II SA/Sz 4/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-03-14
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., powołując się na błędną interpretację przepisów Prawa wodnego dotyczących zakresu stosowania nowych przepisów do pozwoleń wydanych na podstawie poprzedniej ustawy oraz na nieaktualność operatu wodnoprawnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu błędnej interpretacji przepisów Prawa wodnego lub oceny aktualności operatu wodnoprawnego. Takie kwestie powinny być przedmiotem merytorycznego rozpoznania sprawy, a w przypadku wątpliwości co do właściwości organu, należy rozważyć wystąpienie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest dopuszczalna jedynie w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2018 r. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że nowe Prawo wodne dotyczy wyłącznie pozwoleń wydanych po tej dacie i że załączony operat wodnoprawny nie spełnia wymogów nowej ustawy. Organ II instancji uchylił postanowienie organu I instancji, uznając odmowę wszczęcia postępowania za niewłaściwą i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na właściwość Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia organu II instancji dotyczące właściwości organu oraz zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi Spółki A. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.
Dyrektor Zarządu Zlewni w K., Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, dalej jako "organ" dnia [...] r. postanowieniem
nr [...], wydanym na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej "k.p.a."), odmówił E. I. Sp. z o.o. z siedzibą w G., wszczęcia postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 414 ust. 7 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 ze zm., dalej jako "Prawo wodne"), w zakresie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego (decyzja Wojewody K. z dnia [...] r., znak [...], ze zmianą Marszałka Województwa Z. z dnia [...] r., znak [...] udzielonego do dnia 21 grudnia 2018 r.) na usługę wodną, tj. korzystanie z wód do celów energetyki wodnej przez Elektrownię [...] w Ż. , gm. P..
W uzasadnieniu organ wskazał, że w jego ocenie z treści art. 414 ust 2 powołanej wyżej ustawy wynika, że procedura ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne, szczególne korzystanie z wód i długotrwałe obniżenie zwierciadła wody podziemnej, dotyczy wyłącznie pozwoleń wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r., tj. po dniu 1 stycznia 2018 r. – świadczy o tym użyte sformułowanie: "pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1 – 3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w art. 414 ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń". Mając powyższe na uwadze organ uznał, że przepis ten odnosi się do pozwoleń wydanych na podstawie art. 389 pkt 1 – 3 Prawa wodnego, nie zaś art. 122 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 ze zm., dalej jako "Prawo wodne z 2001 r."). Co więcej, w art. 409 Prawa wodnego (z dnia 20 lipca
2017 r.), rozszerzona została niezbędna zawartość operatu wodnoprawnego w stosunku do wymagań wynikających z art. 132 Prawa wodnego z 2001 r. Zatem operat sporządzony na podstawie uprzedniej ustawy nie mógłby zachować aktualności niezbędnej do zastosowania procedury ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie organu nie było możliwe pozytywne rozpatrzenie wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wydanego przed dniem 1 stycznia 2017 r.
E. I. Sp. z o.o., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, w imieniu wnioskodawcy E. S.A. (dalej jako "skarżący") wniosła zażalenie na postanowienie z dnia [...] r., domagając się przekazania wniosku do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zgodnie z art. 414 ust. 2 Prawa wodnego wniosek złożono w terminie powyżej 90 dni przed upływem okresu, na który zostało wydane pozwolenie wodnoprawne, tzn. przed dniem 21 grudnia 2018 r. (decyzja Wojewody K. o z dnia [...] r. znak [...], ze zmianą Marszałka Województwa Z. z dnia [...] r., znak [...]) – w dniu [...] r. (nr pisma [...]). Do wniosku dołączono wymagane dokumenty zgodnie z art. 414 ust. 3 n.u.p.w. tj.:
- operat wodnoprawny, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne ("Operat wodnoprawny dla Elektrowni [...] Ż.", K., [...]);
- oświadczenie, że zawarte w w/w operacie wodnoprawnym informacje zachowały aktualność.
Mimo to, organ działając w oparciu o art. 61 a. § 1 k.p.a., wydał postanowienie
o odmowie wszczęcia postępowania, za podstawę wskazując fakt, że "procedura ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego (...) dotyczy wyłącznie pozwoleń wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawa wodnego, tj. po dniu 1 stycznia 2018 r., oraz że "operat sporządzony na podstawie uprzedniej ustawy nie mógłby zachować aktualności niezbędnej do zastosowania procedury ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego".
Tymczasem w ocenie skarżącego, z żadnego z przepisów nowej ustawy Prawo wodne nie wynikało, by procedura ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego miałaby dotyczyć tylko i wyłącznie pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie tej ustawy. Aktualne pozwolenie wodnoprawne zostało wydane na korzystanie z wód do celów energetycznych oraz piętrzenie, magazynowanie lub retencjonowanie wód powierzchniowych oraz korzystanie z tych wód. Powyższe zakresy pozwolenia zawierają się w definicji "usług wodnych", opisanych w art. 35 ust. 3. pkt. 2) i 6) Prawa wodnego. Z powyższego skarżący wywiódł, że zmianie uległa nomenklatura, zaś nowelizacja przepisów w zakresie prawa wodnego ma charakter tylko porządkowy. Nadmienił również, że w przedmiotowej sprawie stan faktyczny elektrowni i infrastruktury nie uległ zmianie, co oznacza, że operat wodnoprawny z 1998 r. w tym zakresie zachował aktualność. Dodatkowo zaznaczył, że w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, zostały zamieszczone informacje o wszczęciu kilku postępowań
(na podstawie nowego Prawa wodnego) w sprawie ustalenia kolejnych okresów obowiązywania pozwoleń wodnoprawnych. Oznacza to, iż Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie prowadzi procedury przedłużania pozwoleń wodnoprawnych, które zostały wydane pod rządami starego reżimu prawnego, tj. na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2018 roku.
W tym stanie rzeczy skarżący stwierdził, że, w ocenie wnioskodawcy stanowisko organu było nieprawidłowe i naruszyło obowiązujące przepisy prawa. Intencją ustawodawcy jest bowiem ułatwienie podmiotom gospodarczym uzyskiwania pozwoleń wodnoprawnych na kolejne okresy dla instalacji już istniejących. Odmowa wszczęcia przedmiotowego postępowania w zakresie wydania decyzji o przedłużeniu pozwolenia wodnoprawnego sprzeczna jest zatem z założeniami ratio legis nowelizacji prawa wodnego.
Postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144, art. 65 oraz 61a k.p.a., a także art. 414 ust. 2, ust. 3 i ust. 6, art. 401 ust. 1 Prawa wodnego, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. , Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, dalej jako "RZGW" rozpatrując zażalenie skarżącego z dnia 17 sierpnia 2018 r., uchylił w całości postanowienie organu z dnia [...] r. i przekazał wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia do organu właściwego w sprawie.
W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego. Wskazał w nim, że organ do wydania zaskarżonego postanowienia posłużył się przepisem art. 61a § 1 k.p.a. Wyjaśnił również, że ustawodawca w przytoczonym przepisie, przewidział dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania: wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną lub gdy zachodzą "inne uzasadnione przyczyny", których ustawa nie konkretyzuje. Następnie przytoczył wskazany w doktrynie, jak i orzecznictwie zakres pojęcia "innych uzasadnionych przyczyn" oznaczających sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania.
Ponadto RZGW wywiódł, że w przedmiotowej sprawie za uzasadnioną przyczynę, dla której postępowanie nie mogło być wszczęte, organ uznał treść art. 414 ust. 2 Prawa wodnego, z której wynika, że procedura ustalania kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, dotyczy wyłącznie pozwoleń wydanych na podstawie przepisów tej ustawy, która zaczęła obowiązywać od dnia 1 stycznia 2018 r. Niemniej jednak w uzasadnieniu swojego postanowienia zwrócił uwagę, iż zgodnie z art. 409 Prawa wodnego, rozszerzona została niezbędna zawartość operatu wodnoprawnego w stosunku do wymagań wynikających z art. 123 tej ustawy, w związku z czym operat sporządzony na podstawie poprzedniej ustawy nie mógłby zachować aktualności niezbędnej do zastosowania procedury ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.
W ocenie organu odwoławczego, zgodnie z przepisem art. 414 ust. 6 ustawy Prawa wodnego, w sytuacji, gdy organ ustali, iż informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, nie są aktualne, powinien wydać decyzję odmowną, a nie odmawiać wszczęcia postępowania, jak to było w niniejszym przypadku. Odmowa wszczęcia postępowania w trybie art. 61 a k.p.a. była zdaniem organu odwoławczego niewłaściwa, gdyż w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 65 k.p.a. W konsekwencji należało więc uznać, iż w przedmiotowej sprawie o odmowie wszczęcia postępowania orzekał organ niewłaściwy, i to w trybie niezgodnym z dyspozycja przepisu art. 414 ust. 6 Prawa wodnego.
Dalej RZGW powołując się na § 36 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71), zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się budowle piętrzące o wysokości piętrzenia nie mniejszej niż 5m. wywiódł, że piętrzenie dla potrzeb elektrowni wynosi 79,3 m, stąd też należało ją zaliczyć do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie zatem z art. 397 ust. 3 pkt 1 tiret pierwsze w zw. z art. 414 ust. 6 i 7 n.u.p.w. organem właściwym w sprawie był Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. . Organ nie miał więc podstaw prawnych do rozpatrywania w pierwszej instancji ww. wniosku i stosowania przepisu art. 61a k.p.a.
RZGW złożony wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia pozostawiło w tym organie do rozpatrzenia, zgodnie z właściwością (art. 19 k.p.a.) oraz wyjaśnił, iż w przypadku zbiegu zażalenia (odwołania) i wystąpienia przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności (orzekał organ niewłaściwy w sprawie), pierwszeństwo należy przyznać pierwszemu z tych trybów.
Zatem w ocenie organu odwoławczego, jeżeli od postanowienia wydanego przez organ I instancji zostało wniesione zażalenie, powinno ono być załatwione w trybie zażaleniowym, który ma pierwszeństwo przed trybami nadzoru.
Na powyższe rozstrzygnięcie z dnia [...] r. skarżący wywiódł skargę na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 i w zw. z art. 50 § 1 i art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
- naruszenie art. 397 ust. 3 pkt 1 lit. a tiret pierwsze Prawa wodnego poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, podczas gdy nie została spełniona przesłanka jego zastosowania tj. wysokość piętrzenia nie jest nie mniejsza niż 5 metrów;
- naruszenie art. 397 ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy została spełniona przesłanka jego zastosowania, tj. wysokość piętrzenia jest nie mniejsza niż 5 metrów;
- naruszenie art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do zamiany pojęć "piętrzenie" oraz "spad" wraz z przypisanymi im wartościami, a w rezultacie ustalenia wysokości piętrzenia (4,25 m), na poziomie wysokości spadu a (82,70 m) wraz z omyłką pisarską polegającą (wpisano 79,30 m), co jest istotne dla określenia właściwości organu;
- naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z 126 k.p.a. polegające na wydaniu zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów o właściwości, polegającego na nieprawidłowym ustaleniu właściwości organu I instancji;
- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. w zw. z 126 k.p.a. polegające na przytoczeniu i zastosowaniu przepisu nieistniejącego, tj. § 36 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz nieistniejącego przepisu art. 397 ust. 3 pkt 1 tiret pierwsze n.u.p.w., a także przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi niewłaściwemu, tj. Dyrektorowi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. podczas gdy organem właściwym był Dyrektor Zarządu Zlewni w K. .
Wniósł również o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie w całości poprzedzającego je postanowienia organu z dnia [...] r. i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi I instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że rozważania RZGW w przedmiocie ustalenia właściwości organu I instancji są nieprawidłowe i zmierzają wprost do przekazania sprawy do rozpoznania z naruszeniem właściwości. Wobec czego zaskarżone postanowienie dotknięte zostało wadą nieważności. Jako że oba rozstrzygnięcia zawarte w skarżonym postanowieniu pozostają ze sobą związane, zasadnym było zaskarżenie postanowienia z dnia [...] r. w całości.
Przyczyną powyższego stanu rzeczy był błąd w ustaleniach faktycznych dokonany przez RZGW, polegający na omyłkowej zamianie maksymalnej wysokości piętrzenia ze spadem występującym na obiekcie objętym wnioskiem. W konsekwencji tej omyłkowej zamiany, Dyrektor jako maksymalną wysokość piętrzenia, która dla obiektu objętego wnioskiem skarżącej, bezsprzecznie wynosi 4,25 m przyjął wysokość spadu, która z kolei bezsprzecznie wynosi 82,70 m (w zaskarżonym postanowieniu wystąpiła omyłka pisarska).
Ponadto skarżący wskazał, że organ odwoławczy przytaczając przepisy mające wpływ na ustalenia właściwości przytoczył przepis nieistniejący tj. § 36 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz kolejny nieistniejący przepis art. 397 ust. 3 pkt 1 tiret pierwszy ustawy Prawo Wodne. Przedmiotowe akty prawne nie posiada wymienionych wyżej, przytoczonych w zaskarżonym postanowieniu jednostek redakcyjnych.
Jednakże zwrócił uwagę, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 36 powołanego wyżej rozporządzenia do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się budowle piętrzące wodę o wysokości piętrzenia nie mniejszej niż 5 m. Ponadto zgodnie z art. 397 ust. 3 pkt 1 lit. a tiret pierwszy Prawa wodnego, organem właściwym w rozumieniu przepisów k.p.a. w sprawie zgód wodnoprawnych jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, o których mowa w art. 388 ust. 1 pkt 1 – jeżeli korzystanie z usług wodnych, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji lub urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska. Natomiast zgodnie z art. z art. 397 ust. 3 pkt 2 n.u.p.w., organem właściwym w rozumieniu przepisów k.p.a. w sprawie zgód wodnoprawnych jest dyrektor zarządu zlewni Wód Polskich w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, o których mowa w art. 388 ust. 1 pkt 1, niewymienionych w pkt 1 lit. a, c i d.
Z powyżej wymienionych przepisów skarżący wywiódł, że jeżeli wysokość piętrzenia jest nie mniejsza niż 5 m (więcej niż 5 metrów) to wówczas na podstawie
art. 397 ust. 3 pkt 1 lit. a tiret pierwszy n.u.p.w. organem właściwym do rozpoznania wniosku w I instancji będzie dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich. Jeżeli natomiast wysokość piętrzenia nie jest nie mniejsza niż 5 m (5 metrów lub mniej), to wówczas na podstawie art. 397 ust. 3 pkt 2 Prawa wodnego organem właściwym do rozpoznania wniosku w I instancji będzie Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich.
Dalej skarżący, celem prawidłowego ustalenia właściwości dokonał wywodu
w przedmiocie wysokości piętrzenia w objętej wnioskiem elektrowni, posiłkując się definicją znajdującą się w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie. Pojęcie to określono jako różnicę rzędnej maksymalnego poziomu piętrzenia i rzędnej zwierciadła wody dolnej, odpowiadającej przepływowi średniemu niskiemu. Wskazał ponadto, że jedynym urządzeniem wodnym służącym do piętrzenia wody w tejże elektrowni jest zapora ziemna wyposażona w upust denny. Regulacja zamknięciami upustu dennego powoduje zmianę w poziomie piętrzenia wody w jeziorze (zbiorniku) dolnym.
W dalszej kolejności skarżący opisuje lokalizację elektrowni, która usytuowana została pomiędzy dwoma jeziorami, z których dolne jezioro K. jest przepływowe,a górne jezioro K. jest bezodpływowe. Wspomniane jezioro K. jest jeziorem przepływowym, w północno - zachodniej części wypływa z niego rzeka R. . W miejscu wypływu R. z jeziora K. znajduje się zapora ziemna z upustem dennym, która piętrzy wody jeziora K.. Przytoczył również charakterystyczne poziomy piętrzenia wody na zaporze w km 82+300 rzeki R.:
- minimalny poziom piętrzenia (MinPP) - 79,50 m n.p.m.
- normalny poziom piętrzenia (NPP) - nie określono
- maksymalny poziom piętrzenia (MaxPP) - 82,60 m n.p.m.
- nadzwyczajny poziom piętrzenia - (NadPP) - 83,40 m n.p.m.
Z powyższego wywiódł, że wysokość piętrzenia na zaporze i upuście wynosi
4,25 m obliczona, jako różnica pomiędzy rzędną maksymalnego poziomu piętrzenia (82,60 m n.p.m.) a rzędną zwierciadła wody dolnej (78,35 m n.p.m.) odpowiadającej przepływowi SNQ. W konsekwencji wysokość piętrzenia elektrowni objętej wnioskiem przyjął jako mniejszą niż 5 m, co bezpośrednio doprowadziło do ustalenia, iż organem władnym do rozpoznania sprawy w I instancji był Dyrektor Zarządu Zlewni w K..
W ocenie strony skarżącej zamiast dokonać powyższego ustalenia, RZGW omyłkowo zamienił maksymalną wysokość piętrzenia ze spadem występującym na obiekcie objętym wnioskiem, który w elektrowni wynosi 82,70 m, co z kolei
w wyniku omyłki rachunkowej lub pisarskiej w zaskarżonej decyzji wskazał jako 79,30 m. Istotne różnice występujące pomiędzy wysokością piętrzenia, a spadem występującym w elektrowni (4,25 m, a 82,70 m) spowodowały, że dokonana przez RZGW omyłkowa zamiana tych pojęć i przypisanych im wartości okazało się łatwe w identyfikacji.
Niemniej konsekwencją tej omyłkowej zamiany była zaistniała na łamach zaskarżonego postanowienia nieprawidłowa kwalifikacja właściwości organu I instancji.
Odnosząc powyższe do zarzutów stawianych zaskarżonemu postanowieniu,
w konsekwencji naruszenia art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a., w ocenie skarżącego RZGW dokonał nieprawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wysokości piętrzenia, co przełożyło się na nieprawidłowe zastosowanie art. 397 ust. 3 pkt 1 lit. a tiret pierwszy Prawa wodnego oraz niezastosowanie art. 397 ust. 3 pkt 2 tej ustawy pomimo, że przepis powinien zostać zastosowany, a to w konsekwencji doprowadziło do sytuacji, w której zaskarżone postanowienie zostało dotknięte wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 1 w zw. z 126 k.p.a. (naruszenie przepisów o właściwości), z art. 156 § 1 pkt 2 i 7 w zw. z 126 k.p.a. (wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy nieistniejące, przekazanie sprawy do rozpoznania organowi niewłaściwemu).
Mając powyższe na uwadze oraz ekonomikę postępowania, w oparciu o art. 134 § 1 oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący wniósł o uchylenie obok zaskarżonego postanowienia, również postanowienia organu z dnia [...] r. i przekazanie wniosku do rozpoznania organowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę z dnia 2 stycznia 2019 r., RZGW wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż dokonując porównania definicji piętrzenia oraz spadu, należało stwierdzić, że maksymalny możliwy spad jest w przybliżeniu równy wysokości piętrzenia. Zawarte w skardze stwierdzenie, że organ przyjął spad jako wysokość piętrzenia jest potwierdzeniem prawidłowości określenia wysokości piętrzenia, zgodnie z decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną przez Wojewodę K., zmienioną decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną przez Marszałka Województwa Z.:
maksymalna rzędna piętrzenia jeziora K. wynosi 162,20 m n.p.m.
minimalna rzędna piętrzenia jeziora K. (rzeka R.) wynosi 79,5 m n.p.m.
W konsekwencji wysokość piętrzenia jest równa: 162,20 m - 79,50 m = 82,70 m.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do zmiany pojęć "piętrzenie" oraz "spad" wraz z przypisanymi im wartościami, a w rezultacie ustalenia przez organ wysokości piętrzenia (4,25 m), na poziomie wysokości spadu (82,70 m), a wraz z omyłką pisarską (wpisano 79,3 m), co jest istotne dla określenia właściwości organu, RZGW, wyjaśnił iż zarzut ten jest chybiony, bowiem wszelkie informacje dotyczące budowli piętrzących, znajdują się w operacie wodnoprawnym oraz instrukcji gospodarowania wodą. Ponadto, skarżąca spółka składając wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, złożyła oświadczenie o aktualności m.in. zawartych w operacie informacji.
Odnośnie do zarzutu naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. polegającego na wydaniu zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów o właściwości, w zakresie nieprawidłowego ustalenia właściwości organu I instancji, RZGW stwierdził, iż w świetle powyższych wyjaśnień, odnoszących się do wysokości piętrzenia, zarzut ten uznał za chybiony.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. polegającego na przytoczeniu i zastosowaniu przepisu nieistniejącego RZGW wskazał, iż nie było jego intencją zastosować oraz przytoczyć w uzasadnieniu wydanego postanowienia, przepisów nieistniejących. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, że brak podania w uzasadnieniu postanowienia konkretnej jednostki redakcyjnej nie oznacza uchybienia mogącego zdyskwalifikować to postanowienie, bowiem nie podanie konkretnej litery oznacza, że podstawę prawną stanowił cały pkt 1 ust. 3 artykułu 397 ustawy Prawo wodne, a nie jego część. Błędne powołanie podstawy prawnej w treści postanowienia, nie stanowi istotnego naruszenia prawa, uzasadniającego uchylenie tego postanowienia, bowiem podstawa prawna realnie istnieje, ale nie ma o niej prawidłowej informacji w wydanym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Wniesiona skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie toczyło się na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Skarżąca pismem z dnia 30 lipca 2018 r. na podstawie art.414 ustawy Prawo wodne, wystąpiła z wnioskiem o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego dla Elektrowni [...] Ż. , zlokalizowanej na rzece R. we wsi Ż., gmina P. w województwie [...], wydanego decyzją Marszałka Województwa Z. z dnia [...] r.
Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie twierdząc, że zgodnie z art. 414 Prawa wodnego procedura opisana w tym przepisie ma zastosowanie do pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie ustawy Prawo wodne, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. Nadto w postanowieniu stwierdził, że operat wodnoprawny załączony do wniosku nie spełnia standardów wynikających z powołanej wyżej ustawy.
Organ odwoławczy słusznie, zdaniem Sądu, wskazał, że organ I instancji nieprawidłowo zastosował przepis art. 61a § 1 k.p.a. albowiem zamiast odmawiać wszczęcia postępowania - winien postępowanie wszcząć a dopiero po zbadaniu, że nie zachodzą przesłanki do ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego- ewentualnie wydać decyzję odmowną. Organ jednocześnie podkreślał, że ze względu na parametry techniczne elektrowni, organem właściwym do rozpoznania wniosku skarżącej jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej i orzekając o uchyleniu postanowienia wydanego w pierwszej instancji, postanowił o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd w niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania uczynił ocenę legalności postanowienia wydanego na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., czyli postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. W myśl powołanego wyżej przepisu, rzeczą organu jest rozstrzygnięcie w przedmiocie zasadności odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego bądź to z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Kwestia właściwości organu – jak to ujął w swoim postanowieniu organ odwoławczy – wykracza poza tę materię.
O ile organ, do którego wpłynie wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego uzna się za niewłaściwy, na podstawie art. 65 k.p.a. przekazuje sprawę organowi właściwemu do rozpoznania sprawy mając na względzie przepis
art. 19 k.p.a.
Zauważyć nadto wypada, że instytucja odmowy wszczęcia postępowania zastrzeżona jest dla wstępnego etapu oceny wniosku. Zatem odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu braku przymiotu strony lub
"z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić brak podstaw do prowadzenia postępowania. W rozpoznawanej sprawie organ zamiast zakończyć swoje działania na ocenie wstępnej wniosku, dokonał jego oceny merytorycznej stwierdzając, że ustawa Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. nie ma w rozpatrywanej sprawie zastosowania. Taka ocena wykracza poza regulację na podstawie, której organ wydał rozstrzygnięcie, tym bardziej, że nie wynika to wprost z żadnego przepisu ustawy Prawo wodne, a jedynie stanowi dowolną interpretację tego aktu prawnego dokonaną przez organ. Nadto, co jest również niedopuszczalne w tym postępowaniu – dokonał oceny operatu wodnoprawnego. Tak daleko idące rozważania pozwalają na ocenę, że organ nieprawidłowo zastosował przepis art. 61a k.p.a. Winien, tak jak to stwierdził organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu wszcząć postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej a następnie wniosek rozpoznać merytorycznie. Nie można wykluczyć, że na tym etapie postępowania, czyli przy dokonywaniu merytorycznej oceny wniosku mogą powstać wątpliwości co do właściwości organu. O ile ten nie byłby w stanie rozstrzygnąć kwestii właściwości rzeczowej we własnym zakresie, mógłby rozważyć wystąpienie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego na podstawie art. 22 k.p.a. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 61a k.p.a., co należy z cała stanowczością podkreślić, nie służy rozstrzyganiu tego rodzaju kwestii, albowiem zajmuje się wyłącznie kwestią formalną, tj. prawidłowością wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Jakkolwiek, na co wyżej Sąd już zwrócił uwagę, organ odwoławczy nieprawidłowo sformułował rozstrzygnięcie, albowiem wykroczył poza materię będącą przedmiotem postępowania, to jednak nie ma to wpływu na wynik sprawy. W kwestii zasadniczej rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Z tego powodu sprawa powinna zostać przekazana organowi I instancji, który ponownie rozpatrzy wniosek skarżącej biorąc pod uwagę również obowiązek przestrzegania właściwości miejscowej i rzeczowej z urzędu.
W tym stanie rzeczy, skoro zarzuty skargi w przeważającej części wykraczają poza materię będącą przedmiotem postępowania, zaś zaskarżone postanowienie w części, w której uchyla postanowienie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania – po dokonaniu oceny jego legalności z punktu widzenia przepisu art. 61a k.p.a., jest zgodne z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło