II SA/Sz 377/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Komendanta Państwowej Straży Pożarnej na rzecz strony skarżącej Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w S., po uprzednim doręczeniu Spółce A. w dniu [...] r. upomnienia, wystawił w dniu [...] r. tytuł wykonawczy Nr [...], obejmujący obowiązek wyeliminowania stanu zagrożenia życia ludzi, spowodowanym przekroczeniem długości dojścia ewakuacyjnego z pokoi znajdujących się na I piętrze budynku w części socjalnej, poprzez przeprowadzenie modernizacji dostosowującej do wymagań przepisów techniczno budowlanych. Jako podstawę prawną egzekwowanego obowiązku wierzyciel wskazał ustawę z dnia 24 sierpnia 1991 r. o państwowej straży pożarnej (Dz. U z 2006 r. Nr 96, poz. 667 ze zm.) oraz decyzję z dnia [...] r., Nr [...]. Tytuł wykonawczy doręczono Spółce A. dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r. Spółka A. wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wskazując na błąd co do osoby zobowiązanej, bowiem egzekwowany obowiązek został określony w ramach tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] r. niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego z dnia [...] r., w sprawie [...], co stanowi naruszenie przepisu art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazując na powyższe Spółka A. , na zasadzie art. 59 § 1 pkt 2, 3 i 4, wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazała, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie decyzji o wyeliminowaniu stanu zagrożenia wydanej dla D. G., w stosunku do skarżącej jest niedopuszczalne. W dnia [...] r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w S., w oparciu o art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), postanowił o niedopuszczalności zarzutu – postanowienie nr [...]. Spółka A. wniosła na to postanowienie zażalenie do Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w S, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w S., na podstawie art. 34 § 4 zdanie 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) w związku z art. 18 tej ustawy oraz art. 144 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienia Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] r. Uzasadniając postanowienie Komendant Wojewódzki zwrócił uwagę, iż decyzja Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] r., Nr [...], badana była przez Sąd, który nie podniósł kwestii poruszonej przez stronę, że adresat obowiązku określony w ww. decyzji nie został określony do końca prawidłowo. Uznano tym samym, iż w rozpatrywanym przypadku nie ma merytorycznych wątpliwości co do strony w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym. Dalej Komendant podał, że za zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym należy uważać adresata obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej (lub innych aktów bądź tytułów wymienionych w art. 3 i 3a ustawy o postępowaniu administracyjnym), który nie wykonał w terminie tego obowiązku. W rozpatrywanej sprawie ostateczną decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki A. w przedmiocie nakazu wyeliminowania stanu zagrożenia życia ludzi określonego w decyzji Komendanta Powiatowego PSP w S. z dnia [...] r., Nr [...]. Tym samym, zdaniem organu, w opinii Sądu błędne określenie adresata ww. decyzji nie miało wpływu na bieg sprawy. Spółka A. zaskarżyła wyżej opisane postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. zarzucając: 1. naruszenie przepisu art. 3 § 1 w związku z art. 2 § 1 pkt10 i art. 1a pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie skarżącego za zobowiązanego, który nie wykonał w terminie obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej pomimo, że nie jest on adresatem decyzji z dnia [...] r. na którą powołuje się organ; 2. naruszenie przepisu art. 59 §1 pkt 4 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) poprzez odmowę uwzględniania zarzutu skarżącego i umorzenia postępowania egzekucyjnego pomimo, że zaistniał błąd co do osoby zobowiązanego z uwagi na wydanie tytułu wykonawczego przeciwko podmiotowi, który nie jest zobowiązanym z decyzji nakładającej obowiązek podlegający egzekucji, co stanowi przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego; 3. naruszenie przepisu art. 124 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należytego wyjaśnienia podstaw i przyczyn uznania zarzutów podniesionych przez skarżącego w zażaleniu za niezasadne i uznania prawidłowości stanowiska przyjętego przez organ. Wskazując na powyższe Spółka A. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego postanowienia Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w S. w całości. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w S. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych niż w niej wyrażonych przyczyn, które należało wziąć pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej P.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 P.p.s.a. – Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności należy podnieść, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty zobowiązanego co do zasady po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. Obowiązek uzyskania stanowiska wierzyciela nie budzi wątpliwości, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny są odrębnymi podmiotami. Natomiast w przypadku, gdy pomiędzy wierzycielem a organem egzekucyjnym występuje tożsamość podmiotowa (tzw. gdy jest to ten sam organ) zwracanie się o zajęcie stanowiska "do samego siebie" budziło wątpliwości co do celowości takiego postępowania. Powyższe wątpliwości były przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w uchwale siedmiu Sędziów z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie o sygn. akt I FPS 4/06 (ONSA i WSA 2007/5/112) stwierdził, że wydanie postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadku gdy wierzycielem jest Skarb Państwa, reprezentowany przez kierownika statio fisci – naczelnika urzędu skarbowego, który jednocześnie jest organem egzekucyjnym, należy uznać za bezprzedmiotowe. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości stanowisko zawarte w powyższej uchwale. W rozpoznawanej sprawie wierzycielem jest Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w S. Ten sam organ tj. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w S. występuje również w roli organu egzekucyjnego. Zachodzi zatem tożsamość organu egzekucyjnego oraz wierzyciela. W tych okolicznościach uznać należy, że wyrażenie stanowiska w przedmiocie zarzutów skarżącego przez wierzyciela w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak również wcześniejsze zwrócenie się o zajęcie stanowiska przez ten sam organ, było bezprzedmiotowe. W konsekwencji postanowienia organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 34 § 1 tej ustawy, a więc z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Postanowienie organu I instancji (wierzyciela) w przedmiocie stanowiska co do zarzutów skarżącego, w ogóle nie powinno być wydane. Okoliczność tę z kolei winien zauważyć organ odwoławczy i w konsekwencji uchylić postanowienie organu I instancji i umorzyć postępowanie w tym zakresie, a nie utrzymać to postanowienie z mocy. Konsekwencją uchylenia przez Sąd zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w przedmiocie stanowiska wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego, jest powrót sprawy na etap egzekucyjnego postępowania administracyjnego, w którym organ rozpatrzy zarzuty wniesione przez skarżącego. W związku z tym zarzuty skargi oparte na błędnym określeniu osoby zobowiązanej, będą przedmiotem rozstrzygnięcia właściwych organów egzekucyjnych. W tej sytuacji, mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., a uznając także za konieczne zastosowanie środków prawnych w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, na podstawie art. 135 P.p.s.a. – orzekł również o uchyleniu postanowienia Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] r., Nr [...]. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., a o niewykonalności zaskarżonego postanowienia na podstawie przepisu art. 152 P.p.s.a.