II SA/Sz 367/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Asesor WSA Arkadiusz Windak (spr.) Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I u c h y l a zaskarżoną decyzję, II orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. U z a s a d n i e n i e : Decyzją z dnia [...], nr [...] Wójt Gminy, na podstawie art. 17 i art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), art. 6b ust. 2 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) i art. 104 oraz art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odmówił przyznania S. K. świadczenia pielęgnacyjnego dla córki – M. K.. W uzasadnieniu decyzji Wójt podał, że wystąpiły okoliczności uniemożliwiające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem M. K. realizuje obowiązek szkolny w Ośrodku Szkolno-Wychowawczym i przebywa w internacie tego Ośrodka. W związku z tym, matka S. K. nie sprawuje w tym czasie opieki nad dzieckiem. Ponadto, drugą przesłanką negatywną dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne stanowił fakt posiadania przez S. K. orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, który w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza całkowitą niezdolność do pracy – brak możliwości podjęcia pracy. W odwołaniu od tej decyzji S. K. podniosła, że córka M. przebywa w ośrodku z internatem, ale szkoła nie zapewnia całodobowej opieki nad dziećmi - brak jest opieki medycznej. Poza tym, córka w Ośrodku przebywa tylko [...] dni w tygodniu, ponieważ [...] razy w tygodniu udaje się do lekarza w [...]. Odnosząc się do twierdzeń organu I instancji o niemożności podjęcia zatrudnienia ze względu na posiadany stopień niepełnosprawności S. K. zwróciła uwagę, że co do zatrudnienia ma jedynie przeciwwskazania, które przy opiece nad córką nie występują. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na mocy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 17 ust. 5 pkt 2b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając orzeczenie Kolegium powołało się na treść art. 17 ust. 5 pkt 2b ustawy o świadczeniach rodzinnych i oceniając treść zaświadczenia Dyrektora Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niesłyszących z dnia [...] stwierdziło, że Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Niedosłyszących funkcjonuje przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Zatem M. K. ma możliwość pobytu w tym ośrodku 5 dni w tygodniu. Jednocześnie organ podkreślił, że nie ma znaczenia fakt ile dokładnie dni w tygodniu dziecko przebywa w internacie, wystarczy, że ma ono zapewnioną możliwość pobytu w ośrodku zapewniającym całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Przy czym przez zapewnienie całodobowej opieki nie należy rozumieć zapewnienie całkowitego utrzymania. Opieka rodziców nad dzieckiem jest pojęciem szerszym. To na rodzicach w dalszym ciągu ciąży obowiązek zapewnienia dziecku ubrań, podręczników, czy innych niezbędnych rzeczy jak również ponoszenia kosztów pobytu dziecka w internacie, dojazdu z domu do internatu i odwrotnie S. K. nie zgadzając się z powyższą decyzją złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżąca powołała się na zaświadczenie ze szkoły z którego wynika, że szkoła posiada internat lecz nie zapewnia całodobowej opieki na dzieckiem. Ponadto, w czasie ferii świątecznych, zimowych, wakacji, dziecko przebywa w domu pod opieką rodziców. Skarżąca wyjaśniła, że córka M. przebywa w internacie tylko [...] dni w tygodniu, ze względu na dojazdy do szkoły oraz wizyty u lekarza. Dodatkowo podniosła, iż brak świadczenia pielęgnacyjnego uniemożliwi kontynuację edukacji córki, bowiem jako biedna rodzina mieszkająca w popegeerowskiej wsi, utrzymując się z zasiłku przedemerytalnego, częściowo zabieranego przez komornika, nie będzie w stanie znaleźć odpowiednich środków finansowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga jest zasadna, albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wyjaśniło wszystkich okoliczności sprawy mających wpływ na wydanie zgodnej z prawem decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, o które ubiegała się skarżąca. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 17 ust. 1 i 5 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). W myśl art. 17 ust. 1 w/w ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W ust. 5 prawodawca zawarł natomiast przesłanki negatywne, które uniemożliwiają przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Jedną z nich zawiera pkt 2 lit. b, który stanowi, iż świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w rodzinie zastępczej albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. Obowiązkiem organów orzekających w sprawie było zatem ustalenie, czy placówka, w której przebywa córka skarżącej, zgodnie z powołanym wyżej przepisem, zapewnia całodobowa opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Skarżąca podnosiła zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i w skardze, że Ośrodek Szkolno-Wychowawczy opieki całodobowej przez 5 dni w tygodniu nie zapewnia, powołując się w tym zakresie na stosowne zaświadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze do tej okoliczności ustosunkowało się nader enigmatycznie stwierdzając jedynie, że Ośrodek gwarantuje opiekę całodobową przez 5 dni w tygodniu. Jako trafne należy ocenić wywody Kolegium odnoszące się do tego, że nie faktyczna liczba dni pobytu dziecka w placówce w ciągu tygodnia decyduje o powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Istotne jest natomiast to, czy dany ośrodek zapewnia (gotowy jest zapewnić) całodobową opiekę przez minimum 5 dni w tygodniu. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia z dnia [...] wystawionego przez Dyrektora Szkoły dla Dzieci Niedosłyszących (karta 42 akt administracyjnych) wynika, że całodobową opieką uczniowie objęci są przez [...] dni w tygodniu ([...]) i częściowo w [...]. W takim stanie rzeczy, w celu ustalenia prawdy materialnej należało wyjaśnić np. na podstawie aktów regulujących funkcjonowanie Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej im. [...] w [...] (statutu, regulaminu organizacyjnego) ponad wszelką wątpliwość, czy placówka do której uczęszcza córka skarżącej jest instytucją zapewniającą całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu. W ocenie Sądu, organ nie wyjaśniając tych wątpliwości naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a. Zgodnie z powołanymi przepisami, na organie administracji ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie wszystkie możliwości dowodowe nie zostały wyczerpane a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające okazało się niewystarczające dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 powołanej wyżej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, co oznacza, że nie wywołuje skutków prawnych od chwili wydania wyroku do jego uprawomocnienia.