II SA/Sz 399/16

Dnia 6 maja 2016 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. – J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych B. M.-J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wyjaśniła w uzasadnieniu wniosku, że obecnie utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] zł netto miesięcznie, dlatego nie stać jej na ponoszenie kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji grożącej jej kary administracyjnej. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka w domu o pow. [...] m2 (nie podała jego wartości szacunkowej), posiada lokal o pow. [...] m2 (także nie podała wartości szacunkowej lokalu), [...] zł oszczędności. Natomiast stałe zobowiązania skarżącej wynoszą: rata kredytu hipotecznego [...] zł miesięcznie, koszty utrzymania mieszkania [...] zł. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Przy czym trudna sytuacja materialna jest jedynym kryterium decydującym o przyznaniu stronie prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżąca jest reprezentowana przez adwokata z wyboru, który zastępował ją także w postępowaniu administracyjnym. Z wniosku wynika, że B. M.-J. posiada własny dom o pow. [...] m2 oraz lokal o pow. [...] m2, [...] zł oszczędności. Mimo zatem, iż comiesięczne deklarowane wydatki wnioskodawczyni (ok. [...] zł) są niewiele niższe od deklarowanych dochodów ([...] zł) nie sposób uznać skarżącej za osobę ubogą, nie będącą w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego zainicjowanego jej skargą. Skarżąca posiada znaczny majątek, oszczędności i stałe dochody, pozwalające na poniesienie pełnych kosztów postępowania zainicjowanego jej skargą. W tej sytuacji brak było podstaw do uznania wnioskodawczyni za osobę nie będącą w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi wynoszącego [...] zł, czy ewentualnych dalszych kosztów sądowych. Zasadą w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), a zwolnienie od kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie występuje. Natomiast w razie uwzględnienia skargi, skarżąca będzie mogła żądać od organu zwrotu poniesionych kosztów sądowych (art. 200 p.p.s.a.). Z uwagi na brak podstaw do uwzględnienia wniosku, orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.