II SA/Sz 385/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-10-13
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Stefan Kłosowski, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną na przedsiębiorcę transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków, a także obowiązków związanych z tachografami, pomimo argumentacji przedsiębiorcy o wypadku losowym i braku możliwości zapobieżenia naruszeniom?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o transporcie drogowym i Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedsiębiorca nie wykazał, że do naruszeń doszło z przyczyn od niego niezależnych, których nie mógł przewidzieć, ani że podjął wszelkie niezbędne środki w celu zapobieżenia naruszeniom. Brak przedstawienia dowodów na okoliczności losowe, takie jak wypadek pojazdu, uniemożliwił zastosowanie przepisów wyłączających odpowiedzialność.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), który utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej za liczne naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków, a także obowiązków związanych z tachografami. Przedsiębiorca zarzucał organom naruszenie prawa materialnego i procedury administracyjnej, w tym nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego i błędną wykładnię przepisów. W szczególności wskazywał na wypadek pojazdu w Norwegii jako przyczynę braku dokumentacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania Z. M. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] o nałożeniu kary pieniężnej – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Jako materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał:
- art. 4 pkt 22, art. 92 a ust. 1, 3 pkt 1 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej zwanej również "u.t.d."), lp. 5.1, lp.5.2, lp. 5.3, lp, lp. 6.3.7, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12, lp. 6.2.1,lp. 8.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym,
- art. 6, 7, 8 10, rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady
z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102, str.1, dalej zwanego również: "rozporządzenie (WE) nr 561/2006"),
- art. 13, art. 15 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r.
w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370, str. 8.),
- art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia
4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym
i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE.L Nr 60, str. 1),
- art. 13 i art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców z dnia 16 kwietnia 2004 r.
(Dz. U. z 2012 r. poz. 1155),
- art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz. U.
Nr 180, poz. 1494 ze zm.),
- art. 1 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE)nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytywanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców z dnia 1 lipca 2010 r. (Dz. Urz. UE.L Nr 168, str.16),
- § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. Nr 159, poz. 1128).
Z uzasadnienia rozstrzygnięcia GITD wynika, że w decyzji z dnia [...]organ I instancji orzekł o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej w kwocie [...] zł.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu I instancji stanowiło:
- nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu- za każdy dzień,
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy,
- przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy,
- skrócenie dziennego odpoczynku,
- naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę,
- naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego - za każdy pojazd,
- nieudzielenie przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców,
- nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Powyższe naruszenia ustalono podczas kontroli przedsiębiorstwa w dniach [...] r. i opisano w protokole kontroli nr [..] z dnia [...].
Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej
w zakresie przestrzegania obowiązków i warunków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym.
Zakres kontroli obejmował okres od dnia [..] r. Przedsiębiorca w okresie objętym kontrolą dysponował licencją wspólnotową nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego.
Pełnomocnik strony wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji zarzucając naruszenie prawa materialnego a w szczególności art. 13 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców oraz naruszenie procedury administracyjnej (art. 107 § 3, art. 6, 7 i 77 § 1 k.p.a.).
Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę wyjaśnił na wstępie podstawę materialnoprawną decyzji cytując przepisy art. 92a ust. 1, 92 a ust. 3 pkt 1, art. 92a ust. 6 oraz art. 4 pkt 22 lit. a, h, r. s ustawy o transporcie drogowym.
Następnie GITD szczegółowo wskazał i wyjaśnił przepisy dotyczące poszczególnych naruszeń przyjętych w ustaleniach
Odnośnie do naruszenia polegającego na nieokazaniu podczas kontroli
w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu- za każdy dzień – lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d., GITD wskazał, że stosownie do art. 13 rozporządzenia Rady EWG Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. pracodawca oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Organ przytoczył również treść art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. dotyczącego obowiązków kierowców w zakresie rejestracji danych i wyjaśnił, że zmiana stanu prawnego, która nastąpiła 2.03.2015 r. nie zniosła ani nie zmieniła obowiązku, który w poprzednim stanie prawnym był regulowany przepisem art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., zgodnie z którym kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 ww. rozporządzenia, przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych.
Organ przytoczył także treść art. 25 ustawy o czasie pracy kierowców wskazującego formy prowadzenia przez pracodawcę ewidencji czasu pracy kierowców i wyjaśnił, że konsekwencją powyższych przepisów jest treść lp. 6.3.7 załącznika do u.t.d., który sankcjonuje nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu karą pieniężną w wysokości 500 złotych za każdy dzień.
W tym zakresie GITD poczynił następujące ustalenia:
1. Kontrolą objęto czas pracy kierowcy A. L. w okresie od [...] r. i ustalono, że ten kierowca wykonywał usługi prowadzenia pojazdu dla kontrolowanego przedsiębiorcy w dniach [...] r. Okazano zaświadczenie potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu w okresie od [...] r. ( dni), przedsiębiorca nie okazał natomiast danych pobranych z kart tego kierowcy za okres [...] r. oraz [..] r. (łącznie 33 dni). Strona w dniu 3 lutego 2015 r. dostarczyła płytę CD wraz z pismem informującym o uzupełnieniu danych cyfrowych z karty kierowcy A.L., tych danych organ I instancji nie uznał i za powyższe naruszenie naliczył karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Organ odwoławczy podzielił ocenę organu I instancji, który nie uznał danych, przedłożonych w dniu 3 lutego 2015 r., a odnosząc się do odwołania wyjaśnił, że dane te zostały okazane po zakończeniu kontroli. Przedsiębiorca
w ocenie GITD wypełnił normę lp. 6.3.7. zał. nr 3 do u.t.d., która dotyczy obowiązku okazania dokumentów w toku kontroli. Organ odwoławczy nie uwzględnił również zarzutu, że w decyzji organu I instancji brak jest odniesienia się do tej kwestii.
2. W wyniku analizy otrzymanego do kontroli pliku cyfrowego [...] z danymi z karty cyfrowej kierowcy T.S. stwierdzono brak danych za okres aktywności w dniu r. oraz brak zapisu na karcie kierowcy od dnia r. godz. 11:26 do dnia r. godz. 7:49. Za ten okres nie przedstawiono zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Powyższe skutkowało naliczeniem kary pieniężnej w kwocie [...]zł. Nie uwzględniając argumentacji zawartej w odwołaniu, GITD wyjaśnił, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek wskazania i okazania dokumentów, świadczących o aktywności kierowcy z ww. okresu, zaś przedsiębiorca takich dokumentów nie dostarczył.
3. Do kontroli nie okazano danych pobranych z pojazdu o nr rej, który zgodnie ze zgromadzoną dokumentacją użytkowany był w okresie kontroli od dnia [...] r., łącznie 239 dni. W okresie objętym kontrolą pojazd był prowadzony przez kierowców W. B. oraz T.S. zgodnie z zapisami w kartach kierowców. GITD stwierdził brak danych z karty kierowcy A.L..
Przedsiębiorca odnośnie ww. naruszenia wyjaśnił, że pojazd ten w dniu [...] r. uległ nieszczęśliwemu wypadkowi w Norwegii, kabina pojazdu spłonęła doszczętnie wraz ze wszystkimi urządzeniami będącymi w środku, w tym z urządzeniem służącym do sczytywania i przechowywania danych pobranych z urządzenia rejestrującego. Za to naruszenie organ I instancji orzekł karę [...]zł, co nie zostało zakwestionowane przez organ odwoławczy, który podzielił stanowisko, że na okoliczność utraty danych strona nie przedstawiła żadnych dokumentów również na etapie postępowania odwoławczego. Ponadto organ ten wskazał, że przedsiębiorca nie wczytał danych w terminie, a czynność ta uchroniłaby dane przed ich ewentualną utratą.
Za naruszenie objęte kwalifikacją prawną lp. 6.3.7. zał. nr 3 do ustawy organ naliczył karę pieniężną w wysokości [..] zł.
Co do naruszenia lp. 5.1 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 6 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie dłużej niż dwa razy w tygodniu a dzienny okres prowadzenia pojazdu to łączny czas prowadzenia pojazdu od zakończenia jednego dziennego okresu odpoczynku do rozpoczęcia następnego dziennego okresu odpoczynku lub pomiędzy dziennym okresem odpoczynku a tygodniowym okresem odpoczynku. GITD wyjaśnił, że stosownie do art. 1 Decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7.06.2011 r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, nie naruszając art. 4 w/w rozporządzenia zalecane podejście wyłącznie dla potrzeb obliczenia dziennego okresu prowadzenia pojazdu, w sytuacji gdy kierowca nie wykorzystał w całości okresów dziennego odpoczynku wymaganych przepisami tego rozporządzenia jest następujące: obliczenie dziennego okresu prowadzenia pojazdu kończy się wraz z początkiem nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin. Obliczenie kolejnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu zaczyna się po upływie tego nieprzerwanego okresu odpoczynku trwającego co najmniej 7 godzin.
Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu, karą pieniężną w wysokości [...] złotych o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości [...] złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę.
Według ustaleń organu II instancji, kierowca T. S. prowadząc pojazd o nr rej. w dniach r. przekroczył maksymalny czas dzienny prowadzenia pojazdu o 3 godziny i 5 minut. Okres jazdy dziennej zawierał się od godziny 06:01 dnia [..] r. do godz. 18:28 w dniu [..] r. i wyniósł 13 godzin 5 minut. Obliczenie odniesiono do normy 10 godzin/okres rozliczeniowy w tygodniu zawartym od 00:00 w dniu [..] r. do godz. 24:00 w dniu [...] r. Przedsiębiorca nie okazał zapisów sporządzonych przez kierowcę uzasadniających odstąpienie od norm czasu pracy/odpoczynku.
W wyniku tych ustaleń GITD stwierdził, że kara pieniężna za wyżej opisane naruszenie w łącznej wysokości [...] zł złotych została nałożona słusznie.
Odnośnie do naruszenia lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy, polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, GITD wyjaśnił, że stosownie do art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje przerwa trwająca co najmniej 45 minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.
Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonuje przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy karą pieniężną w wysokości złotych o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz karą pieniężną w wysokości złotych za każdą następne rozpoczęte 30 minut.
Organ odwoławczy, podobnie, jak organ I instancji ustalił trzy przypadki naruszenia powyższych przepisów w odniesieniu do kierowcy T.S. prowadzącego pojazd o nr rej [...] (kary: [...] zł) oraz jedno naruszenie w przypadku kierowcy W.B. w tym samym pojeździe (kara [...] zł). Ponadto organ ten stwierdził, że w żadnym z ustalonych przypadków przedsiębiorca nie okazał zapisów sporządzonych przez kierowcę uzasadniających odstąpienie od norm czasu pracy/odpoczynku. Stwierdził zatem, że kara pieniężna w wysokości [...] zł naliczona została słusznie.
Odnośnie do naruszenia polegającego na skróceniu dziennego czasu odpoczynku lp. 5.3 załącznika nr 3 do u.t.d., GITD wskazał, że w myśl art. 8 ust. 1-4 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24-godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca może wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku.
Konsekwencją powyższego jest treść lp. 5.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym który sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku karą pieniężną w wysokości [..] złotych o czas powyżej 15 minut do jednej godziny oraz karą pieniężną w wysokości [..] złotych za każdą następną rozpoczętą godzinę.
Organ odwoławczy uznał za udowodnione na podstawie elektronicznego pliku
z cyfrowej karty poszczególnych kierowców oraz cyfrowego urządzenia rejestrującego osiem przypadków skrócenia dziennego czasu odpoczynku przez kierowców T.S. i W.B. prowadzących pojazdy o nr rej. [...]
GITD Wskazał wysokość nałożonych za każde naruszenie kar jednostkowych
oraz stwierdził, że kara pieniężna za wyżej opisane naruszenie w łącznej wysokości [...] złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp.8.4 załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy powołał się na zacytowaną treść art. 13 ustawy o czasie pracy kierowców dotyczącego przysługującej kierowcy przerwy na odpoczynek i wskazał, że konsekwencją tego naruszenia jest kara pieniężna w wysokości [...] zł za każde naruszenie.
GITD, podobnie jak organ I instancji, ustalił 22 przypadki tego rodzaju naruszeń przez kierowcę T.S. i 11 tego rodzaju naruszeń przez kierowcę W.B.. Co do zarzutów odwołania, organ II instancji stwierdził, że biorąc pod uwagę, iż naruszenie to miało miejsce 33 razy w okresie objętym kontrolą, nie można przychylić się do argumentacji, że doszło do tego z wyłącznej winy kierowców. Ponadto zauważył, że jeżeli kierowca nie był w stanie odebrać przerwy, to oznacza, że przedsiębiorca mu tej przerwy nie udzielił.
Według GITD kara pieniężna za wyżej opisane naruszenia w łącznej wysokości [...] złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie do naruszenia lp. 6.3.11. załącznika nr 3 do ustawy, GITD wskazał treść art. 10 ust. 5 lit a rozporządzenia (WE) nr 561/2006, a także art. 23 a ustawy o systemie tachografów cyfrowych, i art. 1 ust. 3 pkt b rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r, w sprawie maksymalnych okresów wczytywania odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców i wyjaśnił, że w myśl § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 listopada 2010 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, dane z karty kierowcy podmiot pobiera:
1) co najmniej raz na 28 dni;
2) przed ustaniem stosunku pracy danego kierowcy;
3) przed upływem terminu rozwiązania umowy, na podstawie której świadczone były przewozy na rzecz podmiotu wykonującego przewozy drogowe;
4) w przypadku utraty ważności karty kierowcy;
5) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty.
2. Dane z karty kierowcy mogą być pobierane częściej niż co 28 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych
z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp.6.3.11 załącznika nr 3
do u.t.d., który sankcjonuje naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy za każdego kierowcę karą pieniężną w wysokości zł.
Organ odwoławczy nie podważył ustaleń organu I instancji, który stwierdził,
że przedsiębiorca wypełnił powyższą normę, ponieważ podczas kontroli nie okazał żadnych dokumentów, danych lub plików potwierdzających dopełnienie obowiązku
w tym zakresie co do opisanych w ustaleniach okoliczności dotyczących kierowców T.S. (data odczytu danych [..] r., tj. po 284 dniach od rozpoczęcia wykonywania przewozów - brak pliku potwierdzającego poprzedni odczyt), W.B. (data odczytu danych [..] r., tj. po 296 dniach od rozpoczęcia wykonywania przewozów, brak pliku potwierdzającego poprzedni odczyt), A.L. (brak pliku potwierdzającego odczyt z karty kierowcy, od daty rozpoczęcia wykonywania przewozów minęły 153 dni).
W ocenie GITD kara naliczona za powyższe naruszenia w kwocie [..] zł jest słuszna i zgodna z prawem.
Co do naruszenia obowiązku wczytywania danych z tachografu cyfrowego -
za każdy pojazd: lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. GITD przytoczył treść art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006, art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych oraz art. 1 ust. 3 pkt a rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/ z dnia 1 lipca 2010 r, w sprawie maksymalnych okresów wczytywania odpowiednich danych
z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców i wyjaśnił, że w myśl § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych, dane z karty kierowcy podmiot pobiera:
1) co najmniej raz na 90 dni;
2) natychmiast:
a) przed trwałym bądź okresowym przekazaniem pojazdu innemu podmiotowi,
b) w sytuacji wadliwego funkcjonowania bądź uszkodzenia tachografu cyfrowego, umożliwiających jednakże pobranie zarejestrowanych w nim danych,
c) w przypadku wycofania pojazdu z tachografem cyfrowym z użytkowania;
3) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty.
2. Dane z tachografu cyfrowego mogą być pobierane częściej niż co 90 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych
z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 6.3.12 załącznika nr 3
do u.t.d., który przewiduje sankcję za naruszenie wskazanego obowiązku w wysokości [...] zł za każdy pojazd.
Organ odwoławczy ustalił, w oparciu o okazane podczas kontroli pliki danych cyfrowych potwierdzających wczytywanie z tachografu zainstalowanego w pojeździe;
- nr rej. data odczytu danych r., data poprzedniego odczytu - minęło 955 dni,
- nr rej. brak danych z pojazdu, pojazd użytkowany od dnia r. do dnia r. (okres kontroli) - minęło 239 dni.
Wskazując na powyższe ustalenia dokonane po ponownej analizie materiału dowodowego GITD stwierdził, że kara pieniężna w wysokości [...] zł za wyżej opisany stan faktyczny została nałożona słusznie i zgodnie z prawem.
Co do naruszenia l.p.6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. organ odwoławczy wyjaśniając stan prawny powołał się na art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady EWG
nr 3821/85, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym.
Organ ten ustalił, w oparciu o okazane dane cyfrowe z urządzenie rejestrującego, że wystąpiło nierejestrowanie za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi w pojeździe nr rej [...] w 19 przypadkach, jednakże za zasadne uznał uwzględnienie przez organ I instancji wyjaśnień przedsiębiorcy, który okazał wydruki sporządzone przez kierowcę wskazujące powody jazdy bez karty w dwóch przypadkach z dnia [..] r. W Konsekwencji tych ustaleń, GITD uznała za słuszną i zgodną z prawem karę w wysokości [...] zł orzeczoną przez organ I instancji za powyższe naruszenie.
Badając odpowiedzialność przedsiębiorcy za powyższe naruszenia GITD nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i zastosowania art. 92 c. ustawy o transporcie drogowym. Organ wyjaśnił między innymi, że odpowiedzialność przedsiębiorstwa za naruszenie przepisów transportowych wynika wprost z przepisów unijnych. Stosownie do art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących, co nie oznacza, że przedsiębiorca jest zwolniony z bieżącego nadzoru nad praca kierowcy. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za kontrolowanie pracy kierowcy i nie może się z tego ustawowego obowiązku zwolnić poprzez przerzucanie odpowiedzialności administracyjnej na inny podmiot. Strona mylnie obarcza odpowiedzialnością za ww. naruszenie podmiot trzeci. W ocenie DITD, strona nie uczyniła wszystkiego czego by można od niej wymagać jako profesjonalnego podmiotu, by nie dopuścić do powstania naruszenia.
Organ odwoławczy nie znalazł również podstaw do zastosowania art. 92 b u.t.d., stwierdził bowiem, że strona nie wykazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu.
Wyjaśniając w obszernych motywach decyzji swoje stanowisko w powyższym względzie, GITD powołał się również na orzecznictwo sądów administracyjnych i przywołał fragmenty uzasadnień wyroków NSA i WSA.
Z. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
skargę, w której wyżej opisanej decyzji ostatecznej zarzuciła:
- rażące naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez nieprawidłową wykładnię art. 92 b i 92 c ustawy,
- naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nierzetelne rozpatrzenie materiału dowodowego
co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia
- naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na niejednoznacznym
i niepełnym materiale dowodowym.
W uzasadnieniu skargi Z.M. powołując się na art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. stwierdziła, że co do naruszenia określonego w l.p. załącznika nr. 3 do ustawy, organ powinien odstąpić od wymierzenia kary za nieokazanie do kontroli danych dotyczących wykonywania przewozów drogowych pojazdem o nr rej. [...] pomiędzy [..] (łącznie 239 dni), ponieważ pojazd ten uległ wypadkowi w Norwegii, kabina pojazdu spłonęła doszczętnie wraz ze wszystkimi urządzeniami w niej przechowywanymi, włącznie ze stanowiącym własność przedsiębiorcy czytnikiem do tachografu. Sam fakt, że kierowca miał przy sobie czytnik tachografu nie jest niczym nienaturalnym z uwagi na przepisy rozporządzenia Komisji (UE) 581/2010 . Jeśli kierowca jest w trasie ponad 28 dni, jest rzeczą oczywistą, że przedsiębiorca przekazuje mu czytnik w celu wypełnienia obowiązku wynikającego z cytowanego rozporządzenia.
Zdaniem skarżącej organ przyjął w toku kontroli niezrozumiałą wykładnię normy zawartej w art. 10 ust. 5 rozporządzenia 561/2006, co doprowadziło do wadliwego ustalenia prowadzącego do przyjęcia naruszenia z lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do ustawy w odniesieniu do kierowcy A.L. (brak danych dotyczących aktywności za okres od 1 marca do 31 października 2015 r.) oraz kierowcy T.S. (brak danych z dnia 1 czerwca 2014 r.).
W przekonaniu skarżącej w toku kontroli organ w zakresie wykładni pojęcia "dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu", o którym mowa w l.p. 6.3.9. załącznika nr 3 do ustawy, powinien stosować Wytyczne Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 sierpnia 2009 r. nr 1/2009 w sprawie postępowania Inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, w których w zakresie kontroli przestrzegania przepisów o okresach prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerwach i odpoczynkach kierowców wykonujących przewozy drogowe oraz przepisów o stosowaniu urządzeń rejestrujących w przewozach drogowych dokonano (str. 7) interpretacji obowiązującego wówczas lp.11.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, będącego odpowiednikiem obowiązującego obecnie l.p. 6.3.9. załącznika nr 3 do tej ustawy. W konsekwencji organ ustalając okresy nieudokumentowane przy użyciu urządzenia rejestrującego miał obowiązek posiłkować się wszelkimi innymi dokumentami, służącymi do ustalenia aktywności bądź braku aktywności w okresie podlegającym kontroli. W komentowanym przypadku organ porzucił obowiązek określony w art. 7 k.p.a. i oparł się wyłącznie na informacjach wynikających z okazanych danych zawartych na kartach kierowców.
Według Z.M., w odniesieniu do zarzutu (lp.8 .4 załącznika nr 3 do u.t.d.) nieudzielenia przerwy, o której mowa w art. 13 ust. 1 u.t.d., ustawy o czasie pracy kierowców organ dokonał nieprawidłowej wykładni tego przepisu. Adresatem tej normy jest bowiem zarówno przedsiębiorca, który ma umożliwić kierowcy wykorzystanie tej przerwy, jak i kierowca, który tę przerwę powinien wykorzystać. Podstawa prawna penalizacji, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, dotyczy sytuacji, gdzie kierowca pomimo woli skorzystania z przerwy nie ma takiej możliwości z uwagi na polecenia pracodawcy. Organ nie podjął jakichkolwiek działań w celu udowodnienia zaistnienia przesłanki określonej w lp. 8.4. załącznika do u.t.d.), czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a..
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Główny Inspektor Transportu Drogowego odpowiadając na skargę wniósł jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten nie narusza prawa w sposób zarzucany skargą, ani w żaden inny istotny sposób, który Sąd powinien uwzględnić orzekając w granicach zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego stanowią przepisy ustawy o transporcie drogowym z dnia
6 września 2001 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.), wprowadzającej m.in. sankcje za naruszenie warunków wykonywania transportu drogowego. Przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy określa m.in. odpowiedzialność podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem oraz innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym - za naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego ujawnione w wyniku kontroli.
W myśl art. 92a ust. 1 powołanej ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do [...] złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6). Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, w przypadku podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio do 10 (tak jak miało to miejsce w kontrolowanej sprawie administracyjnej) w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli, nie może przekroczyć [...] złotych (art. 92a ust. 3 pkt 1 cytowanej ustawy).
Obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej wymierzenia kary administracyjnej z tytułu naruszenia przepisów, o jakich mowa w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wynika wprost z tego przepisu i art. 93 ustawy.
Przy ustaleniu odpowiedzialności przewoźnika znajdują zastosowanie zasady i reguły postępowania przewidziane przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, także w części dotyczącej postępowania dowodowego. W sprawach administracyjnych mających za przedmiot wymierzenie administracyjnej kary z tytułu naruszenia przepisów o jakich mowa w art. 92a ust.1 ustawy o transporcie drogowym, działania organu nakierowane są na ustalenie, czy istotnie doszło do naruszeń prawa skutkujących sankcją administracyjną.
Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji dokonana w kontekście zarzutów skargi oraz ustaleń organów administracji publicznej orzekających na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu przez organ I instancji, nie pozwala na uwzględnienie stawianych skargą zarzutów procesowych, podnoszących naruszenie art. 7 i art. 77§ 1 k.p.a.
Wbrew wywodom skargi, zaskarżona decyzja oparta została na materiale dowodowym, który ani nie jest niepełny ani niejednoznaczny. Przeciwnie, Sąd stwierdził, że materiał dowodowy zebrany został w sposób niezbędny dla wydania decyzji merytorycznej. Należy mieć na uwadze, że stwierdzone w zaskarżonej decyzji naruszenia zostały ujawnione w wyniku kontroli w przedsiębiorstwie, o której przeprowadzeniu skarżąca została pisemnie poinformowana z odpowiednim wyprzedzeniem. Miała zatem możliwość zebrania dokumentów i przygotowania ich do okazania podczas kontroli. Spis dokumentów jakie kontrolowany podmiot powinien okazać w trakcie kontroli przedstawiony został skarżącej po raz drugi w wezwaniu sporządzonym przez kontrolującego. Jeśli zatem w czasie tej kontroli skarżąca nie przedstawiła pełnego zbioru dokumentów, jakie zgodnie z przepisami powinna przechowywać w przedsiębiorstwie i okazać w toku kontroli, to ich przedstawienie organowi w trakcie wszczętego postępowania administracyjnego, ale po zakończeniu kontroli, zasadnie uznano w zaskarżonej decyzji za czynność spóźnioną.
Organ odwoławczy respektując zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 15 k.p.a., ponownie rozpatrzył i rozstrzygnął sprawę rozpatrzoną i rozstrzygniętą przez organ I instancji. GITD w uzasadnieniu swojej decyzji wskazując na konkretny materiał dowodowy co do każdego z naruszeń prawa przypisanych skarżącej.
Zdaniem Sądu, ocenie materiału dowodowego nie można przypisać zarzucanej skargą dowolności. Z treści skargi wynika ewidentnie, że skarżąca swoje zarzuty procesowe opiera między innymi na błędnym założeniu, że obowiązkiem organu w toku postępowania jest poszukiwanie dowodów na potwierdzenie wyjaśnień przedsiębiorcy. W związku z tym wskazać trzeba, że efektem tego błędnego rozumowania jest nieprzyjmowanie przez skarżącą do wiadomości powodów nieuwzględnienia przez organy obu instancji orzekające w sprawie jej wyjaśnień co do naruszenia l.p.6.3.7. załącznika do ustawy. Tymczasem, to na skarżącej ciążył obowiązek udowodnienia, że kabina pojazdu o nr rej. [..], w wyniku wypadku, uległa spaleniu wraz z wyposażeniem, a w tym z urządzeniem rejestracyjnym, skoro wywodziła z tego faktu korzystne dla siebie skutki prawne. Jednakże, jak wynika to z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy, skarżąca nie przedłożyła dowodu, na podstawie którego organ mógłby zweryfikować jej twierdzenia. Wprawdzie w aktach znalazły się skany czy też kserokopie zdjęć uszkodzonego pojazdu, jednakże jest to materiał, z którego nie wynika kto, kiedy, gdzie i jaki pojazd sfotografował. Brak dowodu w postaci chociażby protokołu pochodzącego z Policji lub od ubezpieczyciela tego pojazdu powoduje, że nie mogły być brane pod uwagę w zaskarżonej decyzji argumenty strony dotyczące braku jej wpływu na powstałe naruszenie. Dlatego nie ma racji skarżąca wywodząc, że "organy nie potrafią rozróżnić okoliczności wynikających z niezachowania należytej staranności oraz wypadków losowych". Skarżąca stawiając taki zarzut nie dostrzega, że zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, w uzasadnieniach swoich decyzji wskazały wyraźnie przede wszystkim na nieudowodnienie przez stronę faktu spalenia się kabiny pojazdu o nr rej [..], jako na przyczynę nieuwzględnienia jej wyjaśnień co do naruszenia lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do ustawy. Dodatkowo dostrzec trzeba, że od daty wskazanego wypadku i spalenia kabiny pojazdu (r.) do wydania decyzji ostatecznej (r.) upłynęło 13 miesięcy, a więc taki okres czasu, w którym skarżąca miała możliwość uzyskania dowodu potwierdzającego zaistnienie faktów na które się powołała.
Chybione są również wywody skargi na okoliczność podnoszonego zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. Naruszenie to według skarżącej polegało na oparciu się przez organ wyłącznie na informacjach wynikających z okazanych danych zawartych na kartach kierowców. Zdaniem skarżącej, organ w zakresie wykładni "dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu", o którym mowa w l.p. 6.3.9. załącznika nr 3 do ustawy, powinien stosować Wytyczne Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 sierpnia 2009 r. nr 1/2009, a w konsekwencji ustalając okresy nieudokumentowane przy użyciu urządzenia rejestrującego miał obowiązek posiłkować się wszelkimi innymi dokumentami, służącymi do ustalenia aktywności bądź braku aktywności w okresie podlegającym kontroli. Odnosząc się do tej części skargi wskazać trzeba, że po pierwsze, w sprawie administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją nie przypisano Z. M. naruszenia l.p. 6.3.9. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Po drugie, pomijając już to, że wskazane w skardze Wytyczne, odnosiły się do innego stanu prawnego, to przede wszystkim, jako akt nienależący do źródeł prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, nie mogą stanowić podstawy sądowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Po trzecie, z kart 4 (zawiadomienie o kontroli) i 19 (wezwanie o przedłożenie dokumentów do kontroli) wynika, że obowiązkiem skarżącej było przedłożenie kontrolującemu "dokumentów świadczących o nieprowadzeniu pojazdów, wszystkich kierowców; karty ewidencji nieobecności", co oznacza, że w toku kontroli dążono do uzyskania pełnej gamy materiałów niezbędnych do ustalenia aktywności bądź braku aktywności kierowców, a obowiązkiem skarżącej było ich przedłożenie kontrolującemu. Przyjęty w zaskarżonej decyzji stan faktyczny jest wynikiem analizy materiałów źródłowych przedłożonych przez skarżącą.
Warto też w tym miejscu przypomnieć, że dokumentowanie czasu pracy kierowców podlega precyzyjnie określonym regułom. Przepis art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój) może stanowić podstawę do odstąpienia od norm czasu pracy, jednakże pod pewnymi warunkami, które muszą być interpretowane ściśle. Jedynym dowodem w sprawie stanowiącym podstawę dla ustaleń odstąpienia od norm określających wymiar czasu pracy kierowców jest tylko i wyłącznie odręczna adnotacja kierowcy na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy. Ogranicza to zakres postępowania dowodowego wyrażonego w przepisach k.p.a., gdyż prawodawca w pewnym sensie nawiązał tu do tzw. formalnej teorii dowodów, zgodnie z którą określone okoliczności mogą być wykazane tylko przy pomocy ściśle określonych dowodów. Skoro w art. 12 tego rozporządzenia wyraźnie określono sposób dokumentowania odstępstw od czasu pracy kierowców, to posłużenie się przez organy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym innymi środkami dowodowymi na te okoliczności, byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem i naruszałoby dyspozycję art. 75 k.p.a. (vide: wyrok NSA z dnia 30 listopada 2012 r. II GSK 1776/11).
Dodać także należy, że zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 "Przedsiębiorstwo przechowuje wykresówki i wydruki w każdym przypadku sporządzenia wydruków zgodnie z art. 15 ust. 1, w porządku chronologicznym oraz czytelnej formie, przez co najmniej rok po ich użyciu oraz wydaje ich kopie zainteresowanym kierowcom, na ich wniosek. Przedsiębiorstwo wydaje także zainteresowanym kierowcom na ich wniosek kopie danych wczytanych z kart kierowców oraz ich wydruki na papierze. Wykresówki, wydruki, oraz wczytane dane okazuje się lub doręcza na żądanie każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych."
W świetle tego przepisu, obowiązującego w okresie objętym kontrolą, to przedsiębiorca przedkładając kontrolującemu, czy organowi stosowne dokumenty – niezależnie w jakiej formie sporządzone - przyjmuje odpowiedzialność za ich kompletność. Stąd miał organ odwoławczy uzasadnione powody wskazania, w odniesieniu do naruszenia lp. 6.3.7. załącznika nr 3 do u.t.d., że gdyby przedsiębiorca wczytywał dane z urządzenia rejestrującego w terminie, to czynność ta uchroniłaby dane przed ich ewentualną utratą.
W rezultacie przeprowadzonej kontroli, Sąd doszedł do wniosku, że w zaskarżonej decyzji organ materiał dowodowy poddał wyczerpującej analizie i dokonał jego wszechstronnej i logicznej oceny oraz podał powody nie uwzględnienia dowodów przeciwnych. Taka ocena dowodów mieści się w granicach swobody organu wynikających z art. 80 w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a zatem dokonana w zaskarżonej decyzji ocena zebranego materiału dowodowego jest zgodna z prawem. Materiał ten dał pełne podstawy do przyjęcia ustaleń faktycznych i przypisania skarżącej naruszeń prawa opisanych w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy w sposób jasny wskazał jakie i dlaczego poczynił ustalenia faktyczne oraz wyjaśnił podstawy prawne rozstrzygnięcia, a Sąd nie dopatrzył się w nich błędu. Zaskarżona decyzja odpowiada zatem również wymaganiom wynikającym z art. 107 § 1 k.p.a.
Chybiony jest także zarzut "rażącego naruszenia prawa materialnego", a to art. 92b i 92 c u.t.d. Ocena zaskarżonej decyzji w kontekście tego zarzutu wymaga na wstępie, wyjaśnienia, że art 92 b ustawy, który stanowi, że: "1. Nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
2. Za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń." ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do przypadków naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. Przesłankami wyłączającymi na podstawie cytowanego przepisu odpowiedzialność podmiotu wykonującego transport drogowy są zapewnienie właściwej organizacji i dyscypliny pracy oraz prawidłowych zasad wynagradzania nie zawierających składników wynagrodzenia zachęcających do naruszania przepisów o czasie pracy kierowców. Ciężar udowodnienia, że zachodzą podstawy do wyłączenia odpowiedzialności podmiotu wykonującego transport drogowy, za naruszenie przez kierowcę przepisów o czasie pracy spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż istnieje domniemanie jego odpowiedzialności za naruszenia prawa przez kierowcę. Przedsiębiorca ponosi ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego i to on w ramach prowadzonej działalności posiada instrumenty prawne i faktyczne aby zapewnić przestrzeganie przez kierowców przepisów o czasie pracy. Domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy transportowego za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców może być obalone, gdy wykaże on dowodami, że dołożył należytej staranności, a zatem uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić. Przedsiębiorca ma obowiązek nadzorowania kierowców w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń w powyższym zakresie. Brak stosowania przez przedsiębiorcę właściwych rozwiązań obciąża właśnie pracodawcę, który powinien wykazać się dbałością o osiągnięcie zamierzonego celu prowadzonej działalności. W każdym przypadku obowiązkiem przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie pracy kierowców, aby transport drogowy wykonywany był zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Profesjonalny przewoźnik nie może bowiem skutecznie bronić się argumentem, że za naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy odpowiada wyłącznie kierowca. Przeciwnie, skarżąca jest odpowiedzialna za działania kierowców i, jak to już zostało wyżej wskazane, ponosi z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Przedsiębiorca powinien tak kształtować swoje relacje z pracownikami wykonującymi na jego rzecz transport drogowy, aby – przy użyciu odpowiednich środków kontroli i nadzoru – nie dochodziło do łamania przepisów znajdujących w tym zakresie zastosowanie. Na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek szkolenia oraz takiej organizacji pracy i nadzorowania czasu pracy kierowców, aby nie dochodziło do naruszeń w powyższym zakresie. Jak wynika to z protokołu kontroli, skarżąca dla ewidencji czasu pracy kierowców nie dysponuje systemem nadzoru, co dodatkowo wskazuje na trafność przyjętej w zaskarżonej decyzji oceny niewystąpienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary. Brak bowiem stosowania przez przedsiębiorcę właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę, który powinien wykazać szczególną dbałość w zakresie przestrzegania przez kierowców czasu pracy, gdyż naruszenia w tym zakresie stwarzają zagrożenia dla życia i mienia innych użytkowników dróg. Oceny tej nie zmienia okoliczność, iż kierowca sam prowadzi pojazd, oraz że trasa przejazdu została tak zaplanowana, aby kierowca przestrzegał przepisów o czasie pracy, gdyż są to sytuacje typowe w stosunkach tego rodzaju (vide: wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., II.GSK 205/14 ).
Zgodnie z art. 92c " Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
2. Przepisy ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio w przypadku nałożenia kary przez uprawniony zagraniczny organ."
Cytowany przepis ma zastosowanie wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że przedsiębiorca wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które nie są typowe i których przedsiębiorca, przy dołożeniu należytej staranności w zakresie organizacji pracy w przedsiębiorstwie, nie mógł przewidzieć. W przepisie 92c ust. 1 w związku z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane, niedające się przewidzieć, a nie związane z doborem i świadomym zachowaniem pracowników. Przepis art. 92a ust. 1 ww. ustawy wyraźnie statuuje odpowiedzialność obiektywną, więc nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywnie udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Jak już zostało to wskazane przy ustosunkowaniu się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia lp. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d., skarżąca nie przedstawiła dowodów na podnoszona przed organem okoliczność spalenia się urządzenia rejestracyjnego przechowywanego w kabinie pojazdu, który uległ wypadkowi na terenie, a zatem nie można twierdzić, że organ pomijając tę okoliczność orzekł z naruszeniem art. 92c u.t.d.
Zdaniem sądu, skarżąca - mimo że w tym zakresie to na niej spoczywał ciężar dowodu (vide: wyroki NSA z dnia 8 maja 2014 r., II GSK 423/13 i z dnia 22 lipca
2012 r., III GSK 1652/11) - nie wykazała wystąpienia przesłanek uwalniających od odpowiedzialności administracyjnej, wynikających z art. 92b i 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Wobec stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, należało na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalić skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło