II SA/Sz 40/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka - Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. W. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi H. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia kwoty zastępczo wniesionej przez Gminę Miasto K. tytułem spłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oraz zobowiązania do jej zwrotu postanawia: odmówić dopuszczenia M. W. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu wniosku H. S., odmówiło wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia H. S. wysokości opłat podlegających zwrotowi, wniesionych zastępczo przez Gminę K., za pobyt E. W. w Domu Pomocy Społecznej w [...] oraz zobowiązania do zwrotu tych opłat. H. S. wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. W piśmie z dnia [...] r. M. W. oświadczyła, że ma interes prawny w sprawie sądowej polegający na tym, że mieszkanie przy [...] w K., było własnością jej matki (E. W.), a teraz jest własnością siostry H. S.. Dlatego też uważa, że opłata za DPS powinna być spłacona przez jej siostrę. Wskazała, że poprzednio kierowane w sprawie sądowej pisma z dnia [...] i [...] r., [...] r. informują o jej sytuacji rodzinnej, finansowej i "mają interes w rozstrzygnięciu sprawy o zapłatę za dom pomocy E. W. mojej matki". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Jeżeli przepis szczególny przewiduje, że strony postępowania przed organem administracji publicznej są zawiadamiane o aktach lub innych czynnościach tego organu przez obwieszczenie lub w inny sposób publicznego ogłaszania, osoba, która brała udział w postępowaniu i nie wniosła skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, jeżeli przed rozpoczęciem rozprawy złoży wniosek o przystąpienie do postępowania (§ 1a). Jeżeli wynik postępowania sądowego nie dotyczy interesu prawnego osób, o których mowa w § 1 i 1a, a żądają one dopuszczenia do udziału w postępowaniu, sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie. Na postanowienie przysługuje zażalenie (§ 1b). W myśl art. 33 § 2 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Kierując się treścią pisma M. W. z dnia [...] r. Sąd przyjął, że stanowi ono żądanie dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika niniejszego postępowania sądowego w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającym na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi on być interesem osobistym, własnym, indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (por. postanowienie NSA z dnia 10 listopada 2017 r., sygn. akt I FPS 2/17, opubl. w Lex nr 2390034). Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, wówczas nie można mówić o interesie prawnym tego podmiotu, a więc także o statusie uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, w którym podmiot ten domaga się udziału. W ocenie Sądu z tego rodzaju sytuacją mamy do czynienia w przypadku wniosku M. W.. Wobec przedstawionej przez wnioskodawczynię argumentacji o istnieniu w sprawie jej interesu prawnego i powinności spłaty kosztów za pobyt matki w DPS przez siostrę wnioskodawczyni - H. S. (skarżącą), Sąd wyjaśnia, że przedmiot sprawy sądowej nie dotyczy ustalenia zastępczo kosztów poniesionych przez gminę za pobyt w domu pomocy społecznej oraz zobowiązania do zwrotu tych kosztów, ale dotyczy procesowej kwestii dopuszczalności wniosku skarżącej o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia organ odmówił wznowienia postępowania administracyjnego wskazując, że wniosek w tym przedmiocie został złożony przez stronę po upływie terminu. Złożenie przez stronę podania o wznowienie postępowania nie może być utożsamiane z wszczęciem tego postępowania. Po wniesieniu przedmiotowego podania, a przed wydaniem postanowienia o wznowieniu lub odmowie wznowienia postępowania, organ podejmuje określone czynności. Mają one na celu sprawdzenie czy zostały spełnione warunki formalne podania (np. wskazanie organu, daty i numeru kwestionowanej decyzji, złożenie podpisu pod podaniem), czy wnioskujący dochował terminu do złożenia podania. Czynności te nie mogą być traktowane jako czynności procesowe postępowania administracyjnego. Skoro przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (także odmowie wznowienia postępowania) nie można mówić o czynnościach procesowych postępowania administracyjnego, to nie ma mowy o interesie prawnym podmiotów innych, niż wnoszący podanie, w rozstrzygnięciu takiego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 5 października 2007r., sygn. akt I OSK 1406/06, opubl. w Lex nr 420107). Dopiero od chwili wznowienia postępowania administracyjnego zapewniony jest czynny udział podmiotów mających, oprócz żądającego wznowienia, w danej sprawie interes prawny lub obowiązek. Czynności proceduralne organu poprzedzające wydanie zaskarżonego postanowienia dotyczyły wyłącznie sprawdzenia spełnienia wymogów podania wniesionego przez H. S.. Zakończenie tych czynności postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 k.p.a.) dotyczy jedynie interesu prawnego wnoszącej podanie i tylko ona ma prawo do udziału w postępowaniu zakończonym takim postanowieniem. Nie sposób zatem uznać, aby w niniejszej sprawie sądowej M. W. posiadała swój własny, indywidualny i znajdujący oparcie w przepisach prawa interes prawny uzasadniający przyznanie jej statusu uczestnika tego postępowania. W tej sytuacji przedmiotowy wniosek M. W. nie zasługiwał na uwzględnienie. Dlatego Sąd, na podstawie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie