II SA/Sz 365/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia i doręczenia kopii dokumentów oddala skargę. Postanowieniem z dnia[...] ., nr [...] Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 216 § 1 i § 2w związku z art.179 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t.Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), odmówił Spółce A. sporządzenia i doręczenia kopii dokumentów w postaci materiałów przekazanych przez Prokuraturę Apelacyjną ww sprawie [...] , tj. kopii postanowienia o przedstawieniu zarzutów o sygn. akt [...] P. K. oraz kopii protokołu przesłuchanie podejrzanego P. K. przedstawiciela Politechniki z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r., ze względu na interes publiczny. Na wstępie uzasadnienia organ wyjaśnił, że wnioskowane przez Spółkę A. dokumenty zostały włączone, postanowieniem z dnia [...] r., przez Dyrektora Izby Celnej do akt postępowania wszczętego odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] r. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej wyłączył ww. dokumenty z akt sprawy. Dalej organ wskazał na zasadę ogólną wynikającą z art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą organ podatkowy obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy. Odstępstwo od wskazanej zasady przewiduje przepis art. 179 Ordynacji podatkowej stanowiąc, że zasada umożliwiająca stronie przeglądanie akt sprawy nie ma zastosowania do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów objętych ochroną tajemnicy państwowej a także innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączył z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Organ podał, iż dokumenty o które wnioskuje Spółka zostały wyłączone z akt postępowania postanowieniem z dnia [...] r. ze względu na interes publiczny. W ocenie organu, w pojęciu interesu publicznego, o którym mowa w art. 179 § 1 Ordynacji podatkowej, mieści się także dobro prowadzonego śledztwa. Ujawnienie przestępstw i skuteczne ściganie sprawców, jako element bezpieczeństwa i porządku publicznego, leży w interesie całego społeczeństwa. Potrzeba ochrony tego dobra, stanowi uzasadnienie dla ograniczenia stronom dostępu do niektórych dokumentów z akt sprawy podatkowej. Ponadto, organ powołał się na pismo z dnia [...] r. Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej, w którym prokurator nie wyraził zgody na udostępnianie stronom postępowania protokołów przesłuchań świadków i podejrzanych. Na powyższe postanowienie Spółka A. złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zarzucając naruszenie art. 179 § 1 w związku z art. 178 § 1 w związku z art. 123 oraz naruszenie art. 124 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] , wydanym na podstawie art. 216 § 1 i § 2, art. 179 § 1 i § 2, art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Dyrektor Izby Celej podał, że Prokuratora Apelacyjna w piśmie z dnia[...] r. poinformowała organ, iż okres trwania śledztwa został przedłużony do dnia [...] r., a następnie pismem z dnia [...] r. wskazała nowy termin przedłużenia śledztwa do dnia [...] r. A zatem w dalszym ciągu zachodzi konieczność ochrony dobra tego śledztwa, poprzez odmowę udostepnienia stronie postepowania dokumentów pochodzących z tego śledztwa. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że nie jest możliwym dokonanie szczegółowej analizy treści wyłączonych dokumentów oraz możliwości ich oddziaływania na sferę interesu publicznego, gdyż przedstawienie takiej analizy spowodowałaby iluzoryczność tajemnicy ich treści. Przepis art. 179 ustawy Ordynacja podatkowa, wymaga ujawnienia motywów rozstrzygnięcia kwestii procesowej na niekorzyść strony, ale obowiązek zachowania tajemnicy państwowej lub ochrona interesu publicznego nie pozwala na ujawnienie niektórych dokumentów. Spółka A. zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniu zarzuciła naruszenie: - art. 179 § 1 w związku z art. 178 § 1 w związku z art. 123 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, wbrew powszechnej zasadzie jawności postępowania podatkowego, że w toku przedmiotowej sprawy zachodzi stan uzasadniający uniemożliwienie stronie przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów ze względu na tzw. interes publiczny mimo, iż z treści zaskarżonego postanowienia zarówno organu I, jak też II instancji, nie wynikają żadne skonkretyzowane przesłanki uzasadniające wystąpienie okoliczności stanowiących za "złamaniem" zasady jawności postępowania podatkowego, o której mowa w art. 123 Ordynacji podatkowej; - art. 124 Ordynacji podatkowej, poprzez jego nie zastosowanie i w konsekwencji niedostateczne wyjaśnienie zasadności przesłanek przy załatwieniu sprawy, tj. brak uzasadnienia przyjęcia przez organ stanu zagrożenia interesu publicznego. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która polega na sprawdzeniu prawidłowości zastosowania przepisów prawa procesowego i materialnego. Zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej, w sprawie udostępnienia dokumentów z akt postępowania dotyczącego cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych [...] o nr fabrycznym [...] , wydane zostało na podstawie przepisu art. 179 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t.Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), dalej zwanej "O.p.". Zgodnie z zasadą jawności postępowania podatkowego wobec stron, sprecyzowaną w art. 178 § 1 O.p., strona ma prawo do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, przy czym prawo to przysługuje też po zakończeniu postępowania. W myśl § 3 cytowanego artykułu strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Omawiana zasada jawności doznaje ograniczenia w art. 179 § 1 O.p., zgodnie z którym, przepisów art. 178 O.p. nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. W przedmiotowej sprawie organy celne odmówiły Spółce A. sporządzenia i doręczenia kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, powołując się na interes publiczny. Pojęcie "interesu publicznego" jest zwrotem niedookreślonym, dlatego też obowiązkiem organu jest wskazanie w realiach konkretnej sprawy, w czym upatruje interesu publicznego i jaka jest jego treść. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu, że pod pojęciem "interesu publicznego" mieści się dobro prowadzonego śledztwa w sprawie [...] prowadzonej przez Prokuraturę Apelacyjną Zdaniem Sądu, nie sposób podważyć stanowiska wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu, iż "interesem publicznym" w rozumieniu art. 179 Ordynacji podatkowej, w rozpoznawanej sprawie jest właśnie dobro śledztwa. W interesie publicznym leży, aby organy celne prowadząc postępowanie wobec skarżącej Spółki nie ujawniły danych innych podmiotów, w tym zgromadzonych w postępowaniu przygotowawczym przez organy prokuratury. Szczegółowa analiza i uzasadnienie zaistnienia przesłanki interesu publicznego, czego domaga się skarżąca, niweczyłoby właśnie ochronę tego dobra, gdyż ujawniłoby dane objęte odmową ich udostępnienia. Co prawda organ, jak sam przyznał w zaskarżonym postanowieniu, kierował się stanowiskiem Prokuratury Apelacyjnej, jednakże oczywiste jest, że to prokurator może najlepiej ocenić, czy wydanie takich dokumentów stronie postępowania kontrolnego może zagrażać dobru prowadzonego przez niego śledztwa. W tej sytuacji organ celny nie mógł, wbrew wyraźnemu zastrzeżeniu Prokuratora, udostępnić skarżącej wzmiankowanych dokumentów. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów art. 123, art. 178 i art. 179 Ordynacji podatkowej. Jak już wspomniano, wydane w sprawie postanowienie znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Zostało podjęte na podstawie prawidłowo ustalonego dla tej kwestii stanu faktycznego i zawiera wystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ prowadzący w tej sprawie postępowanie kontrolne wskazał jednoznacznie, w czym upatruje "interesu publicznego", jako przesłanki normatywnej wydanego przez siebie postanowienia o odmowie udostępnienia dokumentów wyłączonych z akt sprawy. Zauważyć też należy, iż zaskarżone postanowienie nie było wyrazem uznania organu celnego, lecz stanowiło konsekwencję wcześniej wydanego, na podstawie art. 179 § 1 O.p., postanowienia z dnia 22 listopada 2011 r. o wyłączeniu z akt sprawy dokumentów przekazanych przez Prokuraturę Apelacyjną, ze względu na interes publiczny. Z tych względów skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).