II SA/Sz 379/16
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-06-14
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uniemożliwiającej mu poniesienie kosztów postępowania, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania. Pomimo oświadczeń o braku dochodów i oszczędności, nie przedłożył wymaganych dokumentów potwierdzających jego wydatki i sytuację materialną, co uniemożliwiło ocenę spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący M. Ż. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając to trudną sytuacją materialną. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową, jednak skarżący nie przedłożył wszystkich wymaganych dowodów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 czerwca 2016 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych
M. Ż. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego.
Jednocześnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wyjaśnił, że nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych z powodu braku płatności przez zamawiających za realizacją inwestycji Krajowy System B M. Wskazał, że by ukończyć kontrakt zaciągnął liczne zobowiązania w bankach, u rodziny, u znajomych, a nie posiada majątku ani nieruchomości, które mógłby spieniężyć. M. Ż. oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma jakichkolwiek dochodów ani oszczędności, a jego zobowiązania stałe wynoszą: [...] zł rata kredytu, [...]zł opłata za telefon, [..] zł wyżywienie.
Wezwaniem z dnia 11 maja 2016 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do przedłożenia, w terminie 7 dni:
- wyciągów lub wykazów z wszystkich rachunków bankowych skarżącego, z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wysokość dochodów oraz wydatków poniesionych na utrzymanie domu (w tym za usługi telekomunikacyjne), z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- kopii umów kredytowych i harmonogramów spłat kredytów,
- oświadczenia dotyczącego liczby zatrudnionych pracowników,
- kopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za [...]rok.
W odpowiedzi na to zobowiązanie skarżący oświadczył, że obecnie nie zatrudnia pracowników i przedłożył wyciągi za [...]r. z rachunku bankowego M. i W. Ż. oraz odrębnego rachunku bankowego wnioskodawcy. Pozostałych dowodów skarżący nie przedłożył.
W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
Ze złożonego wniosku wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma żadnych dochodów ani oszczędności, a jego stałe wydatki wynoszą [...] zł miesięcznie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący prowadził roboty drogowe w miejscowości związane z budową Krajowego Systemu B. M. Wnioskodawca nie przedłożył dowodów potwierdzających ponoszone przez niego wydatki. Przedłożył jedynie wyciągi z rachunku bankowego wspólnego z W. Ż. z którego wynika, iż posiadacze tego rachunku mieszkają w [...] r. zaciągnęli kredyt bankowy w kwocie [...] zł, którego rata miesięczna wynosi [...] zł. Ponadto wnioskodawca przedłożył dwa wyciągi z konta osobistego, na którym brak środków.
Oceniając złożony wniosek pod kątem spełnienia przesłanki ustawowej stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, iż rzeczywiście znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania w sprawie. Wnioskodawca podał, że mieszka sam w domu, jednak nie jest właścicielem tej nieruchomości. Z wyciągów z rachunków bankowych wynika, że skarżący mieszka. Z wniosku nie wynika, kto jest właścicielem tych nieruchomości i kto ponosi koszty ich utrzymania. Skarżący oświadczył, że nie ma żadnych oszczędności ani dochodów, a jednocześnie, że ponoszone przez niego wydatki stałe wynoszą [...] zł. Nie jest jasne z jakich środków skarżący wydatki te ponosi, przy czym z wyciągów bankowych wynika, że raty kredytu są spłacane. Wnioskodawca nie udokumentował, by poza spłacaną pożyczką, posiadał inne zadłużenie. Z informacji zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że wnioskodawca w dniu 31 maja 2016 r. zawiesił działalność gospodarczą, którą prowadził.
Obowiązkiem strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest złożenie zgodnego z prawdą oświadczenia o sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach, a na wezwanie złożenie stosownych oświadczeń i przedłożenie dokumentów źródłowych. Z wniosku skarżącego nie wynika w czyim domu mieszka i kto ponosi konieczne koszty jego utrzymania. Okoliczność, że wnioskodawca wraz z inną osobą zaciągnął w [...]r. kredyt, nie oznacza jeszcze, że jest on osobą znajdującą się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie będącą w stanie uiścić wpisu od skargi czy innych kosztów sądowych.
Z uwagi na brak podstaw do uwzględnienia wniosku, orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło