II SA/Sz 386/08

WyrokWSA w Szczecinie2008-07-09

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Henryk Dolecki, Stefan Kłosowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania zasiłku celowego może zostać wydana na podstawie protokołu wywiadu środowiskowego, który nie spełnia wymogów formalnych i został sporządzony w sytuacji, gdy strona była chora i nie udzielono jej zgody na ponowne przeprowadzenie wywiadu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie zebrały materiału dowodowego w sposób zabezpieczający prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Naruszono zasadę czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.) oraz wymogi formalne protokołu wywiadu środowiskowego (art. 68 k.p.a.), co uniemożliwiło jego wykorzystanie jako podstawy ustaleń faktycznych.
Stan faktyczny
K. S. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie kosztów wyrobienia dowodu osobistego i leków. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na brak współpracy wnioskodawczyni podczas wywiadu środowiskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. K. S. wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów i twierdząc, że była chora podczas wywiadu i nie chciano jej ponownie odwiedzić.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2008 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] r. o nr [...]. Decyzją Burmistrza z [...]r. na podstawie art. 4, 8 ust.1 pkt 2, ust.3, art. 11 ust.2, art. 39 ust.2, art. 106 ust.1 i ust.4, art.107 ust.1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593 ze zm.) odmówiono K. S. przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów wyrobienia dowodu osobistego i leków. Z uzasadnienia wynika, że pracownikom socjalnym nie udało się przeprowadzić wywiadu środowiskowego, gdyż wnioskodawczyni nie chciała udzielić informacji i jak określono straszyła pracowników socjalnych sądem oraz wypominaniem kto z miejscowości [...] korzysta z pomocy społecznej. W ocenie organu mimo prób podjętych przez pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej nie udało się dokończyć przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Wobec tego, że nie było współpracy z pracownikiem socjalnym celem rozwiązania trudnej sytuacji życiowej, organ korzystając z art. 11 ust.2 ustawy o pomocy społecznej odmówił przyznania świadczeń z pomocy. W odwołaniu od decyzji K. S. wskazała, że spełnia kryteria dochodowe i jej zdaniem pracownik socjalny przeprowadzając wywiad środowiskowy chciał wymusić na niej, aby podpisała się pod uwagami, które w jej ocenie nie były prawdziwe. Decyzją z [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż podczas wywiadu środowiskowego w dniu [...]r. K. S. nie chciała udzielić informacji niezbędnych do ustalenia jej sytuacji rodzinnej, osobistej i majątkowej. Takie postępowanie wnioskodawczyni wskazuje, że odmawia ona współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu jej trudnej sytuacji materialnej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. S. stwierdziła, że nieprawdą jest aby odmawiała udzielenia informacji w trakcie wywiadu środowiskowego. Nadto przedstawiła przykłady wielu osób zamieszkujących w tej samej co ona miejscowości, które otrzymały pomoc socjalną, choć w jej ocenie na to nie zasługiwały. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumenty zawarte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie podziela wszystkich argumentów i zarzutów skargi. W ocenie Sądu organy administracji nie zebrały w sprawie materiału dowodowego w sposób, który w pełni zabezpiecza prawa strony do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. W myśl art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jednocześnie z art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego wynika zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, który organ musi zapewnić w każdym stadium postępowania. Nadto dokumenty procesowe – protokoły muszą odpowiadać warunkom ustawowym określonym w art. 68 kodeksu postępowania administracyjnego. Protokół nieodpowiadający wymaganiom formalnym art. 68 kpa nie może być podstawą ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych sprawy. Z załączonego do akt sprawy protokołu – kwestionariusza rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że K. S. w dniu [...]r. była chora na grypę i leżała w łóżku podczas przeprowadzania wywiadu. Protokół nie został podpisany przez pracownika socjalnego - przeprowadzającego wywiad oraz przez skarżącą . Brak jest też ewentualnego omówienia braku podpisu K. S. Ze sporządzonej w dniu [...]r. notatki służbowej wynika, że skarżąca domagała się ponownych odwiedzin pracownika socjalnego ale jak zaznaczono odwiedziny już się odbyły. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu przez próbę sporządzenia wywiadu środowiskowego u osoby chorej i jednocześnie przez odmowę ponownego przeprowadzenia wywiadu. Ponadto sporządzony protokół nie spełniał wymogów formalnych wynikających z art. 68 Kodeksu postępowania administracyjnego i stąd nie mógł być podstawą przyjętych ustaleń. Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę musi więc pamiętać o treści art. 10 kpa oraz art. 68 kpa. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obu instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło