II SA/Sz 401/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stopnia niepełnosprawności p o s t a n a w i a: odrzucić skargę W dniu [...] Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wydał orzeczenie [...] o zaliczeniu H.Ł. do lekkiego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia [...] r. W dniu [...] r. ten sam Zespół, po rozpoznaniu wniosku H.Ł., wydał orzeczenie Nr [...] o odmowie wydania na rzecz wnioskodawczyni orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W treści uzasadnienia wskazano, że dokumentacja medyczna oraz bezpośrednie badania lekarskie przeprowadzone przez lekarza składu orzekającego nie wskazywały na pogorszenie stanu zdrowia, będącego podstawą ustalenia posiadanego lekkiego stopnia niepełnosprawności, wobec czego należało odmówić wydania orzeczenia o ustaleniu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i utrzymać aktualność orzeczenia wydanego przez Zespół z dniu [...] r. Od powyższego orzeczenia H.Ł. złożyła odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...], który decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie wydania orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z uwagi na to, że w dniu [...] utraciło ważność orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. W zamieszczonym w decyzji pouczeniu o przysługującym środku zaskarżenia wskazano, że na decyzję służy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którą należy wnieść za pośrednictwem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. W dniu [...] r. H.Ł. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), określającej m.in. zakres kognicji sądów administracyjnych. W rozpoznawanej sprawie H.Ł. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, stosownie do zawartego w tej decyzji pouczenia. Zagadnieniem wymagającym w pierwszej kolejności wyjaśnienia w rozpoznawanej sprawie stanowi kwestia dopuszczalności skargi na tego rodzaju decyzję do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W myśl art. 3 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Ponadto, sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przepisy normujące tryb postępowania w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności zamieszczone zostały w rozdziale 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm., dalej zwanej "ust.rehab.") oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328 ze zm.). Zgodnie z art. 6 ust.rehab., w zakresie tego rodzaju postępowań w pierwszej instancji orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, natomiast w drugiej instancji orzekają wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. W myśl art. 6c ust. 8 ust.rehab., od orzeczeń wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, wnoszone w terminie 30 dni za pośrednictwem wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, który wydał orzeczenie. Art. 66 ust.rehab. stanowi zaś, iż w sprawach nie unormowanych przepisami niniejszej ustawy, stosuje się m.in. przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W kontekście przywołanych regulacji wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że o charakterze danego aktu decyduje jego treść, nie zaś jego nazwa, czy forma. Z przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jak też z przepisów rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności wynika, że formę orzeczenia nadano różnorodnym rozstrzygnięciom, jakie mogą zapaść w postępowaniu w sprawie o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Mogą to być zarówno orzeczenia zawierające rozstrzygnięcia co do meritum sprawy, jak również orzeczenia posiadające wyłącznie charakter procesowy. W ocenie Sądu, nieprawidłowe byłoby jednak założenie, że zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności rozstrzygają w drodze orzeczenia przesądzając o ustaleniu bądź odmowie ustalenia stopnia niepełnosprawności na podstawie przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i ww. rozporządzenia, natomiast w drodze decyzji (w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego), gdy ich rozstrzygnięcie dotyczy instytucji stricte procesowych (niemerytorycznych). Założenie takie nie znajduje uzasadnienia bowiem prowadziłoby do wniosku, że akty te podlegałyby odrębnym trybom ich zaskarżenia, tj. orzeczenia do sądu powszechnego, a decyzje do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu, orzeczenia i decyzje wydawane przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, nie podlegają odrębnym trybom weryfikacji, bowiem nie są one odrębnymi aktami administracyjnymi. Jak wskazuje się w orzecznictwie, które to stanowisko podziela także Sąd w orzekając w niniejszej sprawie, rozstrzygnięcia wydawane w postępowaniu przed zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności są decyzjami w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i niezależnie od tego czy rozstrzygają o kwestiach merytorycznych, czy jedynie procesowych, wszystkie podlegają zaskarżeniu do sądu powszechnego w drodze odwołania (por. wyrok NSA z dnia 4 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 104/98, LEX nr 48683; postanowienie WSA w Łodzi z dnia 17 sierpnia 2005 r., sygn. akt II SA/Łd 664/05; postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. II SA/Sz 1268/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego wyjaśnić należy, że zaskarżona przez H.Ł. decyzja Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] umarzająca postępowanie odwoławcze w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jako indywidualny akt administracyjny rozstrzygający sprawę, co do zasady, podlegałaby rozpatrzeniu przez sąd administracyjny, w związku z postanowieniami powołanego wyżej art. 3 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwość sądów administracyjnym w przypadku tego rodzaju orzeczeń została jednak wyłączona mocą art. 6c ust. 8 ust.rehab., który stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 3 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Wbrew zatem błędnemu pouczeniu zawartemu w treści rozstrzygnięcia, w rozpatrywanej sprawie właściwy do orzekania w przedmiocie zaskarżonej decyzji jest sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, stosowanie do treści art. 6c ust. 8 ust.rehab. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną.