II SA/Sz 4/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka – Kuligowska Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./ Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant st. sekr. sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2006r. sprawy ze skargi M.A. Ch. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie budynku o d d a l a skargę [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], po stwierdzeniu, w wyniku przeprowadzonej wizji lokalnej, że Państwo M. i A. Ch. użytkują [...], [...], bez dokonania zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy, wydanym na podstawie art. 57 ust. 7, art. 59g ust. 1, w związku z art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane [...]. [...], wymierzył M. i A. Ch. karę pieniężną w wysokości [...] za nielegalne użytkowanie [...], wybudowanego na podstawie decyzji Kierownika Urzędu [...] o pozwoleniu na budowę [...]. Na postanowienie to M. i A. Ch., złożyli zażalenie wnosząc o jego uchylenie. W zażaleniu skarżący podnoszą, że wynajęli firmę wykonawczą, która przed zakończeniem robót zeszła z placu budowy, zabierając ze sobą dokumentację projektową i dziennik budowy. Do chwili obecnej prace wykończeniowe w budynku nie zostały zakończone. Z treści art. 54 prawa budowlanego, w odróżnieniu do art. 56 i art. 57, nie wynika w sposób jednoznaczny, na kim ciąży obowiązek dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy. Zobowiązując się w ciągu 30 dni złożyć wszystkie niezbędne dokumenty celem zgłoszenia zakończenia budowy. Po rozpatrzeniu zażalenia, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji wskazując, iż w dniu [...]., na terenie nieruchomości[...], [...], [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadził wizję lokalną w obecności M. Ch., w trakcie której ustalił, że wybudowany na terenie tej nieruchomości [...] budynek mieszkalny, od [...]. jest użytkowany przez inwestorów M. i A. Ch.. Ustalono, że budowa jest zakończona, teren uporządkowany i zagospodarowany. Budynek jest wykończony, umeblowany i wyposażony w instalacje: wodną, kanalizacyjną, energetyczną i centralnego ogrzewania (zasilaną z kotłowni olejowej, usytuowanej w parterze budynku). Zbiornik olejowy znajduje się pod ziemią, na zewnątrz budynku. Ścieki gromadzone są w zbiorniku bezodpływowym w północno-zachodniej części działki. Przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie decyzji Kierownika Urzędu [...] z dnia [...]., znak [...].o pozwoleniu na budowę, wydanej Spółce z o. o. [...] W dniu [...]r. w/w decyzja została przeniesiona na rzecz pp. M. i A. Ch. W decyzji o pozwoleniu na budowę inwestor został zobowiązany do zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy i dołączenia do zawiadomienia niezbędnych dokumentów. Zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 (dotyczących obowiązku skutecznego zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy bądź o zamiarze przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego), właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa wart. 59f, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Kara obliczona zgodnie z ww. przepisami równa się iloczynowi stawki (s = 500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k = 2,0 dla kategorii I budynki mieszkalne jednorodzinne), współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w = 1,0) oraz. mnożnika 10, co daje: 500 zł x 2,0 x 1,0 x 10 = 10.000 zł . Wysokość kary w zaskarżonym postanowieniu została zatem określona prawidłowo. Zebrany materiał dowodowy uzasadnia rozstrzygnięcie podjęte w zaskarżonym postanowieniu, zatem organ I instancji wydał je zgodnie z prawem. Powyższe postanowienie [...]WINB M. i A. Ch. zaskarżyli skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili błędną wykładnię art.54 ustawy prawo budowlane. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, organ II instancji w zaskarżonym postanowieniu powołuje się na art. 18 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, jako na normę zobowiązującą inwestora m. in. do zgłoszenia zakończenia budowy. Tymczasem powołany artykuł nie traktuje o kwestii zgłoszenia lecz ustanawia enumeratywnie i w katalogu zamkniętym obowiązki inwestora, ale nie zawiera żadnej normy adresowanej do inwestora, która nakładałaby na niego obowiązek zgłoszenia zakończenia budowy w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu Oznacza to, że zgłoszenia może dokonać także inny podmiot, czy to w imieniu własnym, czy w imieniu inwestora lub z jego upoważnienia. Skarżący podnoszą, że zgłoszenie w ich imieniu jako inwestorów obiektu do użytkowania po zakończeniu jego budowy powierzyli wykonawcy robót budowlanych, który pomimo przyjęcia na siebie takiego obowiązku w umowie, zgłoszenia takiego nie dokonał, a co więcej, zabrał niezbędną dokumentację, czym uniemożliwił też dokonanie zgłoszenia przez nich samych. W dodatku wykonawca zabrał dziennik budowy, bez którego zgłoszenie dokonane skutecznie być nie może. W art. 54 Prawa budowlanego ustawodawca nie wskazuje adresata normy ustanowionej tym przepisem. Dopiero z art. 57 wynika domniemanie, że obowiązek zawiadomienia o zakończeniu budowy ciąży na inwestorze. Zdaniem skarżących obowiązek czynienia domniemań i postępowania na podstawie tych domniemań nie ciąży na obywatelach, których obowiązuje powinność postępowania tylko według jednoznacznych, wyraźnych i zrozumiałych norm prawnych. Wprawdzie według art. 429 kc podmiot potwierdzający osobie trzeciej wykonanie danej czynności odpowiada za działania i zaniechania tegoż podmiotu jak: za działania i zaniechania własne, jednakże mieć trzeba na uwadze, że zgłoszenie zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu powierzone zostało podmiotowi trudniącemu się profesjonalnie nie tylko wykonawstwem budowlanym, lecz także załatwieniem formalności, co zwalnia skarżących z odpowiedzialności za zaniechanie tej czynności przez wykonawcę robót budowlanych. Za nie zgłoszenie odpowiada w związku z tym ten podmiot. Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 dalej P.p.s.a/. Przeprowadzona pod tym kątem analiza zaskarżonego postanowienia wskazuje, że skarga jest nieuzasadniona, albowiem postanowienie to odpowiada prawu tj. powołanym w tejże przepisom prawa budowlanego. W myśl art. 18 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, do obowiązków inwestora należy zorganizowanie całego procesu budowy zgodnie z przepisami określonymi w ustawie. Treść art. 54 ustawy Prawo budowlane należy rozpatrywać łącznie z art. 55 i 57 ww. ustawy, w których wyraźnie wskazano inwestora jako osobę zobowiązaną do wykonania obowiązku zgłoszenia obiektu budowlanego do użytkowania. Ponadto w art. 59 ust. 7 ustawodawca określił, iż stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Zawiadomienie o zakończeniu budowy jest jednym z elementów postępowania o pozwolenie na użytkowanie, zatem przepisy art. 59 stosuje się odpowiednio. Przytoczone przez skarżących przepisy prawa cywilnego nie mają zastosowania w postępowaniu administracyjnym. Mogą one stanowić podstawę odpowiedzialności jednej z stron umowy cywilnoprawnej, w tym wypadku umowy o wykonanie robót budowlanych. Spory na tym tle rozstrzyga Sąd powszechny. Wobec organu nadzoru budowlanego stroną postępowania w takim przypadku jest wyłącznie inwestor, który ponosi odpowiedzialność za cały proces budowlany. W tym stanie rzeczy skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.