II SA/Sz 375/14
PostanowienieWSA w Szczecinie2014-09-30
Skład orzekający: Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykonała wezwania sądu do uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podlega odmowie, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej, nie wykonała tego zobowiązania. Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o nie, a niedostarczenie wymaganych dokumentów uniemożliwia dokonanie pełnej oceny jej stanu majątkowego.Stan faktyczny
A. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na brak majątku i dochodów. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia informacji o jego sytuacji materialnej, w tym przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych, oświadczeń o wydatkach i dochodach oraz informacji o zatrudnieniu za granicą. Skarżący nie wykonał tego wezwania w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 30 września 2014 r na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF A.D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z uzasadnienia wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku ani nie uzyskuje żadnych dochodów.
Wobec podniesionych we wniosku okoliczności oraz faktów wynikających z akt sprawy, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych wnioskodawcy, wezwaniem z dnia 1 września 2014 r. Sąd zobowiązał skarżącego do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów, tj.:
- wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków, ich miesięcznej wysokości wraz ze stosownymi dokumentami potwierdzającymi wysokość wydatków,
- oświadczenia o wszystkich źródłach utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz wysokości tych źródeł utrzymania, wraz ze stosownymi dokumentami potwierdzającymi wysokość dochodu lub zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej,
- oświadczenia, czy skarżący w okresie ostatnich trzech miesięcy pracował za granicą, a jeżeli tak to jakie uzyskał z tego tytułu dochody,
- oświadczenia gdzie skarżący mieszka i czy z tego tytułu ponosi wydatki, a jeżeli tak to jakie,
- aktualnego zaświadczenia o sytuacji rodzinnej, wydanego przez właściwą do spraw zdrowia lub opieki jednostkę organizacyjną gminy, w tym w szczególności zawierającego informację, czy skarżący korzystał ze świadczeń opieki społecznej w okresie ostatnich dwóch lat
w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o akta sprawy.
Powyższego zobowiązania Sądu skarżący nie wykonał.
Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył:
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną.
Przy tym należy zaznaczyć, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy należy uznać, że A.D. nie wykazał należycie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zaznaczyć należy, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.) .
Czynności określone w art. 255 P.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II GZ 318/10). Strona, która pomimo niebudzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji musi liczyć się z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia oświadczenia oraz dokumentów dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawcy uzasadnia odmowne załatwienie wniosku o przyznanie prawa pomocy ( post. NSA z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 650/11).
W niniejszej sprawie wobec uznania zawartych we wniosku informacji za niewystarczające, zobowiązano wnioskodawcę do złożenia w terminie 7 dni, określonych dokumentów i oświadczeń pozwalających na pełną ocenę jego sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie pozytywnych przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Skarżący pomimo upływu zakreślonego terminu zobowiązania sądowego nie wykonał, co uniemożliwia dokonanie rzeczywistej i pełnej oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych poprzez zestawienie osiąganego dochodu z ponoszonymi wydatkami.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło