II SA/Sz 401/09

PostanowienieWSA w Szczecinie2009-05-13

Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą przynoszącą straty i utrzymujący się z pensji żony oraz zasiłków, może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Skarżący może zostać częściowo zwolniony od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, mimo trudnej sytuacji materialnej, istniała realna możliwość poprawy jego sytuacji finansowej i zgromadzenia środków na pokrycie pozostałych kosztów, co uzasadniało odmowę częściowego zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący Z. B. wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta Szczecina dotyczącą strefy płatnego parkowania. Został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 300 zł i złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, argumentując trudną sytuacją materialną rodziny utrzymującej się z pensji żony i zasiłków, przy jednoczesnym braku dochodów z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Do wniosku dołączył szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu od skargi, a w pozostałej części odmówiono zwolnienia.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 maja 2009 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na uchwałę Rady Miasta Szczecina Nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r. w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania pojazdów samochodowych na drogach publicznych miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu od skargi, a w pozostałej części odmówić zwolnienia Z. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na uchwałę Nr XXIX/576/04 Rady Miasta Szczecina z dnia 22 listopada 2004 r. zmieniającą uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania pojazdów samochodowych na drogach publicznych miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 99 poz. 2168). Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazał, że nie posiada wystarczających środków na zaspokojenie podstawowych i niezbędnych potrzeb rodziny bez uszczerbku dla ich zdrowia jak wyżywienie i ubranie, a środki finansowe którymi dysponuje są niewielkie i nie pozwalają na zapewnienie potrzeb życiowych w podstawowym standardzie. Skarżący oświadczył, że mieszka z żoną i dwiema córkami w wieku 11 i 4 lata, utrzymują się tylko z pensji żony i zasiłków otrzymywanych na dzieci, ponieważ działalność gospodarcza którą prowadzi wnioskodawca nie przynosi w ogóle dochodu. Wskazał, że dochód uzyskany przez Jego rodzinę w marcu 2009 r. wyniósł [...] zł i składał się z wynagrodzenia za pracę żony (umowa o pracę na czas zastępstwa) w kwocie [...] zł, stypendium socjalnego i zasiłku rodzinnego córki W. w kwocie [...] zł, zasiłku rodzinnego córki S. oraz diety [...] otrzymywanej przez skarżącego wynoszącej [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że nie jest w stanie na bieżąco opłacać rachunków za prąd, uiścić opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, zalega ze składkami na ZUS [...] i z podatkiem od nieruchomości ([...] zł). Wskazał, że posiada "pomieszczenie w budynku [...] m2 na działce [...] a w budowie", sklep przy ul. [...] w S. o pow. [...] m2, nie posiada żadnych przedmiotów wartościowych ani oszczędności, poza 23 letnim samochodem o wartości ok. [...] zł, nie posiada też konta w banku. Oświadczył, że mieszka z rodziną w pomieszczeniach które są od dziewięciu lat remontowane, w miejscu tym nie ma gazu tylko prąd, a wodę czerpią ze studni. Szczegółowe wyliczenie ponoszonych wydatków wnioskodawca zawarł w odrębnym piśmie załączonym do wniosku, w którym wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, jednoosobowo. Sprzedaż z działalności gospodarczej od 1 stycznia 2009 r. wynosi [...] zł, a koszty tej sprzedaży wynoszą [...] zł, a wiec występuje strata wynosząca [...] zł. Także w poprzednich latach działalność gospodarcza nie przynosiła dochodu, dlatego skarżący oświadczył, że rozważa likwidację działalności gospodarczej w najbliższym czasie. Wskazał, że comiesięczne wydatki kształtują się na podobnym poziomie i za miesiąc marzec wyniosły: [...] zł koszty paliwa, wyżywienie około [...] zł, obowiązkowe ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i fundusz pracy [...] zł z tytułu opłat od tych wpłat, [...] zł na leki dla dziecka. Do wniosku załączył m. in. kserokopię umowy o pracę żony wraz z trzema aneksami, kserokopię zeznania podatkowego skarżącego za 2008 r. i zaświadczenia z urzędu skarbowego o dochodzie wnioskodawcy za 2008 r., kserokopie decyzji przyznających zasiłek rodzinny na córki i stypendium socjalne, dowody wpłat składek na rzecz ZUS w kwietniu 2009 r. i kserokopie decyzji dotyczących podatku od obydwu nieruchomości za 2009 r. Skarżący dołączył także kserokopię postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 204/08 zwalniającego skarżącego od wpisu od skargi wynoszącego 100 zł i odmawiającego przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie, a zwolnienie od ponoszenia kosztów jest wyjątkiem od tej zasady. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź posiadają środki bardzo ograniczone, zaspokajające tylko podstawowe potrzeby życiowe. Koszty sądowe obciążające skarżącego w sprawie, sprowadzają się w obecnym jej stadium do opłaty sądowej od wniesionej skargi wynoszącej 300 zł. Z wniosku oraz przedłożonych dowodów wynika, że skarżący wraz z żoną uzyskują niezbyt wysokie dochody wynoszące [...] zł miesięcznie, pozwalające na zaspokojenie tylko podstawowych potrzeb życiowych. jednakże brak jest podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie. Skarżący posiada dwie nieruchomości (lokal użytkowy w centrum S. i nieruchomość gruntową z niezakończoną budową budynku mieszkalnego), nie jest osobą w podeszłym wieku czy też niedołężną, pełni funkcję ławnika, a ponadto wyraża zamiar zakończenia w najbliższym czasie prowadzenia działalności gospodarczej, co umożliwi mu podjecie innej pracy zarobkowej. Również żona skarżącego może podjąć pracę u innego pracodawcy (obecnie pracuje tylko na zastępstwo). Po stronie skarżącego istnieje zatem realna możliwość poprawy jego sytuacji finansowej i zgromadzenia środków na pokrycie pozostałych, ewentualnych kosztów postępowania, które będzie on w stanie ponieść, jeśli zaskarży orzeczenie kończące postępowanie sądowe. Z powyższych względów, na podstawie na podstawie art. 245 § 4, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło