II SA/Sz 399/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak - Siuda Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Asesor WSA Kazimierz Maczewski /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. Nr [...], II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Pani A. O. została zbadana w kierunku choroby zawodowej w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w dniu [...] r. i otrzymała orzeczenie lekarskie Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej w postaci [...] [...] spowodowanego działaniem [...] po dokonaniu oceny stanu zdrowia badanego oraz w oparciu o wyniki dochodzenia epidemiologicznego. Przed wydaniem orzeczenia lekarskiego Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy zwrócił się o opinię do Instytutu Medycyny Pracy , dotyczącą ustalenia prawdopodobieństwa związku przyczynowego z narażeniem zawodowym na promieniowanie jonizujące u A. O. Instytut Medycyny Pracy w piśmie z dnia [...] r. stwierdził, że A. O. pracowała w latach [...] na stanowisku [...] ostatnio - od [...] roku - była zatrudniona w Zakładzie [...]. Przez cały okres aktywności zawodowej narażenie na [...] było monitorowane metodą [...] indywidualnej. Odczyty [...] były dokonywane w Zakładzie Ochrony Radiologicznej Instytutu Medycyny Pracy . Z wykazu dawek, jakie w przebiegu pracy zawodowej [...] otrzymała A. O. wynika, że żadna z dawek osobniczych w ciągu całego okresu ekspozycji nie przekroczyła progu detekcji metody, co jest zgodne z charakterem pracy. Taka wielkość ekspozycji świadczy, że warunki pracy były bezpieczne i nie stanowiły ryzyka dla zdrowia pracownicy. Z dokumentacji wynika również, że [...] r. u A. O. stwierdzono [...] i poddano chorą leczeniu operacyjnemu. Obliczone prawdopodobieństwo związku przyczynowego między ekspozycją zawodową A. O. ze stwierdzonym u niej [...] jest zupełnie znikome i wynosi znacznie poniżej [...]. Biorąc pod uwagę dane [...] na temat częstości zachorowania [...] w populacji kobiet w Polsce, nie ma podstaw do uznania, że ekspozycja zawodowa na [...] była w rozpatrywanym przypadku czynnikiem, który w sposób istotny mógł przyczynić się do rozwoju choroby. W wyniku złożonego wniosku o ponowne badania lekarskie w instytucie naukowo badawczym, A. O. została zbadana w Instytucie Medycyny Morskiej i Tropikalnej i w dniu [...] roku otrzymała orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Z orzeczenia tego wynika, że rozpoznano u A. O. stan po [...] metodą [...] z powodu [...] w [...] roku, [...] z niedoboru [...] [...] dawno przebytą z usunięciem [...]. Zespół bólowy [...], [...], obserwowano pacjentkę w kierunku [...] i nie rozpoznano jej, stwierdzono [...]. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego podniesiono, że A. O. przez [...] lata pracowała w ekspozycji na [...]. Monitoring dawek indywidualnych w okresie pracy zawodowej nie wykazał przekroczenia najwyższych dopuszczalnych natężeń ([...]). Zachorowanie w [...] roku na [...], rozpoznawane przez wnioskodawczynię jako związane z wpływem [...], należy do typów [...] szeroko rozpowszechnionych w populacji ogólnej. Obliczenie prawdopodobieństwa indukcji w/w [...] przez czynnik jonizujący u badanej wyraża się liczbą [...], oznacza to, w zestawieniu z pozostałymi danymi bardzo nikłe, a nie przeważające prawdopodobieństwo związku przyczynowego pomiędzy wyżej wymienionym [...] a warunkami pracy i stanowi o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Także obserwowana [...] z niedoboru [...] a obecnie jedynie obraz "[...]", bez cech [...] nie odpowiada obrazowi popromiennego uszkodzenia układu [...]. Pozostałe stwierdzone choroby nie figurują w wykazie chorób zawodowych, nie są związane przyczynowo z warunkami zatrudnienia. U pacjentki w chwili obecnej z uwagi na odmowę rozpoznania choroby zawodowej dominuje poczucie krzywdy i objawy ogólnej [...] związanej z jej sytuacją życiową. Podtrzymano opinię Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w sprawie braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Na podstawie wymienionych orzeczeń lekarskich oraz wywiadu [...] przeprowadzonego na stanowisku pracy w zakładach pracy oraz na podstawie informacji o narażeniu zawodowym zawartej w piśmie przesłanym przez Instytut Medycyny Pracy , Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W odwołaniu od tej decyzji A. O. podniosła, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny jest organem niewłaściwym do wydania decyzji w jej sprawie, nadto wydając decyzję mylnie określił narażenia na stanowiskach pracy oraz nie uwzględnił faktu wykonywania przez nią pracy przy [...]. Zarzuciła także, iż w decyzji nie ustosunkowano się do szkodliwego oddziaływania na jej zdrowie [...], których używała przy [...]. Wobec stwierdzenia uchybień w przeprowadzonym przez organ I instancji postępowaniu administracyjnym, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w dniu [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny rozpatrując ponownie sprawę choroby zawodowej A. O. uzupełnił wywiad [...] i na podstawie orzeczeń lekarskich oraz informacji o narażeniu zawodowym zawartych w piśmie przesłanym przez Instytut Medycyny Pracy , wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W odwołaniu od tej decyzji A. O. podniosła, że ocena Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego powinna uwzględniać szkodliwości dla jej zdrowia występujące przy obsłudze [...], przy jakich ona pracowała, a także szkodliwe oddziaływanie używanych przez nią przy [...] - do czego w decyzji w ogóle się nie odniesiono. Podniosła również, że od [...] lat pracuje na stanowisku [...], a od [...] lat ma kłopoty [...], która spadła w czasie pracy [...], a od kiedy nie ma kontaktu z [...] sama wzrosła, w związku z tym nie powinno się porównywać [...] stwierdzonego u niej do [...]. Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wystąpił do Akademii Medycznej Pracowania Orzecznictwa Zawodowego Kliniki Chorób Zawodowych i Wewnętrznych Międzywydziałowego Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej o rozszerzenie uzasadnienia orzeczenia lekarskiego i jednoznacznego wypowiedzenia się, czy zmiany chorobowe u A. O. powstały w wyniku narażenia na [...]. Akademickie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny Akademii Medycznej Klinika Chorób Zawodowych i Wewnętrznych w piśmie z dnia [...] r. podtrzymało opinię o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, a ponadto wskazało, jakie kryteria musi spełniać rozpoznanie choroby zawodowej, tj. musi być: - udowodniona obecność czynnika szkodliwego w miejscu pracy, - jego natężenie lub stężenie zdolne jest wywołać odpowiednie skutki biologiczne, - zgodność pomiędzy obserwowanymi skutkami chorobowymi a rodzajem i siłą oddziaływania czynnika szkodliwego. Nie kwestionując faktu rozpoznania [...] u A. O., w wymienionym piśmie wskazano, że nie stwierdzono do tej pory w Polsce istotnej korelacji, pomiędzy występowaniem ww [...], a pracą w ekspozycji na [...]. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny , po dokonaniu analizy medycznej i prawnej dokumentacji dotyczącej sprawy choroby zawodowej A. O., w dniu [...] r. wydał decyzję znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci choroby[...] - spowodowanej działaniem. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem A. O. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , podnosząc że: - od [...] lat pracuje na stanowisku [...] w narażeniu na [...], - od [...] r. pojawiły się u niej objawy chorobowe związane ze spadkiem [...] (pomimo zażywania leków, a w latach [...] miała zakaz pracy w narażeniu na [...] - w [...] r. wykryto u niej [...], - ZOZ (zakład pracy A. O.) wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy o uznanie choroby zawodowej z powodu występującej u w/w[...], - w orzeczeniu Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej wydanym w dniu [...] r. napisano: "[...]", natomiast w orzeczeniach Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w od [...] r. rozpoznawano u niej [...], - ocena narażenia na [...] dotycząca jej stanowiska pracy jest niepełna, gdyż nie uwzględnia pracy ze starymi [...] jak i [...]. Ponadto skarżąca powołuje się na dostępne piśmiennictwo medyczne, w którym wskazuje się, że pod wpływem[...] może dochodzić między innymi do powstawania [...]. Odpowiadając na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona w zakresie dotyczącym nieustosunkowania się w zaskarżonej decyzji do kwestii szkodliwości oddziaływania [...] używanych przez skarżącą przy [...] i jego wpływu na stwierdzoną u skarżącej A. O. [...]. Wprawdzie postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie wszczęte zostało wskutek zgłoszenia podejrzenia o chorobę zawodową u skarżącej, wywołaną [...] występującym przy wykonywaniu pracy przez skarżącą na stanowisku [...], jednak już w odwołaniu z dnia [...] r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. A. O. podniosła również zarzut niewyjaśnienia przez organ I instancji kwestii wpływu oddziaływania chemicznych odczynników używanych w [...] na stwierdzoną u niej chorobę [...]. Należy też zauważyć, że organ I instancji w wywiadzie [...] z dnia [...] r. wśród czynników szkodliwych i uciążliwych występujących na stanowisku pracy [...] wskazał, obok "[...]", także "[...]" - stwierdzając, że w okresie pracy skarżącej używane były odczynniki produkcji firmy [...], a także roztwory wywoływacza i dopełniacza [...]. Stwierdzono także, iż [...]" oraz dołączono do akt sprawy karty charakterystyki omawianych preparatów, a także ocenę bezpiecznego stosowania roztworów firmy [...], sporządzoną [...] r. przez Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w [...] dla firmy [...] Sp. z o. o. . Ponadto w piśmie z [...] r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego organ I instancji wyjaśnił, że prowadzi "[...]". Mimo takich ustaleń i stwierdzeń organu I instancji, ani jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych, ani organy obu instancji w swych orzeczeniach nie odniosły się w ogóle do kwestii wpływu omawianych czynników chemicznych na [...] skarżącej, która konsekwentnie, także w odwołaniu z [...] r. oraz w skardze, podnosiła potrzebę wyjaśnienia takiego oddziaływania. Uznając, że kwestia ta powinna być wyjaśniona w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej u skarżącej, stwierdzić należy, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nakazujące podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz pełnego i rzetelnego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Organ odwoławczy bowiem nie zebrał, a tym samym także nie rozważył całego materiału dowodowego i nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do kwestii istotnych dla załatwienia sprawy. Należy przy tym uznać, ze naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem decyzja o stwierdzeniu lub o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej zależeć może od wyjaśnienia omawianych kwestii. W tej sytuacji zaskarżoną decyzję należało uchylić. Wobec tego, iż takie postępowanie wyjaśniające powinno być przeprowadzone przez organ I instancji, z możliwością kontroli instancyjnej przez organ odwoławczy, dlatego zasadne było także uchylenie decyzji organu I instancji. Sąd nie podzielił natomiast pozostałych zarzutów skargi. Uznać bowiem należy, że postępowanie administracyjne dotyczące wyjaśnienia kwestii związku oddziaływania [...] na wykryty u skarżącej n[...] zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a w zaskarżonej decyzji odniesiono się w sposób szczegółowy do okresu i warunków pracy skarżącej, wyjaśniono stan natężenia [...] oraz rozważono związek pomiędzy wykrytym u skarżącej [...] a tym [...]. Opierając się na wynikach badań przeprowadzonych przez specjalistyczne ośrodki medyczne, które nie stwierdziły podstaw do rozpoznawania u A. O. choroby zawodowej w postaci [...] - , organ odwoławczy zasadnie, zdaniem Sądu, uznał, iż brak podstaw faktycznych do stwierdzenia u skarżącej takiej choroby zawodowej. W tym zakresie Sąd nie stwierdził więc, by zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów po0stępowania lub przepisów prawa materialnego. Należy przy tym również wyjaśnić, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie dotyczyło choroby [...], a nie podnoszonej także przez skarżącą [...]. Wskazując jednak na podane wyżej powody, tj. niewyjaśnienie kwestii oddziaływania czynników chemicznych na stwierdzoną u skarżącej chorobę i potrzebę wszechstronnego wyjaśnienia związku pomiędzy tym oddziaływaniem a chorobą [...] skarżącej, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).