II SA/Sz 395/12

WyrokWSA w Szczecinie2012-08-30

Skład orzekający: WSA Arkadiusz Windak, NSA Grzegorz Jankowski, NSA Iwona Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, które zostały już zakończone, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania, jeśli nie orzeka co do istoty sprawy (np. nakazu przywrócenia do stanu poprzedniego)?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, które zostały już zakończone, prawidłowo stosuje art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, umarzając postępowanie w części dotyczącej wstrzymania robót. Nie narusza przy tym zasady dwuinstancyjności, ponieważ nie może orzekać co do istoty sprawy (np. nakazu przywrócenia do stanu poprzedniego), jeśli kwestia ta nie została rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wstrzymanie robót budowlanych polegających na wybiciu otworów i wstawieniu okien oraz wykonaniu elewacji, uznając je za wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę lub przepisów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił to postanowienie i umorzył postępowanie, uznając, że roboty zostały zakończone, co czyni postanowienie o wstrzymaniu bezprzedmiotowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę E.K. na postanowienie WINB.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.),, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2012r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...], nr [...] wydanym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 1 i 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), art. 123 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm.) nakazał K.K. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych w budynku położonym w [...], przy ul. [...] na działce o numerze geodezyjnym [...] polegających na wybiciu otworów i wstawieniu w to miejsce okien oraz wykonaniu elewacji ze styropianu o grubości ok. 18 cm w sposób naruszający prawo własności działki nr [...], z uwagi na prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź przepisach. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania w niniejszej sprawie, podając, że otrzymał pismo z WAiB Starostwa Powiatowego w [...] w sprawie zgłoszenia robót, przez zakład "A", na które nie został wniesiony sprzeciw. Zakres zgłoszenia obejmował wykonanie otworu okiennego na granicy z działką należącą do E.K. Z uwagi na to, że wybicie otworu okiennego na granicy z działką sąsiednią jest niezgodne z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 15 czerwca 2002 r. z późn. zm.) organ w dniu [...] wszczął postępowanie administracyjne w tej sprawie. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] ustalono wykonanie na przełomie [...] dwóch otworów okiennych oraz robót ociepleniowych po stronie lewej od trafostacji. Dodatkowo pismem z dnia [...] organ wezwał K.K. do wyjaśnienia przedmiotowej sprawy oraz jej ugodowego załatwienia. Mając na uwadze, że inwestor nie odpowiedział na powyższe organ wydał niniejsze rozstrzygnięcie. Zażalenie na ww. postanowienie organu powiatowego złożyła E.K. Zarzucając mu bezprzedmiotowość oraz błędne ustalenie stanu faktycznego wniosła o jego uchylenie oraz wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez nakazanie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Skarżąca podniosła, iż wydane postanowienie jest bezprzedmiotowe dla sprawy i pozbawione jest racji bytu, ponieważ strona postępowania nie może zgodnie z żądaniem organu powstrzymać się od prowadzenia robót budowlanych, które zostały już wykonane i zakończone. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 i art. 105 § 1 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie. Uzasadniając motywy wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał kwestionowane postanowienie w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź przepisach. Zatem cytowany przepis ma zastosowanie w stosunku do prowadzonych robót budowlanych. W rozpoznawanej sprawie, brak jest podstaw do zastosowania ww. przepisu, bowiem jak ustalił PINB, roboty budowlane, wykonywane na podstawie dokonanego zgłoszenia, wadliwie przyjętego przez Starostę Powiatowego, zostały zakończone. W przypadkach innych niż określone w art. 48 albo art. 49b, gdy roboty budowlane, wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, zostały zakończone, zastosowanie ma przepis art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, w myśl którego organ nadzoru budowlanego wydaje jedną z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, bez uprzedniego wydania postanowienia o wstrzymaniu robót na podstawie art. 50 ust. 1. W tej sytuacji postępowanie administracyjne w części dotyczącej wstrzymania robót budowlanych, jest bezprzedmiotowe. Nie zgadzając się z opisanym postanowieniem organu odwoławczego E.K. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzuciła mu naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez brak orzeczenia co do istoty sprawy. W ocenie skarżącej mając na uwadze treść przepisów art. 138 § 1 K.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane organ miał możliwość wydania poza postanowieniem nakazującym zaniechania dalszych robót, również decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje rozstrzygnięcie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 j.t.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie nie naruszył przepisów prawa materialnego i prawidłowo zastosował procedurę administracyjną. Podstawą prawną rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego był art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonanych: bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, lub 2. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust.1, lub 4. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Zdaniem Sądu z powyższego przepisu wynika, że ma on zastosowanie w stosunku do prowadzonych robót budowlanych. Natomiast z ustaleń PINB wynika, że roboty budowlane prowadzone przez K.K. zostały zakończone wobec powyższego prawidłowo organ odwoławczy wskazał przepis art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane jako właściwy do zastosowania w sprawie, bez potrzeby uprzedniego wydania postanowienia o wstrzymaniu robót. Skutkiem tego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie uchylił postanowienie i umorzył postępowanie w części dotyczącej wstrzymania robót budowlanych. Jednocześnie Sąd nie podziela argumentów skarżącej, że organ II instancji naruszył art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez brak orzeczenia co do istoty sprawy. Organ odwoławczy nie mógł orzec o przywróceniu obiektu do stanu poprzedniego, gdyż sprawa w tym zakresie nie została rozpatrzona przez organ I instancji. Wobec powyższego ZWINB orzekając w sprawie, co do istoty sprawy naruszyłby zasadę dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 K.p.a. Organ odwoławczy może zastosować art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. czyli uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie i orzec co do istoty sprawy tylko wtedy, gdy sprawa była przedmiotem rozstrzygnięcia przed organem I instancji. Obywatel ma bowiem prawo do tego, aby jego sprawa była przedmiotem rozstrzygania przed organami obu instancji z uwzględnieniem aktualnego stanu faktycznego i prawnego. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło