II SA/Sz 384/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Kołodziej,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II Sz na rozprawie w dniu 24 października 2007 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania renty strukturalnej I uchyla skarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr [...] z dnia [...]roku, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego M.K. kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.), art. 123 i art. 122 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998r., Nr 7, poz. 25), po rozpatrzeniu odwołania A. S., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] – o odmowie przyznania renty strukturalnej. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że A. S w dniu [...] złożyła wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanej renty, bowiem A. S. nie spełniła warunku określonego w § 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r., gdyż nie podlegała ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu rolników określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. przez okres co najmniej 5 lat. W odwołaniu od tej decyzji A. S. wniosła o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. Zarzuciła obrazę prawa materialnego tj. § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 października 2005r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, poprzez przyjęcie, że nie podlegała ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Organ odwoławczy nie podzielił argumentów podniesionych przez A. S. i podniósł, że istotnie strona nie spełniła warunku określonego w § 4 pkt 2 rozporządzenia, zgodnie z którym rentę strukturalną przyznaje się rolnikowi, który "prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników". Następnie organ odwoławczy przytoczył treść art. 123 i art. 122 oraz art. 1,2,3 i 16 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, i wskazał, że z akt sprawy i zaświadczenia KRUS dotyczącego okresów podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników wynika, że A. S. podlegała ubezpieczeniu w okresie od [...] do [...] i w okresie od [...] do [...] była zwolniona z opłacania składek. Zdarzenia te miały miejsce pod działaniem ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że A. S. nie wykazała 5 lat podlegania ubezpieczeniu społeczno – rentowemu w okresie od dnia [...] do dnia złożenia wniosku tj. [...] i dlatego nie spełnia warunków koniecznych do przyznania renty strukturalnej określonych w § 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wniosła A. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego § 4 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Skarżąca podniosła, że zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 października 2005r. został zmieniony § 4 pkt 2 powyższego rozporządzenia. Zmiana ta, polegała na ustanowieniu 5 – letniego okresu ubezpieczenia rentowo – emerytalnego, określonego w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników w ogóle, a nie jedynie w okresie 10 – letnim poprzedzającym złożenie wniosku o rentę strukturalną. Skarżąca wyjaśniła, że podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od [...] do [...] oraz od [...], co Jej zdaniem uzasadnia skargę. Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Przyznanie rent strukturalnych jest jedną z form wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 października 2005r. (Dz.U. Nr 211, poz. 1759) zmieniającym powyższe rozporządzenie, rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli łącznie spełnia on warunki w nim wymienione w pkt 1 – 7. Jednym z tych warunków unormowanym w pkt 2 rozporządzenia, jest prowadzenie nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podleganie ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z § 20 ust. 3 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej zostanie ustalone, że wnioskodawca nie spełnia warunków określonych w § 4 pkt 1 – 3, 6 i 7 lub § 11, organ odmawia przyznania renty strukturalnej. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji stanęły na stanowisku, że warunek zawarty w § 4 pkt 2 rozporządzenia dotyczący podleganiu przez rolnika 5 – letniemu ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu jest spełniony tylko wtedy, gdy rolnik podlegał ubezpieczeniu w okresie obowiązywania ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników tj. w okresie od dnia 1 stycznia 1991r. W ocenie Sądu, taka wykładnia § 4 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w brzmieniu od dnia 11 listopada 2005r. nadanym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 października 2005r. o zmianie warunków i trybie udzielenia pomocy finansowej na uzyskanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich – jest błędna. Z treści § 4 pkt 2 rozporządzenia wynika, że warunek dotyczący prowadzenia nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat jest spełniony, gdy 10 lat przypada w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o rentę strukturalną, zaś drugi warunek określony w tym przepisie jest spełniony, gdy rolnik przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu społecznym rolników. Ustawodawca, wbrew stanowisku organów, w przepisie § 4 pkt 2, ani w żadnym innym przepisie tego rozporządzenia nie wskazał, że "podleganie ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu", to podleganie ubezpieczeniu wyłączenie na podstawie ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, która weszła w życie od 1 stycznia 1991r. Za taką wykładnią § 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia przemawia również zakres zmiany tego przepisu dokonany rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 października 2005r. O ile w pierwotnym brzmieniu § 4 ust. 2 wymóg podlegania ubezpieczeniem emerytalnym był spełniony, gdy okres 5 lat ubezpieczenia przypadał w okresie 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku, o tyle po nowelizacji obowiązującej od 11 listopada 2005r. nie ma wymogu by okres 5 lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu przypadał w okresie 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku. Innymi słowy rzecz ujmując, warunek z § 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia jest spełniony (od 11 listopada 2005r.) gdy rolnik prowadził działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i przez okres co najmniej 5 lat podlegał ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, a więc zarówno na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników i ich rodzin (Dz.U. z 1989r., Nr 24, poz. 133) jak i ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998r. Nr 7, poz. 25 ze zm.). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ dokona oceny wniosku A. S. o przyznanie renty strukturalnej pod kątem spełnienia wszystkich warunków określonych w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r., z uwzględnieniem wyżej przedstawionego stanowiska Sądu odnośnie interpretacji § 4 ust. 2. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w pkt I w sentencji. Orzeczenie w pkt II wyroku zostało wydane na podstawie art. 250 tej ustawy i § 14 ust. 1 lit. "c" oraz § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).