II SA/Sz 398/10

PostanowienieWSA w Szczecinie2010-05-26

Skład orzekający: sędzia WSA Barbara Gebel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej powszechnego obowiązku obrony, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata stronie, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata z własnych środków finansowych. Ustawowe zwolnienie z opłat sądowych nie wyklucza możliwości przyznania pomocy prawnej w zakresie zastępstwa procesowego.
Stan faktyczny
J.K. złożył skargę na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego odmawiającą ponownego skierowania do wojskowej komisji lekarskiej w celu określenia zdolności do czynnej służby wojskowej. Jednocześnie wnioskował o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, wskazując na niskie dochody rodziny i ponoszenie kosztów utrzymania mieszkania przez matkę.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla J.K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Szefa Sztabu Wojskowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do wojskowej komisji lekarskiej p o s t a n a w i a ustanowić adwokata J.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą ponownego skierowania skarżącego do wojskowej komisji lekarskiej celem określenia kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek podał, że mieszka z matką i [...] letnim bratem w mieszkaniu o pow. [...], a comiesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł brutto. W odpowiedzi na zarządzenie Sądu z dnia [...] skarżący oświadczył, że kontynuuje naukę w zawodzie technik administracji, nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna w urzędzie pracy, a wszelkie koszty związane z utrzymaniem mieszkania ponosi jego mama. Wnioskodawca przedłożył dowody dotyczące dochodów członków rodziny z których wynika, że wynoszą one [...] zł miesięcznie netto (alimenty wnioskodawcy z funduszu alimentacyjnego [...] zł, alimenty brata wnioskodawcy [...] zł, renta brata [...] zł, renta matki skarżącego [...] zł). Wprawdzie J.K. nie wykonał w całości zarządzenia Sądu i nie przedłożył dokumentów źródłowych dotyczących wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania i ewentualnie innych niezbędnych wydatków, jednakże nie uniemożliwia to oceny jego sytuacji finansowej. Skarżący ma [...] lata, uczy się, mieszka z matką i [...] letnim bratem, a rodzina utrzymuje się ze świadczeń rentowych, alimentów i zasiłku pielęgnacyjnego otrzymywanego przez brata skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). W myśl art. 246 ww. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskujący o taką pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, natomiast w zakresie całkowitym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Przedmiotem sprawy, w której został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, jest skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej celem określenia zdolności do czynnej służby wojskowej. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 239 pkt 1 lit. f powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu powszechnego obowiązku obrony. Wobec ustawowego zwolnienia skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, brak jest możliwości przyznania prawa pomocy w tym zakresie na mocy orzeczenia sądu. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata należy stwierdzić, że skarżący uprawdopodobnił w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia i wydatków adwokata z własnych środków finansowych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 p.p.s.a należało orzec, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło