II SA/Sz 382/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 września 2010r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...], Wojewoda , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] w przedmiocie wymeldowania S.M. z pobytu stałego pod adresem: ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że Prezydent Miasta, na wniosek K.M., po właściwym ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz prawidłowo zastosowanym art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych orzekł o wymeldowaniu S.M. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. [...], z uwagi na okoliczność opuszczenia przedmiotowego lokalu. Organ II instancji podkreślił, że w przedmiotowej sprawie ustalono, iż S.M. w okresie poprzedzającym wydanie decyzji przez organy obu instancji nie zamieszkiwał w lokalu położonym przy ul.[...]. Fakt ten wynika z zeznań zarówno S.M., jak też wnioskodawcy oraz przesłuchanych w sprawie świadków. Ponadto, okoliczność ta została potwierdzona w drodze wywiadów środowiskowych przeprowadzonych przez Komendę Powiatową Policji [...]. Wojewoda zaznaczył, że K.M. występując o wymeldowanie swojego syna – S.M., poinformował, iż opuścił on miejsce stałego zameldowania w [...] r. Wnioskodawca wskazał jednocześnie adres, pod którym S.M. miał aktualnie zamieszkiwać, tj. wieś [...] Czynności podjęte przez organ I instancji potwierdziły, że S.M. zamieszkiwał pod wskazanym adresem do [...] r. Następnie, w związku ze sprzedażą ww. nieruchomości przez jej w właścicielkę – I.T., S.M. przeniósł się wraz z nią do miejscowości [...], gdzie jak wynika z protokołu przesłuchań sąsiadów, obecnie zamieszkuje. Wojewoda zaznaczył, że w toku prowadzonego przez Prezydenta Miasta postępowania I.T. oświadczyła, że S.M. przebywał w zajmowanym przez nią lokalu z przerwami od [...] r. w celu opieki nad domem podczas jej nieobecności. Wskazała, że S.M. systematycznie odwiedza miejsce stałego zameldowania, które, w jej ocenie, stanowi centrum jego spraw życiowych. Ponadto, ponosił on koszty utrzymania mieszkania w [...] w wysokości [...] złotych miesięcznie, jak również przechowuje tam swoje rzeczy osobiste. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji przywołał także treść zeznań S.M. z dnia [...] r. oraz jego oświadczenia z dnia [...] r., w ramach których podał, że koncentruje swoje interesy życiowe w miejscu stałego zameldowania, gdzie znajdują się jego rzeczy osobiste, meble oraz sprzęt RTV. Nadmienił, że ze względu na astmę od [...] lat przebywa na rencie chorobowej, przez którą to dolegliwość czasowo zamieszkał w [...], posiadając przy tym również możliwości dorobienia do skromnej renty. Wskazał, że wobec problemów meldunkowych zdecydował się powrócić do lokalu przy ul. [...], w którym przebywa [...] w miesiącu, przez okres [...] dni i wówczas tam nocuje. Podał, że posiada klucze do przedmiotowego mieszkania, a co miesiąc wysyłał ojcu drogą pocztową pieniądze, na dowód czego przedłożył przekazy pocztowe. Potwierdził, że od [...] r. przebywa i zamieszkuje w [...], gdzie pilnuje domu I.T.. Odwołując się do treści protokołu z przesłuchania K.M. z dnia [...] r. Wojewoda zwrócił uwagę, że zeznał on, iż syn – S.M. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od [...] r. Poza sprzętem radiowym, nie posiada w tym lokalu rzeczy osobistych, jak również nie jest w posiadaniu kluczy do tego mieszkania, w związku z dokonaną wymianą zamków. K.M. potwierdził okoliczność otrzymywania przekazów pieniężnych od S.M.. W świetle takich ustaleń, zdaniem organu II instancji, ocena zebranych w przedmiotowej sprawie dowodów pozwalała na stwierdzenie, że S.M. nie przebywa aktualnie w lokalu przy ul. [...]. Lokal ten opuścił dobrowolnie, by zapewnić sobie warunki, które pozwalają polepszyć stan jego zdrowia, a jednocześnie dają możliwość dodatkowego zarobku. W przeświadczeniu Wojewody, S.M. swoje centrum życiowe od wielu lat koncentruje poza przedmiotowym lokalem i zamieszkuje w posesjach należących do I.T., sprawując nad nimi opiekę. S.M. założył w tych miejscach nowy ośrodek osobistych i majątkowych interesów. Powyższe uzasadniało utrzymanie w mocy zaskarżonego przez S.M. rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Na niniejszą decyzję S.