II SA/Sz 378/07
WyrokWSA w Szczecinie2007-07-25
Skład orzekający: Mirosława Włodarczak-Siuda, Joanna Wojciechowska, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik wykonujący przewóz na potrzeby własne produktów rolnych jest zobowiązany do uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych i podlega karze pieniężnej za jej nieuiszczenie?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie sądowe, ponieważ Dyrektor Izby Celnej, działając w trybie autokontroli, uchylił własną decyzję oraz decyzję organu I instancji, uwzględniając w całości skargę skarżących. W związku z tym postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, co stanowiło podstawę do jego umorzenia na podstawie art. 54 § 3 PPSA w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący zostali ukarani karami pieniężnymi za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia oraz za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych. Skarżący, będący rolnikami, kwestionowali zasadność nałożenia kary, argumentując, że nie są przedsiębiorcami i nie podlegają przepisom ustawy o transporcie drogowym w tym zakresie. Dyrektor Izby Celnej uchylił karę za brak zezwolenia, ale utrzymał w mocy karę za nieuiszczenie opłaty drogowej, uznając, że przepisy ustawy o transporcie drogowym mają zastosowanie również do rolników wykonujących przewozy na potrzeby własne. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe i zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie: Asesor WSA Joanna Wojciechowska /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2007 r. sprawy ze skargi W. i R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie sądowe, 2. zasądzić od Dyrektora Izby Celnej w na rzecz skarżących W. i R, K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...]r., nr [...] na podstawie art. 93 ust. 1, art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym / Dz. U. z 2004r., Nr 204, poz. 2088 z późn. zm./ nałożył na W. K. kary pieniężne
w wysokości [...] zł z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zezwolenia oraz w wysokości [...] zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu [...]r. na odcinku drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] funkcjonariusze Grupy Mobilnej Wydziału Zwalczania Przestępczości przeprowadzili kontrolę pojazdu ciężarowego marki [...], którym kierował W. K. Kierowca, podczas wykonywania przewozu na potrzeby własne, nie posiadał karty opłaty drogowej oraz zaświadczenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne.
W. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji i wskazał, że jest ona dla niego krzywdząca. Podał, że jest rolnikiem, posiada gospodarstwo rolne i podlega ubezpieczeniu w KRUS. Według niego art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie dotyczy rolników, bowiem nie są oni przedsiębiorcami.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...]r., nr [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071
z późn. zm./, art.33 ust.2 pkt 2, art. 42, art. 42a, art. 87 ust. 1 i ust. 2, art. 92 ust. 1
i ust.4 ustawy z 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004r., Nr 204 poz. 2088 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania W. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem organu odwoławczego jakkolwiek w świetle art.3 ustawy z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173 poz.1807) przepisów tej ustawy nie stosuje się do działalności wytwórczej w rolnictwie, w zakresie m.in. upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, to z mocy art. 3 ust.2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym w odniesieniu do przewozów dokonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami, m.in. przez rolników, należy stosować przepisy tej ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. A zatem, art. 42 ustawy o transporcie drogowym miał w sprawie zastosowanie, co potwierdza art. 42a, zgodnie z którym art. 42 nie stosuje się do podmiotów niebędących przedsiębiorcami, a zaliczonych do sektora finansów publicznych. Ustawa z 26 listopada 1998r. o finansach publicznych nie zalicza rolników do podmiotów sektora publicznego.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, podmiot niebędący przedsiębiorcą , w tym rolnik wykonujący niezarobkowy przewóz drogowy/ przewóz drogowy wykonywany na potrzeby własne/na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obowiązany jest do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drodze krajowej, niezależnie od długości przejechanego odcinka drogi Zgodnie
z art. 87 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne, kierowca pojazdu samochodowego, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę opłaty drogowej. Art. 92 ust. 1 w/w ustawy stanowi, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15.000zł, zaś ust. 4 tego artykułu stwierdza, iż wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Na mocy pkt 1.4.1 powyższego załącznika wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych podlega karze pieniężnej w wysokości 3.000zł.
Organ wskazał, że strona wraz z odwołaniem przedstawiła dokumenty potwierdzające, iż prowadzi działalność rolniczą, w rozumieniu przepisów ustawy
o ubezpieczeniu społecznym rolników, zasadne stało się uchylenie kary w wysokości [...] zł z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
W. i R. K. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając, że została ona wydana z naruszeniem art. 42 ust.1 ustawy o transporcie drogowym.
Zdaniem skarżących, według stanu prawnego z dnia zdarzenia rolnik wykonujący przewóz własnych produktów rolnych na potrzeby własne nie był zobowiązany do uiszczania opłaty za przejazd, o której mowa w art. 42, nie był bowiem przedsiębiorcą.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
W dniu [...] r. Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm. / :
- uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...]r., nr [...]
- uchylił w całości decyzję Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...]r., nr [...];
-umorzył postępowanie w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] r. nr [...] dokonał autokontroli zaskarżonej decyzji, uwzględniając w całości skargę W. i R. K. i uchylił własną decyzję z dnia z dnia [...]r., nr [...] oraz decyzję organu I instancji z dnia z dnia [...]r., nr [...], a także umorzył postępowanie w sprawie.
Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej w skrócie "Ppsa", organ administracji działając
w zakresie swojej właściwości uwzględnił skargę W. i R. K.
w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy i wydał stosowną decyzję przedmiotowej sprawie. Postępowanie sądowe z tejże przyczyny stało się bezprzedmiotowe.
Mając na uwadze art. 54 § 3 Ppsa w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło