II SA/Sz 399/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska /spr./, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie miesięcznej opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w [...] I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W dniu [...] r. F. złożył wniosek o zmniejszenie opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w [...] na okres leczenia, wskazując że jest osobą chorą , ma dużo wydatków na leki. Decyzją Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] z dnia [...] r. nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty [...] na podstawie art. 87 ust 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego / Dz.U. Nr 203, poz.1966/ i art. 106 ust. 1, art. 149 ust. 1, art. 155 ust. 3 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U z 2004r. Nr 64, poz. 593 z póź. zm./ zwolniono częściowo F. z opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w [...] w ten sposób, że ustalono opłatę za jego pobyt w wysokości [...] złotych na okres 2 miesięcy tj. od [...] r. do [...] r. Z uzasadnienia wynika, że F. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w [...] od [...] r. na podstawie decyzji kierującej nr [...] z [...] r., odpłatność osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej na mocy skierowania wydanego przed 1 stycznia 2004 r. określa się na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 wówczas obowiązującej ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z nim opłatę co do osoby pełnoletniej mającej dochód ustala się w wysokości 200 % kwoty wskazanej w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, wynoszącej obecnie 922 złotych, opłata ta nie może być wyższa niż 70 % dochodu osoby przebywającej w domu pomocy społecznej. Na mocy art. 35 ust. 2a pkt 2 i ust. 2e wówczas obowiązującej ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, osoby ponoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej mogą być na ich wniosek zwolnione częściowo lub całkowicie na okres nie dłuższy niż rok, jeżeli występują uzasadnione okoliczności, w szczególności długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych. F od wielu lat leczy się z powodu [...] oraz [...], z uwagi na stan zdrowia zmuszony jest do stosowania specjalistycznych leków [...]. W związku z powyższym podstawę ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej stanowi dochód F. w wysokości [...] złotych, podstawę tę pomniejszono o 50 złotych / [...] = [...] zł/, zaś 70 % z kwoty [...] złotych wynosi [...] złotych, która to kwota jest jednocześnie wysokością opłaty za pobyt wyżej wymienionego w Domu Pomocy Społecznej w [...]. F. złożył w dniu [...] r. odwołanie od powyższej decyzji, wskazując na "bezprawne jej uzasadnienie" i obowiązywanie nowej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej , niewłaściwą podstawę zmniejszenia odpłatności, która winna wynosić [...] a jest [...] złotych, nierealną wysokość i długość zwolnienia z odpłatności z powodu długotrwałej choroby. Wniósł o unieważnienie decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia administracyjnego 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z póź. zm. / , art. 149 ust. 1 i art. 155 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r . o pomocy społecznej / Dz. U. z 2004r., Nr 64, poz. 593 z póź. zm. / utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia wynika, że ustalenie przez organ I instancji odpłatności za pobyt F. w Domu Pomocy Społecznej za [...] r. w wysokości [...] złotych miesięcznie nie narusza zasad określonych w art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 2a pkt 2 ustawy o pomocy społecznej obowiązującej do dnia 30 kwietnia 2004 r. Według tych zasad odpłatność wynosić nie może więcej jak 70 % miesięcznego dochodu F. tj. [...] złotych / [...] zł dochód x 70 % /. Obniżenie podstawy o 50 złotych / [...] zł – 50 zł x 70 % / i ustalenie miesięcznej odpłatności na kwotę [...] złotych oznacza, że organ uznał za zasadne obniżenie tej odpłatności w związku z kosztami leczenia ponoszonymi przez F. Kolegium podniosło, że z analizy akt wynika, że znaczną część kosztów leków refunduje F. Dom Pomocy Społecznej w [...]. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i orzeczenie, że ma prawo do obniżki opłat za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w [...] zgodnie ze swoim wnioskiem lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Kolegium. Kwestionuje kwotę zmniejszenia odpłatności jak i okres zmniejszenia, od wielu lat choruje przewlekle, leki służą ratowaniu jego zdrowia, Kolegium wzięło pod uwagę jedynie część realizowanych przez niego recept na medykamenty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko ujęte w zaskarżonej decyzji, zwolnienie z części opłaty w całości lub części za pobyt w domu pomocy nie jest obligatoryjne. Załączone przez skarżącego faktury z aptek były pod uwagę przy rozpoznawaniu sprawy przez organ i i II instancji. Wydatki na leki nierefundowane nie zostały przez skarżącego udokumentowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej / Dz. U. Nr 64, poz. 593 z póź. zm./ weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r. z wyjątkiem art. 135, art. 5 pkt 3 i art. 86 ust. 2 oraz art. 140, zaś ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z póź. zm./ utraciła moc. Nadto w art. 150 wskazano regułę stosowania nowej ustawy nawet do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie tejże ustawy. Do osób umieszczonych w domach pomocy przed dniem 1 stycznia 2004 r. stosuje się nowe przepisy z uwzględnieniem : 1/ art. 149 ust. 3 dotyczącego, zachowania mocy przez decyzje o skierowaniu do domu pomocy społecznej oraz decyzje o umieszczeniu w takim domu wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy; 2/ art. 155 ust. 1 dotyczącego stosowania przepisów o właściwości miejscowej gminy; 3/ art. 155 ust. 3 dotyczącego wydawania decyzji zmieniających decyzje o odpłatności i o skierowaniu do domu pomocy społecznej przez właściwego starostę ze względu na położenie domu. Rozdział 2 powyższej ustawy nosi tytuł-Domy pomocy społecznej, art. 54 do 66 regulują m.in. kwestię umieszczania osób w takich palcówkach , wysokość odpłatności i ponoszenia opłat przez pensjonariuszy, zwolnienia z odpłatności. Zgodnie art. 61 ust. 2 opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi mieszkaniec, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu, zaś art. 64 pkt 2 stanowi, że osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej można zwolnić na ich wniosek , częściowo lub całkowicie z tej opłaty, w szczególności jeżeli występują uzasadnione okoliczności, zwłaszcza długotrwała choroba, bezrobocie, niepełnosprawność, śmierć członka rodziny, straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych. Decyzję o zwolnieniu mieszkańca domu pomocy społecznej z opłat w części lub całkowicie na jego wniosek, wydaje starosta właściwy z uwagi na miejsce położenia tego domu, w graniach uznania administracyjnego organu pozostaje kwestia zwolnienia bądź nie konkretnej osoby, w części lub całkowicie i na jaki okres. Nie oznacza to jednak dowolności, organ musi rozpatrzyć sprawę wnikliwie, uzasadniając swoją decyzję zgodnie z przepisami prawa. W niniejszej sprawie F. złożył wniosek o zmniejszenie opłat za pobyt w domu pomocy społecznej na okres leczenia w dniu [...] r. w czasie obowiązywania ustawy z dnia [...] r. o pomocy społecznej, zaś organ I i II instancji w uzasadnieniach decyzji powołały się na przepis art. 35 ust. 2a pkt 2 i ust. 2e uchylonej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, wskazując go jako podstawę zwolnienia skarżącego z części powyższej opłaty, w treści sprzed 1 stycznia 2004 r. / art. 35 ww. ustawy z 1990 r. został zmieniony przez art. 54 pkt 15 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego /Dz. U. Nr 203, poz. 1966/ i z dniem 1 stycznia 2004r. otrzymał całe nowe brzmienie /. Z uzasadnienia obu decyzji nie wynika, dlaczego organy uznały za zasadne obniżenie postawy wymiaru opłaty o kwotę 50 złotych, na jakim przepisie prawa oparły powyższe zmniejszenie tejże podstawy. Na mocy z art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. opłatę za pobyt w domu pomocy ponosi mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu i z tak ustalonej kwoty opłaty można na wniosek pensjonariusza zwolnić go w całości lub części, zgodnie z art. 64 pkt 2 tejże ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracyjny winien wydać decyzję na podstawie obowiązujących przepisów prawnych. Skarżącemu wyjaśnić należy, że sąd administracyjny nie orzeka na zasadach słuszności, lecz bada legalność zaskarżonych decyzji, czyli ich zgodność z przepisami postępowania i prawa materialnego, dlatego też nie mógł zmienić zaskarżonej decyzji i przyznać mu prawa do obniżenia przedmiotowej opłaty zgodnie z jego wnioskiem. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a , art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm./ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w sentencji.