjaśnić trzeba, że sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej w merytorycznym rozstrzyganiu spraw administracyjnych, a zatem nie wydają wyroków przyznających świadczenia. Sądowa kontrola legalności prowadzi do uchylenia decyzji ewentualnie stwierdzenia jej nieważności wówczas, gdy decyzja ta w istotny sposób narusza prawo (materialne lub procesowe). W przypadku zgodności decyzji z prawem skarga podlega oddaleniu. W toku tej kontroli sąd nie bierze pod uwagę względów poza prawnych, a wiec takich, które nie wynikają z przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w konkretnej sprawie. Z powodu takiej, jak wyżej przedstawiona, funkcji sądu administracyjnego, ustawodawca ograniczył również zakres postępowania dowodowego przed tym sądem tylko do dowodu uzupełniającego z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie ( art. 106§ 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dalej P.p.s.a.). Dlatego nie było podstaw prawnych do przeprowadzenia na rozprawie sądowej (zgłoszonego jako wniosek ewentualny) dowodu z zeznań świadków. Poza tym trzeba zaznaczyć, iż nawet przesłuchanie wskazanych w skardze świadków w postępowaniu administracyjnym, dla rozstrzygnięcia sprawy nic by nie wniosło, ponieważ spór w sprawie nie dotyczy faktów, lecz ich oceny prawnej. W istocie rzeczy, poczynione zaskarżoną decyzją ustalenia faktyczne nie są bowiem kwestionowane. Istota sporu sprowadza się natomiast do oceny prawnej tych ustaleń w części dotyczącej okresu zatrudnienia skarżącego w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej. J. A. wprost wskazał w skardze, że czuje się pokrzywdzony tym, że okres Jego pracy w [...] w okresie od [...] . do [...]r. nie został zaliczony do okresu pracy w [...] gospodarstwie rolnym, w sytuacji, gdy pracował w dalszym ciągu na tym samym stanowisku [...]i itp., a dotychczasową [...] przejęła Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa". Wbrew wywodom skarżącego, dokonana przez organy orzekające interpretacja przepisów prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie jest – w ocenie sądu - prawidłowa. Skarżący, jak to wynika z akt administracyjnych, wystąpił o przyznanie świadczenia przedemerytalnego " jako byłemu pracownikowi [...] " jak to napisał we wniosku z dnia [...]r. Trafnie przyjęto w postępowaniu administracyjnym, że wniosek ten należy rozpatrzeć na podstawie art. 150 b ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.). Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, stanowił, że: "Pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2002 r. do dnia 31 lipca 2004 r. spełniał warunki określone w art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2002 r. z wyłączeniem wyrazów "w dniu 7 listopada 2001r." Cytowany art. 150 b dodany został przez art. 1 pkt 76 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 164, poz. 1366) z dniem 1 listopada 2005 r. Zgodnie z art. 37 k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu wymaganym przez art. 150 b ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach runku pracy "Pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne jeżeli posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek- co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna; 2) posiadał okres uprawniający do emerytury-wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn; 3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat; 4) zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym" Zestawienie treści tych dwóch przepisów prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy, było objęcie ochroną pracowników byłych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, poprzez stworzenie im prawa do uzyskania świadczenia przedemerytalnego na dogodnych warunkach- zważywszy na przyjęte w art. 37 k ust. 9 pkt 1-2 stosunkowo niskie granice wieku i okresu uprawniającego do emerytury- o ile byli zatrudnieni przez stosunkowo długi okres tj. 10 lat w byłych państwowych przedsiębiorstwach gospodarki rolnej (w skrócie PPGR) oraz zamieszkiwali w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony wysokim bezrobociem strukturalnym, a więc w miejscu, gdzie szanse znalezienia pracy są minimalne. Jest poza sporem, że skarżący spełnił warunki ustawowe, poza wymogiem zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w byłym PPGR przez okres co najmniej 10 lat. Zawarty w art. 37k ust. 9 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu warunek obejmuje, wbrew odmiennym wywodom skargi, wyłącznie okres pracy w byłych PPGR i jak trafnie przyjęły to organy obu instancji, do wymaganego tym warunkiem okresu 10 lat nie podlega zaliczeniu okres zatrudnienia po likwidacji przedsiębiorstwa gospodarki rolnej. W świetle omawianego przepisu nie ma podstaw do takiego zaliczenia nawet wówczas, jeśli praca byłych pracowników PPGR po likwidacji tych przedsiębiorstw, świadczona była na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Gdyby ustawodawca zamierzał do okresu 10 lat zaliczyć okres zatrudnienia w AWRSP, która przejęła w imieniu Skarbu Państwa mienie po zlikwidowanych, w trybie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 57, poz. 603), państwowe przedsiębiorstwa gospodarki rolnej, to zawarłby odpowiednie ku temu wskazanie w tekście przepisu prawa. Z całą też pewnością do okresu zatrudnienia w byłym państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej nie może zostać zaliczone zatrudnienie w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością jaką była [...] w [...] w okresie od [...]r. do [...]r. niezależnie od rodzaju wykonywanej w niej przez skarżącego pracy. Ustawodawca nie uzależnił bowiem spełnienia omawianej przesłanki ustawowej od rodzaju wykonywanych czynności rolniczych czy też stanowiska lub zawodu zatrudnionego, lecz od formy organizacyjnej pracodawcy. Wskazana wyżej Spółka nie była państwowym przedsiębiorstwem gospodarki rolnej, skoro nie figuruje w wykazie byłych PPGR przekazanych wspomnianej AWRSP. Z tego powodu, zdaniem sądu, nie zaliczenie J. A. zaskarżoną decyzją spornego okresu zatrudnienia w wyżej wskazanej Spółce do okresu zatrudnienia w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej - nie narusza prawa. W tym stanie sprawy należało oddalić skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w przedmiocie wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika- radcy prawnego wyznaczonego na zasadzie prawa pomocy oparte zostało na podstawie art. 250 P.p.s.a.