II SA/Sz 384/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca2006 r. sprawy ze skargi E. R. i J. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia pożyczki z Funduszu Pracy o d d a l a skargę. Decyzją z dnia [...] numer [...] Prezydent Miasta orzekł wobec dłużnika E. R. o odmowie umorzenia należności z tytułu pożyczki uzyskanej z Funduszu Pracy w łącznej kwocie [...] zł. Na podstawie akt sprawy ustalono, iż zgodnie z umową nr [...] zawartą w dniu [...] E. R. udzielono pożyczki z Funduszu Pracy w wysokości [...] zł. na prowadzenie działalności gospodarczej. Jako zabezpieczenie spłaty pożyczki przyjęto poręczenia udzielone przez [...] poręczycieli ([...]). Termin spłaty pożyczki był kilkakrotnie odraczany. Po ostatecznym wezwaniu do zapłaty, z dnia [...] sprawa została skierowana na drogę sądową. Wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział II Cywilny w Szczecinie zasądzono solidarnie od pozwanych - pożyczkobiorcy E. R. oraz poręczycieli J. Z., T. D., R. B. i L. W. na rzecz pożyczkodawcy kwotę [...]zł. wraz z odsetkami oraz oddalono powództwo w stosunku do T. P. i S. H. (męża zmarłej poręczycielki H. H.). Postanowieniem z dnia [...] odrzucono apelację pożyczkobiorcy. W dniu [...] pożyczkodawca wystąpił z wnioskiem o wszczęcie egzekucji przeciwko pożyczkobiorcy i czterem poręczycielom. W toku postępowania egzekucyjnego, w dniu [...] nastąpiło zajęcie wynagrodzenia za pracę poręczycielki J. Z., zatrudnionej wówczas w Urzędzie Wojewódzkim. Wyżej wymieniona kilkakrotnie zwracała się do organu I instancji wskazując, iż pożyczkobiorca posiada majątek, z którego może być prowadzona egzekucja, a także iż w związku z powyższym prowadzenie egzekucji jedynie z jej wynagrodzenia jest wysoce niesprawiedliwe. W dniu [...] pożyczkobiorca zwrócił się o umorzenie pozostałej do spłaty kwoty pożyczki, wskazując iż działalność gospodarcza, którą rozpoczął przestała być dochodowa, a wypadek samochodowy pozbawił go szans na podjęcie pracy. We wniosku strona podniosła, iż dysponuje jedynie zasiłkiem chorobowym, a jego żona otrzymuje [...] zł. świadczenia emerytalnego. Następnie wniosek taki złożyła również J. Z., załączając informację o wynagrodzeniu na dzień [...]. W dniu [...] organ I instancji wydał decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu pożyczki uzyskanej z Funduszu Pracy w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu stwierdzono, iż po przeanalizowaniu sytuacji materialnej pożyczkobiorcy oraz poręczycieli stwierdzono, iż w przedmiotowej sprawie istnieje możliwość dochodzenia roszczeń Urzędu Pracy także od poręczycieli. Wskazano również na negatywną opinię Rady Zatrudnienia w przedmiocie umorzenia pożyczki. Na skutek wniesionego przez J. Z. odwołania, organ odwoławczy orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał na istotne błędy w zakresie postępowania organu I instancji, w tym w szczególności dotyczące nieaktualnej sytuacji pożyczkobiorcy i poręczycielki J. Z., brak ustaleń dotyczących pozostałych poręczycieli, a także nieprawidłowości związane z wydaniem opinii przez Radę Zatrudnienia, która zawierała jedynie lakoniczne stwierdzenie, iż "wniosek został zaopiniowany negatywnie". W związku z wniesionym przez U. R. powództwem do Sądu Rejonowego w Szczecinie II Wydział Cywilny o unieważnienie umowy pożyczki nr [...] z dnia [...] z uwagi na przekroczenie tzw. "czynności zwykłego zarządu" przez małżonka E. R. (pożyczkobiorcy) - organ I instancji czasowo wstrzymał prowadzenie czynności windykacyjnych. Wyrokiem z dnia 21 października 2004 r. Sąd Rejonowy w Szczecinie oddalił powództwo U. R.. W dniu 24 maja 2005 r. w Sądzie II instancji - Sądzie Okręgowym w Szczecinie - zapadł wyrok oddalający apelację wyżej wymienionej, tym samym uprawomocnił się wyrok Sądu Rejonowego w przedmiotowej sprawie. W toku postępowania w sprawie przekazanej organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, zwrócono się do Urzędu Miejskiego z wnioskiem o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych i zbioru PESEL T. D., R. B.. Następnie skierowano do pożyczkobiorcy oraz poręczycieli stosowne pisma, w których wezwano ich do przedłożenia dokumentów obrazujących ich aktualną sytuację majątkową. Pisma te nie zostały odebrane przez poręczycieli L. W., T. D., R. B.. Pożyczkobiorca oraz poręczycielka J. Z. przedłożyli stosowne dokumenty. Pismem z dnia [...] wezwano J. Z. do uzupełnienia dokumentacji poprzez przedłożenie zaświadczenia potwierdzającego wysokość aktualnie otrzymywanej emerytury oraz dokumentów poświadczających wysokość ponoszonych opłat miesięcznych. Strona zastosowała się do wezwania. Z uwagi na brak w wyroku sądowym z dnia 17 lipca 2001 r. (sygn. Akt II C 285/01) klauzuli wykonalności przeciwko dłużnikom – E. R. i J. Z. - PUP wystąpił do Sądu z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności tego wyroku. Do dnia dzisiejszego PUP nie otrzymał z Sądu w/w wyroku. W związku z powyższym, Komornik Sądowy Rewiru VIII, prowadzący postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie, wystąpił do PUP o zwrot kwoty [...] zł. wyegzekwowanej od poręczycielki J. Z.. W dniu [...] w/w kwota została przelana na rachunek bankowy Komornika Sądowego celem zwrotu dłużniczce. Uchwałą Nr [...] z dnia [...] Rada Zatrudnienia, po zapoznaniu się z dokumentacją w sprawie, negatywnie zaopiniowała wniosek o umorzenie pożyczki z Funduszu Pracy E. R. w kwocie [...]zł. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji o odmowie umorzenia należności z tytułu pożyczki udzielonej ze środków Funduszu Pracy wskazał, iż wysokość dochodów zarówno pożyczkobiorcy jak i poręczycielki J. Z. uniemożliwiają wydanie decyzji zgodnej z wnioskiem stron, albowiem sprzeciwia się temu treść art. 28 ust. 4b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 z późn. zm.). Wskazano również na negatywną opinię Rady Zatrudnienia w przedmiotowej sprawie. W odwołaniu od powyższej decyzji J. Z. podniosła, że jej treść jest efektem pobieżnego i wręcz nierzetelnego dokonywania ustaleń, [...]", a także ,iż "nie uwzględnia wskazań podanych w decyzji kontrolnej uchylającej poprzednią decyzję". Wojewoda decyzją z dnia [...] numer [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, iż decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Potwierdził ustalony stan faktyczny oraz zauważył, iż zgodnie z treścią 18 ust. 4a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - prezydent miasta może odroczyć termin spłaty, rozłożyć na raty albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć udzieloną pożyczkę w części lub w całości, jeżeli (między innymi) - w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że pożyczkobiorca nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności. Tymczasem analiza zgromadzonej dokumentacji wskazuje, iż zarówno pożyczkobiorca, jak i jego małżonka osiągają średni dochód miesięczny odpowiednio w wysokości – [...] zł oraz [...] zł brutto miesięcznie. Jak ustalono, strona skarżąca także osiąga stały dochód miesięczny w [...] zł. netto miesięcznie. W tym przypadku, organ I instancji słusznie wskazał, iż zachodzą negatywne przesłanki do umorzenia zaciągniętej pożyczki zawarte w treści art. 18 ust. 4b przywoływanej ustawy. Zgodnie z jego brzmieniem "Umorzenie pożyczki, za spłatę której odpowiada solidarnie więcej niż jeden dłużnik, może nastąpić, gdy okoliczności uzasadniające umorzenie, o których mowa w ust 4a, zachodzą co do wszystkich zobowiązanych. Zatem, choćby nawet tylko jeden z zobowiązanych posiadał dochody lub majątek umożliwiający prowadzenie egzekucji, wówczas niemożliwym jest umorzenie spłaty, Odnosząc się natomiast do argumentacji strony dotyczącej braku informacji dotyczącej stanu majątkowego pozostałych poręczycieli należy stwierdzić, iż organ l instancji poczynił wszelkie możliwe czynności mające na celu jego ustalenie. Niestety nie przyniosły one skutku. Nie jest zasadnym zarzut strony skarżącej, iż skarżona decyzja wydana została bez uzyskania wymaganej opinii Rady Zatrudnienia. Zawierająca opinie w tej sprawie uchwala Rady wydana została w dnia [...], podczas gdy decyzję wydano w dniu [...]. Decyzja ta zawiera w uzasadnieniu wskazanie, iż została wydana po uzyskaniu negatywnej opinii tejże Rady. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przez E. R. oraz J. Z.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Na podstawie art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia ( art.134 § 1 i 135 ww. ustawy). Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skarg. Zgodnie z art.18 ust.4a i 4b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz.514 z późn.zm. ), który to przepis ma zastosowanie w niniejszej sprawie w związku z art.146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz.U. Nr 99, poz.1001 z późn.zm. ), starosta może po zasięgnięciu opinii rady zatrudnienia umorzyć w części lub w całości pożyczkę udzieloną z Funduszu Pracy na prowadzenie działalności gospodarczej, jeżeli: 1) w wyniku postępowania egzekucyjnego lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że pożyczkobiorca nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności; 2) w wyniku egzekucji pożyczkobiorca lub osoby pozostające na jego utrzymaniu byłyby pozbawione niezbędnych środków utrzymania; 3) pożyczkobiorca zmarł nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) wydatki egzekucyjne będą wyższe od należności; 5) przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże, że za umorzeniem przemawiają szczególne względy gospodarcze lub społeczne. Umorzenie pożyczki, za spłatę której odpowiada solidarnie więcej niż jeden dłużnik, może nastąpić, gdy okoliczności uzasadniające umorzenie, o których mowa w wyżej, zachodzą co do wszystkich zobowiązanych. Jak wynika z akt sprawy zarówno skarżący E. R., jak i J. Z., uzyskują stały dochód, który umożliwia prowadzenie egzekucji. E. R. pozostaje w zatrudnieniu, a jego żona i J. Z. pobierają emerytury. Pozostałe osoby, które poręczyły pożyczkę, nie figurują obecnie w bazie Urzędu Pracy jako osoby bezrobotne, co może wskazywać, iż również posiadają stałe źródła dochodów. W świetle więc cytowanego powyżej art.18 ust.4a i 4b ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu brak jest więc po stronie solidarnie odpowiadających dłużników przesłanek umorzenia pożyczki, wystarczające jest bowiem stwierdzenie, iż jedna z osób zobowiązanych do spłaty pożyczki znajduje się w sytuacji materialnej umożliwiającej egzekucję długu. Kwestia od którego z zobowiązanych oraz w jakiej wysokości będzie ściągany dług, badana będzie na etapie postępowania egzekucyjnego. Dodać należy, że w Kodeksie postępowania administracyjnego brak jest przepisu powodującego związanie organu I instancji zaleceniami organu odwoławczego zawartymi w decyzji uchylającej decyzję i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania, stąd zarzut, iż organy nie wykonały zaleceń zawartych w decyzji z dnia [...] nie może zostać uwzględniony. W postępowaniu prowadzonym z wniosku o umorzenie pożyczki badane jest jedynie wystąpienie po stronie dłużników przesłanek umorzenia długu. Przedmiotem orzekania nie jest natomiast wysokość kwoty pozostałej do spłaty, czy sposób naliczania oprocentowania ( wynikający z zawartej umowy pożyczki ). Na tym etapie postępowania Sąd nie zajmuje się także trwającymi postępowaniami skargowymi lub sądowymi, a jedynie bada prawidłowość wydanej decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ) orzekł, jak w sentencji.