II SA/Sz 366/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2018-04-10
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, której prawomocnym postanowieniem przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, może skutecznie ubiegać się o wydanie kolejnego postanowienia przyznającego jej adwokata z urzędu, gdy dotychczasowy pełnomocnik nie spełnia jej oczekiwań?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że strona nie może skutecznie ubiegać się o wydanie kolejnego postanowienia przyznającego jej adwokata z urzędu, jeśli prawo to zostało jej już przyznane prawomocnym postanowieniem, które nie zostało uchylone. Brak jest przepisu prawa umożliwiającego zgłoszenie kolejnego żądania wyznaczenia adwokata w sytuacji, gdy dotychczasowy pełnomocnik nie spełnia oczekiwań strony.Stan faktyczny
R. S. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, mimo że prawo to zostało mu już przyznane prawomocnym postanowieniem z 2008 r. Wcześniej wyznaczeni adwokaci zwracali się o zwolnienie z obowiązku reprezentowania skarżącego z uwagi na brak zaufania i brak możliwości swobodnego działania. Sąd wielokrotnie oddalał wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalał zażalenia na te postanowienia. Ostatecznie, po uchyleniu wyroku WSA przez NSA i ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA oddalił skargę R. S., a następnie odrzucił jego skargę kasacyjną. Obecny wniosek o przyznanie prawa pomocy został uznany za bezprzedmiotowy i postępowanie w jego przedmiocie umorzono.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie wywołane wnioskiem R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem
W dniu 28 marca 2018 r. R. S. złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 lutego 2018 r. odrzucające zażalenie na postanowienie z dnia 18 stycznia 2018 r. odrzucające skargę kasacyjną (sporządzoną osobiście).
Jednocześnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Jest to dziesiąty wniosek R. S. o ustanowienie adwokata złożony w niniejszej sprawie. Poprzednio sprawa była zarejestrowana po sygnaturą akt II SA/Sz 236/08 i postanowieniem z dnia 19 czerwca 2008 r. Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Okręgowa Rada Adwokacka w S. wyznaczyła na tej podstawie pełnomocnika skarżącego w sprawie w osobie adwokata W. S., następnie adwokata D. T., a następnie adwokata A. K.. Adwokaci ci wystąpili kolejno z wnioskiem o zwolnienie ich z obowiązku reprezentowania skarżącego, z uwagi na występujący brak zaufania do nich. Wnioski te zostały uwzględnione przez Okręgową Radę Adwokacką w S..
W toku postępowania skarżący występował z kolejnymi wnioskami o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sąd uznając je za bezprzedmiotowe oddalał je postanowieniami: z dnia 22 lipca 2010 r., z dnia 15 grudnia 2010 r., z dnia 30 marca 2011 r., dnia 15 lipca 2011 r., a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniami z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt I OZ 803/10, z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 165/11, z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 366/11, z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I OZ 654/11 oddalił zażalenia skarżącego na te postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., jednak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1530/11 uchylił ten wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. Sprawa została wpisana do rep. II SA/Sz 366/12.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniami z dnia 16 grudnia 2016 r. oraz 4 maja 2017 r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowania wywołane kolejnymi wnioskami R. S. o ustanowienie adwokata, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniami z dnia 17 lutego 2017 r. sygn. akt I OZ 425/17, oraz z dnia 6 lipca 2017 r. sygn. akt I OZ 1079/17 oddalił zażalenia R. S. na te postanowienia.
Wyrokiem z dnia 18 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 28 listopada 2017 r.
W dniu 27 grudnia 2017 r. R. S. złożył skargę kasacyjną sporządzoną osobiście, oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie wywołane wnioskiem złożonym 27 grudnia 2017 r.
Sąd, postanowieniem z dnia 18 stycznia 2018 r. odrzucił skargę kasacyjną.
W dniu 16 lutego 2018 r. R. S. złożył zażalenie na postanowienie z dnia 18 stycznia 2018 r., sprzeciw od postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2018 r., oraz kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Sąd, postanowieniem z dnia 23 lutego 2018 r. odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z dnia 18 stycznia 2018 r. Jednocześnie, postanowieniem z tej samej daty, utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 11 stycznia 2018 r. Postanowienia te zostały doręczone R. S. w dniu 21 marca 2018 r.
W dniu 28 marca 2018 r. skarżący złożył zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 23 lutego 2018 r., w którym zawarł wniosek o ustanowienie adwokata z wyboru.
Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 5 marca 2018 r. umorzył postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego z dnia 16 lutego 2017 r. o ustanowienie adwokata.
Obecnie, przedmiotem oceny jest wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 28 marca 2018 r.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a.).
W myśl art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
W niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata zostało skarżącemu przyznane prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 19 czerwca 2008 r., a Okręgowa Rada Adwokacka w S. wyznaczyła skarżącemu kolejno trzech adwokatów w charakterze pełnomocników. Adwokaci ci zwracali się kolejno do Okręgowej Rady Adwokackiej w S. z prośbą o zwolnienie ich z obowiązku reprezentowania skarżącego z tego względu, że przedłożone im przez skarżącego pełnomocnictwo uniemożliwiało swobodne działanie przed Sądem na rzecz i w interesie skarżącego.
Przyznane stronie przez sąd administracyjny prawo pomocy rozciąga się na cały tok postępowania i w przypadku wyznaczenia przez korporację prawniczą pełnomocnika oraz podjęcia przez niego działań, oznacza to wykonanie wydanego przez sąd postanowienia o ustanowieniu adwokata. Skarżący nie może się skutecznie ubiegać o wydanie kolejnego postanowienia przyznającego mu adwokata z urzędu, ponieważ prawo to zostało mu już przyznane prawomocnym postanowieniem, które nie zostało uchylone. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest przepisu prawa umożliwiającego zgłoszenie kolejnego żądania wyznaczenia adwokata w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik z urzędu nie spełnia oczekiwań strony. Sąd podejmuje decyzję o przyznaniu stronie profesjonalnego pełnomocnika procesowego, ale nie ma wpływu na wyznaczenie konkretnego adwokata pełnomocnikiem, w tych kwestiach właściwa jest wyłącznie konkretna korporacja prawnicza, która wyznacza imiennie pełnomocnika na podstawie postanowienia sądu. W niniejszej sprawie na podstawie postanowienia Sądu wyznaczono kolejno trzech adwokatów pełnomocnikami R. S., jednak żaden z nich nie otrzymał pełnomocnictwa umożliwiającego podjęcie działań procesowych w sprawie. Ponieważ postanowienie przyznające prawo pomocy w żądanym obecnie zakresie zostało już wydane i pozostaje w mocy, nie jest możliwe ponowne uwzględnienie wniosku strony o ustanowienie adwokata.
Mając powyższe na względzie, postępowanie wywołane wnioskiem strony z dnia 28 marca 2018 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, należało umorzyć na podstawie art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło