II SA/Sz 365/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-06-07
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, usytuowanego na działce o szerokości mniejszej niż 16 m, polegająca na powiększeniu pokoju i budowie tarasu nad piwnicą na granicy działki, spełnia wymogi § 12 ust. 3 pkt 3 oraz § 13 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a tym samym nie wymaga zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych?Ratio decidendi
Rozbudowa budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, usytuowanego na działce o szerokości mniejszej niż 16 m, polegająca na powiększeniu pokoju i budowie tarasu nad piwnicą na granicy działki, jest dopuszczalna na podstawie § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., który pozwala na rozbudowę istniejącego budynku w pasie 3 metrów wzdłuż granicy działki, zachowując jego dotychczasowe wymiary. Przepis ten wyłącza zastosowanie § 12 ust. 5 pkt 1 tego rozporządzenia. Ponadto, projektowana rozbudowa nie narusza przepisów dotyczących przesłaniania (§ 13) i nasłonecznienia (§ 60) budynków sąsiednich, a tym samym nie wymaga zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.Stan faktyczny
Skarżący S. P. i Z. P. wnieśli skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia Ministra Infrastruktury dotyczących usytuowania budynku przy granicy działki, przesłaniania i nasłonecznienia, a także brak wyjaśnienia różnic między projektami budowlanymi. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta, uznając, że projekt spełnia wymogi § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia i nie narusza przepisów o przesłanianiu i nasłonecznieniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi S. P. i Z. P. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S., po rozpoznaniu wniosku J. G. z dnia 11 września 2017 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił wnioskodawcy pozwolenia na rozbudowę budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na terenie działki nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w S..
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli właściciele sąsiedniej nieruchomości - nr [...] S. P. i Z. P., podnosząc w nim, że przedmiotowa decyzja narusza:
- art. 9 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane poprzez zatwierdzenie projektu niezgodnego z warunkami technicznymi - § 12 ust. 3 pkt 3 i § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bez uzyskania zgody na odstępstwo od Ministra Infrastruktury i Budownictwa,
- § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w związku z art. 6 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezrozumienie idei tego przepisu, który nie wymienia kryterium szerokości działki tylko odległości od granic działki,
- § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia w związku z art. 6 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę jego zastosowania w przypadku elementów architektonicznych zaprojektowanych w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy działki (taras przylegający do granicy),
- art. 7, 77 § 1 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych różnic projektów budowlanych załączonych do pierwszego wniosku o pozwolenie na budowę, które zakończyło się wyrokiem WSA w Szczecinie z dnia 4 lutego 2016 r.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Prezydenta Miasta S..
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał m.in., że wcześniej, wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2015 r., J. G. zwrócił się do Prezydenta Miasta S. o wydanie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w S. od strony ogrodu.
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Prezydent Miasta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wnioskowaną rozbudowę.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez S. i Z. P. - właścicieli nieruchomości sąsiedniej – na działce nr [...], decyzją z dnia [...] r. nr [...], Wojewoda utrzymał powyższą decyzję w mocy.
Na powyższą decyzję Wojewody S. i Z. P. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 1189/15 uchylił powyższą decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] Prezydenta Miasta S..
W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał m.in., że oba organy nieprawidłowo uznały, że w przedmiotowej rozbudowie budynku zastosowanie znajduje § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem Sądu, decyzja w tym przypadku powinna zostać wydana na podstawie § 12 ust. 3 pkt 3 ww. rozporządzenia. Ponadto, w ocenie Sądu, organy nie dokonały analizy zgodności planowanej inwestycji w kontekście przepisów § 13 ww. rozporządzenia (możliwość przesłaniania pomieszczeń budynku sąsiedniego) oraz § 60 rozporządzenia (zapewnienie właściwego nasłonecznienia pomieszczeń budynku sąsiedniego).
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Prezydent Miasta S. decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówił zatwierdzenia powyższego projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wskazaną wyżej rozbudowę.
Od ww. decyzji odwołanie wniósł inwestor J. G..
Po jego rozpatrzeniu Wojewoda decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy. ww. decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. Decyzja Wojewody nie została zaskarżona.
W dniu 11 września 2017 r. J. G. wystąpił do Prezydenta Miasta S. z nowym wnioskiem o pozwolenie na rozbudowę, od strony ogrodu, budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...] w S. (na działce nr [...]).
Zgodnie z przedstawioną organowi nową dokumentacją - częścią opisową i graficzną - projekt budowlany przedmiotowej inwestycji przewiduje rozbudowę pokoju dziennego znajdującego się na parterze budynku o powierzchnię istniejącego tarasu, który ograniczony jest od strony działki nr [...] ścianą pełną, natomiast od strony działki nr [...] w połowie ścianą o wysokości kondygnacji parteru i w drugiej połowie ścianką o szerokości 66 cm i wysokości barierki wokół tarasu oraz likwidację istniejących osobnych schodów do piwnicy i osobnych schodów na taras, usytuowanych odpowiednio w odległości około 94 cm od granicy z działką nr [...] i w odległości około 66 cm od granicy z działką nr [...] (rys. nr [...] projektu). W miejscu likwidowanych schodów projekt przewiduje budowę tarasu na całej szerokości działki inwestycyjnej (na rozbudowanej piwnicy) oraz budowę schodów do piwnicy usytuowanych w odległości około 100 cm od granicy z działką nr [...] oraz schodów na taras usytuowanych bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] (rys. nr [...] projektu). Projektowane schody na taras częściowo przylegają do schodów na taras na sąsiedniej działce nr [...]. Na dachu wysuniętej części rozbudowanego pokoju dziennego zaprojektowano balkon dostępny przez zaprojektowane - w miejscu istniejącego okna - drzwi balkonowe z pokoju na piętrze, zabezpieczony ażurową barierką.
Dalej organ odwoławczy wskazał, iż w wyroku z dnia 4 lutego 2016 r. WSA w Szczecinie stwierdził, że podstawą do wydania decyzji zezwalającej na realizację rozbudowy budynku powinien być § 12 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten dopuszcza rozbudowę przedmiotowego budynku w zabudowie szeregowej pod warunkiem zachowania jego dotychczasowych gabarytów w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granic z sąsiednimi nieruchomościami.
Projektowana inwestycja usytuowana jest na działce nr [...] i sąsiaduje od strony zachodniej z działką nr [...], która została rozbudowana od strony ogrodu w podobny sposób jak przedstawia inwestor w niniejszym postępowaniu a od strony wschodniej - z działką nr [...], należącą do odwołujących się S. P. i Z. P..
W ocenie organu odwoławczego, zaprojektowana rozbudowa budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej wypełnia ustalenia § 12 ust. 3 pkt 3 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., albowiem rozbudowana część posiada - w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki - dotychczasowe wymiary równe wysokości: kondygnacji parteru w przypadku rozbudowy pokoju na parterze i piwnicy - w przypadku rozbudowy tarasu. Budynek nie został rozbudowany na całej jego wysokości.
Wojewoda przypomniał ponadto, że WSA w Szczecinie w wyroku z 4 lutego 2016 r. stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ winien ocenić, czy projektowana rozbudowa spełnia wymogi § 13 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r.
W kwestii tej organ odwoławczy stwierdził, iż analizując projekt pod kątem § 13 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury wysokość przesłaniania - biorąc pod uwagę najmniej korzystny wariant - wynosi około 3,0 m (według rys. nr [...] - 2,91 m), za którą przyjęto odległość od poziomu tarasu do górnej krawędzi balkonu nad parterem. Między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego (pokój dzienny), nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż 3,0 m (wysokość przesłaniania). Projekt spełnia zatem warunek § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Według § 60 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 8-16, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 7-17. Ust. 2 tego paragrafu stwierdza, że w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju. Analiza przesłaniania ocenia nasłonecznienie sąsiedniego budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej położonego na nieruchomości nr [...]. Budynek na nieruchomości nr [...] to budynek jednorodzinny w zabudowie szeregowej, który od strony północno-zachodniej na parterze posiada pokój dzienny z oknami i drzwiami prowadzącymi na taras, na piętrze zaś znajdują się pokoje mieszkalne. Analizę pomieszczeń w budynku na działce nr [...] dokonano w oparciu o projekt i inwentaryzację rozbudowywanego budynku na działce nr [...], który stanowi zabudowę szeregową zrealizowaną w oparciu o jeden powtarzalny projekt budowlany segmentu szeregowca. Z załączonej do wniosku analizy przesłaniania wynika, że budynek na działce skarżących (nr [...]) był doświetlony światłem słonecznym po godzinie 19. Badana elewacja znajduje się od strony północno-zachodniej, która jest nasłoneczniona przez krótki okres w późnych godzinach popołudniowych. Rozbudowa pokoju na parterze sąsiedniej nieruchomości poprzez zabudowę istniejącego na granicy obu nieruchomości ścianki o szerokości 66 cm nie spowoduje znacznego pogorszenia warunków nasłonecznienia pokoju na parterze nieruchomości [...]. Rozbudowa ta nie będzie miała żadnego wpływu na nasłonecznienie okien pomieszczeń na piętrze. Projektowana rozbudowa nie wpływa też na nasłonecznienie pokoi skarżących znajdujących się na parterze budynku. Organ odwoławczy podkreślił też, że w przypadku mieszkań wielopokojowych dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w § 60 ust. 1 rozporządzenia co najmniej do jednego pokoju. Warunek ten jest spełniony, albowiem pokoje usytuowane na piętrze od strony południowo-wschodniej są nasłonecznione znacznie dłużej niż wymagane przepisem 3 h.
Odpowiadając na zarzuty odwołujących się Wojewoda wyjaśnił, że zastosowanie § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury wyklucza zastosowanie § 12 ust. 5 pkt 1 tego rozporządzenia. Pierwszy przepis dopuszcza rozbudowę budynku w pasie 3,0 m w dotychczasowych jego gabarytach, czyli dotyczy budynków istniejących, natomiast drugi - ogranicza zbliżenie pewnych elementów budynków do granicy działki w przypadku obiektów nowo budowanych. Przyjęcie, że w sprawie ma zastosowanie § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia skutkuje, iż nie ma w tym przypadku potrzeby wystąpienia o odstępstwo od przepisów dotyczących warunków technicznych albowiem istnieje przepis, który umożliwia realizację inwestycji w kształcie zaproponowanym przez inwestora.
Odnosząc się z kolei do zarzutu niewyjaśnienia różnic pomiędzy obydwu projektami tj. analizowanym w niniejszym postępowaniu, a będącym przedmiotem postępowania wszczętego w 2015 r., organ odwoławczy wskazał, że pierwszy projekt budowlany przedstawiał rozbudowę pokoju dziennego od strony nieruchomości skarżących tylko w ramach istniejącej pełnej ściany pomiędzy nieruchomościami i zwiększał się dopiero w odległości 3,0 od granicy działki skarżących, a nowy projekt rozbudowę pokoju dziennego od strony działki skarżącego powiększa dodatkowo o 66 cm czyli o ściankę szerokości 66 cm i wysokość barierki tarasu znajdującej się na granicy obu działek. Na piętrze, od strony działki skarżących, balkon został zaprojektowany w odległości 3,0 od granicy z działka skarżącego, nowy projekt przedstawia balkon o szerokości budynku na działce nr [...].
Pismem z dnia 25 lutego 2018 r. S. P. i Z. P. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika adw. S. M. złożyli skargę na ww. decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie:
- art. 7 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów skarżącego, na co miało również wpływ niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a., mające wpływ na treść orzeczenia organu;
- art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez uznanie, iż projekt inwestora nie wymaga zwrócenia się do Ministra Infrastruktury, podczas gdy w stanie faktycznym wyrażenie zgody na odstępstwo przez tenże organ było konieczne;
- § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie poprzez uznanie, że projekt przedstawiony przez inwestora spełnia kryteria zawarte w tym przepisie, podczas gdy w rzeczywistości jest odmiennie;
- § 12 ust. 5 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie poprzez uznanie, iż przepis ten nie ma zastosowania na gruncie przedstawionego projektu przez inwestora, podczas gdy w rzeczywistości jest odmiennie;
- § 13 ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie poprzez uznanie, że projekt przedstawiony przez inwestora spełnia kryteria zawarte w tym przepisie, podczas gdy w rzeczywistości jest odmiennie.
W uzasadnieniu skargi podtrzymano zarzut, że organ nie wyjaśnił, na czym polegają różnice pomiędzy aktualnym a poprzednim projektem budowlanym, nie odniósł się do dowodu przedstawionego przez skarżących w postaci pisma z dnia 9 października 2017 r., błędnie uznał, że skoro aktualny projekt spełnia kryteria zawarte w § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie, to nie ma potrzeby występować o wyrażenie zgody na dokonanie odstępstw od ww. przepisu. Ponadto, organ nie wykazał, że przedmiotowa rozbudowa spełnia kryteria wskazane w § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia oraz błędnie uznał, że przepis § 12 ust. 5 pkt 1 tego rozporządzenia nie będzie mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Nie wyjaśnił również, na czym polega "nieznaczność" wpływu rozbudowy na nasłonecznie nieruchomości skarżących, podczas gdy z obliczeń skarżących wynika, że parametry nasłonecznienia znacząco odbiegają od zawartych w projekcie. W projekcie nie przedstawiono ponadto skutków ingerencji w nieruchomość skarżących poprzez usunięcie płotu wraz z podmurówką, przesunięcie instancji wodno-kanalizacyjnych oraz przekroczenie przez fundament tarasu granicy działki skarżących. Dodatkowo, skarżący wskazali na nieścisłości w zakresie granic planowanego na dachu balkonu oraz wytknęli brak analizy parametrów projektowanych ścian, w tym ich ogniotrwałości.
W oparciu o tak skonstruowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanych naruszeń mających wpływ na wynik postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. O oddalenie skargi wniósł również - reprezentowany przez adw. T. B. uczestnik postępowania J. G., wskazując na niezasadność podnoszonych w skardze zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd eliminuje zaskarżony akt z obrotu prawnego w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ administracji prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a.").
Dodać należy, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 "P.p.s.a.").
Badanie wskazanej wyżej zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym skarga S. P. i Z. P. nie mogła być uwzględniona.
Przedmiotem przeprowadzonej w wyżej wskazanym trybie kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej od strony ogrodu, polegająca na powiększeniu znajdującego się na parterze pokoju z wykonaniem balkonu nad jego stropem oraz budową tarasu nad powinicą – na całej szerokości działki.
W pierwszej kolejności należy zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji, że w niniejszej sprawie nie były one formalnie związane treścią wyroku tut. Sądu z dnia 4 lutego 2016 r., II SA/Sz 1189/15, bowiem został on wydany w innej, chociaż niewątpliwie bardzo zbliżonej sprawie, albowiem dotyczyła ona innego projektu budowlanego. Podkreślić jednak należy, że organ II instancji orzekający w rozpatrywanej sprawie zasadnie przytoczył treść istotnych wątków uzasadnienia prawnego ww. wyroku, mających znaczenie również dla niniejszej sprawy.
Tu zauważyć należy, iż zakres rozbudowy przedmiotowego budynku wskazany w projekcie budowlanym stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania różni się od poprzedniego (z 2015 r.) powiększeniem rozbudowy pokoju o dodatkowe 66 cm (kosztem dotychczasowego tarasu) i wykonaniem balkonu nad rozbudowaną częścią – na całej szerokości działki nr [...].
Z tych względów aktualne pozostają wywody Sądu, zawarte w wyroku z dnia 4 lutego 2016 r. sygn.. akt II SA/Sz 1189/15, co do możliwości projektowanej rozbudowy w aspekcie obowiązujących inwestora przepisów techniczno – budowlanych, w szczególności § 12, § 13 oraz 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.), dalej: "rozporządzenie".
Zauważyć też należy, iż w niniejszym postępowaniu inwestor, ze względu na wykonywanie wskazanych robót na granicy działki, na podstawie art. 9 Prawo budowlane zwrócił się do organu architektoniczno – budowlanego o zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych określonych w § 12 ust. 3 pkt 3 oraz § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia.
Organ ten 27 stycznia 2017 r. zwrócił się do Ministra Infrastruktury i Budownictwa z wnioskiem o udzielenie mu upoważnienia na wyrażenie takiej zgody.
Minister pismem z dnia 28 kwietnia 2017 r. odmówił udzielenia wnioskowanego upoważnienia wskazując, iż zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określone w ust. 1 pkt 2 lecz nie mniejszej niż 1,5 m na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m.
Oznacza to, iż w świetle wskazanych przepisów techniczno – budowlanych realizacja wskazanych w procedowanym projekcie budowlanym robót budowlanych nie wymaga zgody na odstępstwo od tych przepisów.
W związku z powyższym Prezydent Miasta S. uznał postępowanie w tym przedmiocie za bezprzedmiotowe i umorzył je (decyzją z [...] r.).
Stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę właściwe organy architektoniczno – budowlane zobowiązane są do sprawdzenia zgodności załączonego do wniosku projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi. Sporne w niniejszej sprawie okazały się kwestie związane z realizacją robót budowlanych na granicy z działką skarżących, w szczególności dotyczące ograniczenia dostępu światła dziennego do pomieszczeń budynku skarżących.
Przed przeanalizowaniem tej kwestii dodać należy, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ww. rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2018 r. – w związku z treścią § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym dla zamierzenia budowlanego wobec którego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia został złożony wniosek o pozwolenie na budowę, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Powyższa zasada odnosi się również do obowiązujących od 1 stycznia 2018 r. zmian w treści § 12 rozporządzenie, które zostały wprowadzone rozporządzeniem zmieniającym ww. rozporządzenie z dnia 14 listopada 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2285).
W § 12 rozporządzenia, określone zostały warunki usytuowania budynków w stosunku do granicy z działką sąsiednią, mające na celu zapewnienie podstawowych warunków użytkowych i bezpieczeństwa, w korelacji do innych przepisów rozporządzenia, dotyczących oświetlenia dziennego pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 13) i nasłonecznienia określonych pomieszczeń (§ 60) oraz bezpieczeństwa pożarowego (§ 271 i 273), z uwzględnieniem prawidłowości zabudowy danej działki oraz jej oddziaływania na teren działek sąsiednich, poprzez wskazanie minimalnych odległości usytuowania planowanego budynku od granicy z działką sąsiednią.
Wskazać zatem należy, iż w przepisie § 12 ust. 3 ww. rozporządzenia dopuszczone zostały odstępstwa od określonych w ust. 1 i 2 zasad umożliwiając, w zabudowie jednorodzinnej, m.in.:
- sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m, (pkt 1 i 2)
- rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych. (pkt 3)
Jak wynika z wywodów zawartych w przywołanym wyżej wyroku tut. Sądu z dnia 4 lutego 2016 r., w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest rozbudowa istniejącego budynku, zastosowanie znajduje § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia, co wyłącza zastosowanie pkt 5, który nie ma zastosowania do istniejących już budynków, podlegających rozbudowie.
Warunkiem rozbudowy istniejącego na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m budynku usytuowanego w granicy działki jest zatem to, aby na skutek rozbudowy nie doszło do zmiany jego wymiarów w pasie przygranicznym o szerokości 3 m.
Jak wynika z treści § 12 ust. 1 rozporządzenia, na organach orzekających w rozpatrywanej sprawie ciążył obowiązek dokonania oceny prawidłowości rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego w kontekście wymogów § 12, § 13 i § 60 tego rozporządzenia. Niewłaściwa analiza powyższych kwestii była również jedną z zasadniczych przyczyn uchylenia przez tut. Sąd wyrokiem z 4 lutego 2016 r. poprzednio wydanej, w podobnej sprawie, decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Jak już wyżej wskazano planowana inwestycja, dla której udzielone zostało zaskarżone pozwolenie na budowę, polega na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce, której szerokość jest mniejsza niż 16 m, nie zaś na sytuowaniu nowego budynku. Podstawą analizy organu architektoniczno – budowlanego przy wydawaniu decyzji zezwalającej na rozbudowę przedmiotowego budynku winien przepisu § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia. Zaprojektowana rozbudowa budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej wypełnia ustalenia ww. przepisu, bowiem rozbudowana część posiada w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki dotychczasowe wymiary równe wysokości: kondygnacji parteru w przypadku rozbudowy pokoju na parterze i piwnicy w przypadku rozbudowy tarasu.
Zgodnie zaś z § 13 rozporządzenia, odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwić naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione jeżeli: 1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m, 2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60 (ust. 1). Wysokość przesłaniania, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się od poziomu dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego do poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części (ust. 2). Przepis ten, dla dokonania prawidłowej oceny, o której mowa powyżej, wymaga ustalenia wskazanego w nim kąta i sytuacyjnego odniesienia się do niego obiektów przesłanianego i przesłaniającego. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie, dokonując analizy przesłaniania pomieszczeń w budynku należącym do skarżących, prawidłowo dokonały wskazanych wyżej ustaleń. Wysokość przesłaniania, biorąc pod uwagę najmniej korzystny wariant, wynosi w tym przypadku około 3,0 m, za którą przyjęto odległość od poziomu tarasu do górnej krawędzi balkonu nad parterem. Między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi drzwi tarasu pomieszczenia przesłanianego (pokój dzienny), nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż 3,0 m (wysokość przesłaniania). Należy zauważyć, iż skarżący kwestionując powyższe ustalenie (ilustrując to załączonym do skargi rysunkiem) umieścił wskazany w ww. przepisie wierzchołek trójkąta w osi drzwi tarasu, a nie na osi okna budynku przesłanianego, jak wskazuje przepis § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Przedstawiona w tym zakresie jako część skargi, analiza nie odpowiada zatem ściśle wymogom przywołanego wyżej przepisu.
W ocenie Sądu, zawarta w projekcie analiza naświetlenia jest natomiast prawidłowa i odpowiada wymogom § 13, a także § 57 i 60 rozporządzenia.
Stosownie do treści § 60 ust. 1 ww. rozporządzenia pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 8-16, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 7-17. Ust. 2 tego paragrafu stwierdza, że w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, (...). Z załączonej do wniosku analizy przesłaniania wynika, że budynek na działce skarżących nr [...] spełnia powyższy warunek i był doświetlony światłem słonecznym po godzinie 19. Rozbudowa pokoju na parterze sąsiedniej nieruchomości poprzez zabudowę istniejącej na granicy obu nieruchomości ścianki o szerokości 66 cm nie powoduje zatem znacznego pogorszenia warunków nasłonecznienia pokoju na parterze nieruchomości nr [...] i nie będzie miała żadnego wpływu na nasłonecznienie pomieszczeń mieszkalnych na piętrze.
Nietrafne jest również stanowisko skarżących, jakoby w niniejszej sprawie wymagane było uzyskanie zgody Ministra Infrastruktury na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych – co zostało wyjaśnione powyżej. Jak słusznie stwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołując się w tym zakresie także na stanowisko tut. Sądu w sprawie II SA/Sz 1189/15, zastosowanie § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury wyklucza zastosowanie § 12 ust. 5 pkt 1 tego rozporządzenia. Pierwszy z tych przepisów dotyczy bowiem rozbudowy budynków istniejących, natomiast drugi ogranicza zbliżenie pewnych elementów budynków do granicy działki w przypadku nowo budowanych obiektów.
Projekt budowlany zawiera również rozwiązania odnoszące się do ochrony przeciwpożarowej (pkt 15 opisu technicznego), zapewniając zgodność inwestycji z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.
Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi, iż w projekcie budowlanym nie przedstawiono skutków ingerencji w nieruchomość skarżących przy jej granicy stwierdzić należy, że analiza treści ww. projektu nie wskazuje na to, że projektowana rozbudowa mogłaby wpłynąć na użytkowanie instancji sanitarnej i deszczowej znajdujących się na terenie działki nr [...] przy granicy z działką nr [...], ani na użytkowanie działki nr [...] w jakikolwiek sposób.
Za bezzasadny uznać również należy zarzut skargi dotyczący niewyjaśnienia różnic pomiędzy aktualnym projektem budowlanym, a tym przedstawionym we wcześniejszym postępowaniu. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, iż Wojewoda dokonał analizy przedłożonego do niniejszej sprawy projektu budowlanego (s. 6 decyzji) poprzez jego porównanie do tego, który został przedłożony w poprzednim postępowaniu.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Zgodnie zaś z art. 107 K.p.a. w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu oraz wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa, ustosunkowano się także do zarzutów skarżących.
Podsumowując stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu, zatwierdzony zaskarżoną decyzją projekt rozbudowy budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej nie narusza przepisów techniczno – budowlanych, regulujących wzajemne usytuowanie sąsiednich budynków w zabudowie szeregowej w aspekcie wymogów § 12 ust. 3 pkt 3 jak też § 13 w zw. z § 57 ust. 1 i § 60 rozporządzenia, jak też rozdziału 7 (bezpieczeństwo pożarowe).
Kontrola sądowa również nie wskazuje na naruszenie jakichkolwiek przepisów prawa budowlanego, wobec czego organ nie miał podstaw by odmówić zatwierdzenia złożonego projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło