II SA/Sz 4/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska,, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2008r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę Kierownik Miejsko – Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., decyzją z dnia [...], na podstawie art. 3 pkt 1 i 2, art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 1, art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130, poz. 903) po rozpoznaniu wniosku J. K. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku orzekł o nieprzyznaniu wnioskowanych zasiłków w okresie od 2007.09.01.do 2008.08.31. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawą przyznania zasiłku rodzinnego są dochody rodziny za 2006 rok. Roczny dochód sześcioosobowej rodziny, w tym czwórki dzieci wyniósł 47 489,34 zł, co dało miesięczny dochód na jednego członka rodziny w wysokości 659,57 zł, a dochód progowy przyjęty do obliczeń zgodnie z art. 5 ustawy wynosi 583,00zł. Na tej podstawie organ orzekł, iż wnioskodawczyni nie spełnia warunków do otrzymania wnioskowanych świadczeń. W wyniku rozpoznania odwołania J. K. od ww. decyzji, w którym podniosła, że wg protokołu strat poniesionych w 2006 r. w uprawach rolnych jej dochód był niższy o 40%. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...]na podstawie art. 5 ust. 2 i ust. 3 i ust. 8 oraz art. 3 pkt 1 lit. a, c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) oraz § 1 pkt 1 i § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się (Dz. U. Nr 130, poz. 903), utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych – zasiłek rodzinny przysługuje osobom o których mowa w art. 4 ust. 2 , jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł. Zgodnie a ust. 2 ww. artykułu w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583 zł. J. K. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na czworo dzieci oraz dodatków do niego na kolejny okres zasiłkowy. Zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy, okresem zasiłkowym jest okres od dnia 1 września do 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Wniosek skarżącej dotyczył okresu zasiłkowego 2007/2008. Natomiast przez dochód rodziny należy rozumieć przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, czyli w tym przypadku rok 2006 . Art. 3 pkt 1 lit. a cyt. ustawy stanowi, że dochód - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób – przychody polegające na opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Uregulowanie to nie daje podstaw do pomniejszenia dochodu o żadne inne składniki. Dochodem są również inne dochody nie podlegające opodatkowaniu wymienione w ustawie. Zgodnie z art. 5 ust. 8 ustawy w przypadku gdy rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje się z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa GUS na podst. art. 12 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969). Zgodnie z art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy skarżąca dołączyła do wniosku zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych dot. wysokości dochodu za rok 2006 wystawione przez Naczelnika I Urzędu Skarbowego w S. W wyniku ponownego przeliczenia dochodu rodziny za 2006 r. w sposób określony w § 15 ust. 1-2 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ustalono, że J. K. uzyskała dochód netto w wysokości 12467,65 zł. Po przeliczeniu dochodu rodziny z gospodarstwa rolnego za 2006 rok w sposób określony w ust. 8 ustawy organ ustalił, że rodzina uzyskała dochód w wysokości 35021,68 zł, co łącznie stanowi kwotę 47489,33 zł, a zatem miesięczny dochód rodziny wyniósł 3957,57 zł., co w przeliczeniu na osobę stanowi kwotę 659,57 zł. Wniosek skarżącej rozpoznano także w kontekście wyjątku zawartego w ust. 3 art. 5 ustawy, zgodnie z którym w przypadku gdy dochód rodziny - w przeliczeniu na osobę w rodzinie – przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu, przysługującemu w okresie na który jest ustalony, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Przekroczenie dochodu wynosi kwotę 76,57 zł, czyli jest wyższe niż 48 zł. I już z tego powodu świadczenia rodzinne nie mogą być przyznane w oparciu o ten wyjątkowy przepis. Nadto Kolegium podało, że wg powołanego Obwieszczenia Prezesa GUS przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych wyniósł 2006 r. 1898 zł ( miesięcznie 158,17zł) i żadne przepisy nie przewidują pomniejszenia ww. kwoty o straty poniesione przez konkretne gospodarstwo rolne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o ponowne rozpoznanie jej sprawy z uwagi na to, że zarówno organ I i II instancji nie uwzględnił protokołu oszacowania strat upraw rolniczych zniszczonych przez suszę w 2006 roku. Nadto skarżąca podniosła, że nie może przystać na ogłoszoną przez Prezesa GUS średnią przeliczeniową z 1 ha za 2006 r. w kwocie 158,17 zł, ponieważ jej dochód w 2006 r. z powodu suszy pomniejszony został o 40%. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej według kryterium legalności, tj. zgodności tych działań z przepisami prawa mającymi zastosowanie w rozstrzyganej przez organ sprawie – art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Zatem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie może odnosić się do tych zarzutów skargi, które akcentują krzywdzący charakter kwestionowanego rozstrzygnięcia, gdyż zarzuty te nie dotyczą prawnej strony aktu administracyjnego. Oceniając natomiast zaskarżoną decyzję według kryterium legalności, należy stwierdzić, że odmowa przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku nie naruszyła przepisów prawa materialnego i procesowego. Z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) wynika, że przyznanie zasiłku rodzinnego, a w konsekwencji również dodatków do tego zasiłku, uzależnione jest od spełnienia przez rodziny osób ubiegających się o zasiłek, kryterium dochodowego w przeliczeniu na osobę w rodzinie, wynoszącego 504 zł a w przypadku rodzin w których dziecko legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności kryterium to wzrasta do kwoty 583 zł. Podstawę dla ustalenia spełnienia przesłanki kryterium dochodowego stanowi przeciętny miesięczny dochód członków rodziny osoby ubiegającej się o zasiłek uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy ( art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W tym przypadku był to dochód uzyskany w 2006 r. pochodzący z gospodarstwa rolnego, z którego utrzymuje się rodzina skarżącej. Przepis art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że w przypadku gdy rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. Z obwieszczenia Prezesa GUS z w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1ha przeliczeniowego w 2006 r. wynika, iż przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2006 r. 1898 zł. Podstawę dla określenia wielkości gospodarstwa rolnego wyrażonej w hektarach przeliczeniowych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy stanowi zaświadczenie właściwego organu gminy lub nakaz płatniczy ( § 2 ust. 2 pkt 6 lit. f Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne Dz. U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881). Z zaświadczenia Urzędu Gminy w C. wystawionego w dniu [...] wynika, że W. K. posiadał w 2006 r. gospodarstwo rolne o powierzchni 19,2500 ha fizycznych, co stanowi 18,4515 ha przeliczeniowych. Zgodnie z art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy skarżąca dołączyła również do wniosku zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych dot. wysokości dochodu za rok 2006 wystawione przez Naczelnika I Urzędu Skarbowego w S. Na podstawie wskazanych wyżej danych, w oparciu o przepis art. 5 ust. 8 ustawy organ dokonał wyliczenia dochodu. Matematyczny sposób jego wyliczenia nie nasuwa zastrzeżeń. Organ przemnożył ilość posiadanych hektarów przeliczeniowych przez przeciętny miesięczny dochód ogłoszony przez Prezesa GUS i 12 miesięcy tj. ; 18,4515ha * 158,17 zł * 12, co dało kwotę 35021,68 zł dodając dochód netto w wysokości 12467,65 zł wyszedł wynik dający dochód rzędu 47489,33 zł rocznie, co w przeliczeniu na miesiąc wyniosło sumę 3957,57 zł, a w przeliczeniu na dochód na jednego członka sześcioosobowej rodziny zamknęło się kwotą 659,57 zł. Jest to kwota wyższa niż kwota kryterium dochodowego tj. 583zł, przy czym miesięczny dochód rodziny przekroczył również kwotę uprawniającą do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie na który jest ustalony, co wykluczało rozważanie możliwości przyznania zasiłku w oparciu o art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dla rozstrzygnięcia sprawy nie mogły mieć okoliczności podnoszone przez skarżącą że w roku 2006 była susza, zatem dochód z tytułu gospodarstwa rolnego powinien być pomniejszony o 40 %. Zdaniem Sądu organy administracji nie miały możliwości zmniejszenia dochodu poza enumeratywnie wymienionymi okolicznościami stanowiącymi utratę dochodu w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych art. 3 pkt 23 ustawy, do okoliczności tych nie zalicza się klęski żywiołowej typu susza. W konkluzji należy wskazać, że przyznawanie zasiłków rodzinnych nie należy do uznania organów administracji, a uzależnione jest od spełnienia warunków określonych ustawą o świadczeniach rodzinnych i nie jest możliwe przyznanie zasiłku, gdy warunki te nie są spełnione. Na tej podstawie Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z prawem, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.