II SA/Sz 388/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. i A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia odrzucić skargę A. B. Postanowieniem z dnia [...] r., Nr[...] , Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że A. B. uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...], nakładające grzywnę na zobowiązaną w wysokości [...] zł, w celu przymuszenia wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym (z dnia [...] r., Nr [...] ), tj. rozbiórki dokonanej nadbudowy nad istniejącym zewnętrznym tarasem, usytuowanym w poziomie parteru dwurodzinnego budynku mieszkalnego, przy ul. [...] Pismem z dnia 3 kwietnia 2014 r., uzupełnionym pismem z dnia 20 maja 2014 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wskazane wyżej postanowienie z dnia 26 marca 2014 r., złożyli A. B. i A. B. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, udzielając odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi, obowiązkiem sądu administracyjnego jest ustalenie, czy skarga pochodzi od uprawnionego podmiotu, w innym przypadku skarga jest niedopuszczalna. W ramach omawianego badania, należy ustalić, czy skarga pochodzi od podmiotu, o którym mowa w art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (art. 50 § 1 P.p.s.a.). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 P.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego (art. 50 § 1 P.p.s.a.), brak przymiotu strony jest przesłanką materialnoprawną. Odrzucenie skargi uznać należy tylko wtedy za dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny, np. gdy skargę wniosła osoba, której ustawa szczególna nie przyznaje w konkretnym przypadku legitymacji (patrz postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1337/06). Sytuacja taka zaistniała właśnie w niniejszej sprawie, dotyczącej postanowienia wydanego przez organ odwoławczy, stwierdzającego uchybienie przez A. B. terminu do złożenia zażalenia na postanowienie powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, wydane w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Mocą postanowienia organu pierwszej instancji, nałożono na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, tj. rozbiórki dokonanej samowoli budowlanej. Mamy tu do czynienia z egzekucją obowiązku o charakterze niepieniężnym. Wykonanie nakazu rozbiórki ma na celu usunięcie stanu sprzecznego z prawem, egzekucja w tym zakresie nie jest egzekucją prowadzoną z majątku (patrz wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 2/07, opubl. w bazie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Grzywna ma na celu zmobilizowanie do samodzielnego wykonania obowiązku i w razie jego spełnienia, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny podlegają umorzeniu. Nie oznacza to jednak, że osoby, co do których organ orzekł solidarnie w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane, w takim samym charakterze odpowiedzialności podmiotowej (solidarnej), występują także w postępowaniu egzekucyjnym. Każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz wykonania obowiązków o charakterze niepieniężnym (w tym przypadku nakazu rozbiórki), jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za wykonanie nakazu. Konsekwencją takiego stanu prawnego jest stanowisko, według którego, obowiązek wykonania czynności może być egzekwowany wobec każdego zobowiązanego. Z przepisów art. 119 § 1, art. 120 § 1 oraz art. 121 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że grzywnę w celu przymuszenia można nałożyć na każdego zobowiązanego. Ograniczeń w tym zakresie nie ma także wówczas, gdy obowiązek wykonania czynności nałożony został na kilka podmiotów (patrz wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1629/11, opubl. w internetowej bazie - orzeczenia.nsa.gov.pl). Grzywna w celu przymuszenia nie jest zobowiązaniem solidarnym. W myśl art. 27 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, każdy z małżonków jest zobowiązanym co do całego obowiązku. W takiej sytuacji postępowanie egzekucyjne prowadzone jest oddzielnie w stosunku do każdego zobowiązanego (małżonka). Stroną tego postępowania, jako podmiot zobowiązany, jest tylko jeden z małżonków, w ramach tego postępowania osoba ta może zgłosić zarzuty, czy też kwestionować w drodze środków zaskarżenia rozstrzygnięcia zapadłe w postępowaniu egzekucyjnym, jednakże przysługują one wyłącznie określonemu w danym postępowaniu egzekucyjnym zobowiązanemu i żaden inny podmiot np. małżonek zobowiązanego, tego rodzaju środków prawnych zgłosić nie może. W konsekwencji, w przypadku postanowienia organu odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia przez A. B. od postanowienia organu pierwszej instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, wyłącznie tej osobie zobowiązanej przysługuje prawo kwestionowania przed sądem administracyjnym wymienionego rozstrzygnięcia. Takiej legitymacji skargowej nie ma natomiast jej małżonek A. B. Wobec małżonka skarżącej toczyło się odrębne postępowanie egzekucyjne w sprawie wykonania obowiązku rozbiórki. W ramach tego postępowania A. B. miał możliwość skorzystania z przewidzianych prawem środków kwestionowania legalności egzekucji obowiązku określonego w tytule wykonawczym konkretnie wobec jego osoby. W przypadku A. B. organ odwoławczy wydał, w ramach odrębnie toczącego się postępowania egzekucyjnego, postanowienie z dnia [...] r., Nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji nakładające grzywnę na tę osobę w celu przymuszenia wykonania obowiązku rozbiórki. Skarga na powyższe orzeczenie została zarejestrowana w tutejszym Sądzie pod sygn. akt II SA/Sz 477/14. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd administracyjny odrzuca skargę, gdy stwierdzi, że jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn aniżeli wymienione w pkt 1-5 tego przepisu. Za "inną przyczynę", o której mowa w powołanym przepisie uznaje się wniesienie skargi przez podmiot nielegitymowany, gdy brak interesu prawnego strony skarżącej, jest oczywisty. W przedmiotowej sprawie bez wątpienia takiej legitymacji skargowej do kwestionowania postanowienia dotyczącego A. B., nie miał jej małżonek A. B. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec, jak na wstępie.