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W treści skargi S.M. podniósł, że niezgodne z prawdą jest oświadczenie jego ojca K.M. jakoby opuścił on lokal przy ul.[...] r. Skarżący zaznaczył, że do [...] r. był zatrudniony w Stoczni [...] i codziennie, wraz z kolegami, dojeżdżał do [...] do pracy, co nie byłoby możliwe zamieszkując w województwie [...]. Na potwierdzenie powyższej okoliczności skarżący dołączył do skargi kserokopie następujących zaświadczeń: z pobytu w uzdrowisku [...] w dniach [...] r., gdzie został skierowany w trakcie zatrudnienia przez ww. pracodawcę; z pobytu w szpitalu w [...] na oddziale pulmonologicznym w dniach [...] r.; o stanie zdrowia wystawione w dniu [...] r. przez lekarza prowadzącego w [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda potrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] r. K.M. podał m.in., ze syn zamieszkał u pani T. wraz z nią, bowiem jej mąż i syn mieszkają "każdy na swoim". Jednocześnie przyznał, że syn pomagał mu, ale to nie starczyło, ponieważ ma jeszcze w domu syna T. Prosząc o pozytywne rozpatrzenie sprawy dodał, że należy mu się już odpoczynek i zaznaczył, że jest inwalidą I grupy. Na rozprawie, która odbyła się w dniu [...] r., skarżący poparł skargę i oświadczył, że nadal zamieszkuje w miejscowości [...], gdzie pilnuje domu p. T., którzy zamierzają ten dom sprzedać i zamieszkać na stałe w [...]. S.M. zaznaczył także, że pieniądze, które przekazywał ojcu od czasu, gdy zamieszkał u p. T. miały na celu pokrycie części należności za czynsz. Skarżący wskazał, że ze [...] wyjechał tylko w celu pilnowania domu p. T., za co otrzymuje wynagrodzenie. Podkreślił, że wyjechał wyłącznie do pracy i zamierza wrócić do [...], do mieszkania ojca – K.M., którego to lokalu nie miał zamiaru opuszczać na stałe. W niniejszym, [...] mieszkaniu zajmował jeden pokój, w którym znajdowały się jego meble. Pokój ten był zamknięty, jednakże na prośbę ojca i brata wydał im klucz do tego pokoju. Wszystkie meble i znajdujące się w tym pokoju sprzęty zostały następnie usunięte bez jego wiedzy. Skarżący oświadczył również, że do [...] przyjeżdżał co najmniej raz w miesiącu. W miejscowości tej pozostaje pod opieką lekarza, w związku z czym czasami nocował w spornym lokalu. Z kolei obecny na rozprawie K.M. wniósł o oddalenie skargi oraz oświadczył, że S.M. podarował meble swojemu bratu i że według jego stanu wiedzy skarżący mieszka w konkubinacie z I.T. Wskazał ponadto, że zamierza zajmowany lokal zamienić na dwa mniejsze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), doprowadziła Sąd do uznania, że została ona wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, który mógł mieć wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia, bowiem w sprawie nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. Podstawę materialnoprawną orzeczenia o wymeldowaniu osoby z dotychczasowego miejsca pobytu stanowią przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Ustawa nakłada na organy prowadzące ewidencję ludności obowiązek utrzymania jej w stanie zgodnym ze stanem faktycznym. Celowi temu służy, m.in., przyznane organom administracji uprawnienie do podjęcia decyzji o wymeldowaniu określonej osoby bez jej oświadczenia woli w sytuacjach, o których mowa w art. 15 ust. 2 w/w ustawy. Zgodnie z treścią art. 15 tej ustawy, osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca (art. 15 ust. 1). Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się (art. 15 ust. 2). W rozpoznawanej sprawie niesporne jest to, że S.M. nie przybywa stale w mieszkaniu przy ul. [...], którego najemcą jest jego ojciec K.M.. Okoliczność ta niewątpliwie przemawiać mogła za uznaniem, że miejscem pobytu stałego skarżącego nie jest dotychczasowe miejsce zameldowania przy ul. [...]. Jednakże przed przesądzeniem tej kwestii obowiązkiem organu było uprzednie rozważenie, czym jest spowodowana nieobecność skarżącego pod wskazanym wyżej adresem i czy nie ma ona charakteru czasowego. Wyjaśnienie tej okoliczności stało się w sprawie bardzo istotne ze względu na prezentowanie sprzecznych stanowisk przez K.M. i S.M.. Należy mieć również na uwadze fakt, że nie zawsze opuszczenie miejsca zameldowania na pobyt stały (nawet trwające kilka lat), będzie uzasadniało wymeldowanie przez organ takiej osoby z dotychczasowego adresu pobytu stałego. Zdaniem Sądu, wyjazd z miejscowości spowodowany podjęciem nauki, kuracją lub znalezieniem pracy, nie w każdej sytuacji stanowi podstawę do wymeldowania danej osoby z dotychczasowego miejsca zameldowania. Winno to być uzależnione od okoliczności sprawy, które muszą być ustalone w sposób pełny, pozwalając tym samym na wyciągnięcie nie budzących wątpliwości wniosków. W ocenie składu orzekającego, w toku postępowania administracyjnego nie wyjaśniono, np. celu w jakim skarżący przekazywał ojcu K.M. pieniądze w kwotach od [...] zł miesięcznie oraz dlaczego dokonywał zakupu opału na zimę mieszkania w którym nie mieszkał. Według oświadczenia S.M. złożonego na rozprawie, w ten sposób partycypował on w opłatach za czynsz i tym samym w utrzymaniu mieszkania. Skarżący poprzez udokumentowanie wpłat pragnął wykazać swoje zainteresowanie i związek z dotychczasowym miejscem pobytu stałego. Nie są także do końca jasne okoliczności świadczenia przez skarżącego pracy u państwa T. i to nie tyle z punktu widzenia przepisów prawa pracy i prawa podatkowego, ale w kontekście otrzymywania wynagrodzenia w zamian za faktyczne sprawowanie opieki nad nieruchomością, przez co możliwe byłoby uznanie twierdzeń S.M. o zarobkowym charakterze jego pobytu w domach państwa T.. Według informacji podawanych przez skarżącego, jego pobyt w [...], ma charakter jedynie czasowy i wobec zamiaru sprzedaży tej nieruchomości przez jej właścicieli, którzy rzekomo złożyli w tym celu ogłoszenie w agencjach nieruchomości, bliski jest jego powrót do mieszkania w [...]. Na rozprawie, a wcześniej w piśmie procesowym z dnia [...] r., K.M. zasugerował, jakoby syn S.M. żył w konkubinacie z panią T. W kontekście pobytu skarżącego w [...], organy prowadzące postępowanie nie wyjaśniły, czy charakter jego pobytu pod tym adresem ma podłoże inne aniżeli związane z pracą. Nie jest, np. wiadomym, czy w domu, który miałby pozostawać pod opieką skarżącego, przebywają inni domownicy, ewentualnie jak często doń przyjeżdżają, na jak długo opuszczają kraj i czy w czasie pobytu właścicieli skarżący powraca do miejsca stałego zameldowania. Uzyskanie odpowiedzi na te pytania niewątpliwie pozwoliłoby na pełniejsze spojrzenie i ocenę charakteru obecności skarżącego w domu państwa T. i rozstrzygnięcie, czy nie jest ona jedynie czasowa, związana z możliwością pracy, co starał się wykazać S.M.. Organy prowadząc postępowanie w przedmiocie wymeldowania skarżącego z miejsca dotychczasowego stałego zameldowania nie podjęły próby wyjaśnienia powyższych okoliczności, czym uchybiły postanowieniom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Z uwagi na zakres czynności wyjaśniających, które należy przeprowadzić, Sąd uznał, że zasadnym będzie uchylenie także decyzji organu I instancji, który ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany będzie uwzględnić powyższe uwagi Sądu, celem pełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Należy podkreślić, że uwzględniając skargę Sąd nie przesądza treści ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza, iż możliwym jest ponowne orzeczenie o wymeldowaniu skarżącego z dotychczasowego miejsca stałego zameldowania, jeżeli uzupełniające postępowanie dowodowe wykaże, iż wydanie takiej decyzji jest w pełni uzasadnione. O uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś co do wykonalności decyzji na mocy jej art. 152. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis od skargi, Sąd rozstrzygnął w oparciu o art. 200 w/w ustawy.