II SA/Sz 402/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2023 r. sprawy ze skargi E. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Postanowieniem z 8 lutego 2023 r. nr SKO.4110.365.2023 SKO.4110.366.2023 SKO.4110.367.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Koszalinie orzekło o niedopuszczalności zażaleń na postanowienia Burmistrza Miasta Szczecinek: 1. z dnia 27 grudnia 2022 r., znak: DŚPS.4715.67.2018.WC, wznawiającego z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania decyzją nr DŚPSII.4715.67.2018.ASm/385-18 z dnia 25 stycznia 2018 r. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup żywności w wysokości 300 zł miesięcznie, w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 czerwca 2018 r. 2. z dnia 27 grudnia 2022 r., znak: DŚPS.4702.65.2018.WC, wznawiającego z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania decyzją nr DŚPSII.4702.65.2018.ASm/388-18 z dnia 26 stycznia 2018 r. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na wydatki mieszkaniowe w wysokości 100 zł miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 30 czerwca 2018 r., 3. z dnia 27 grudnia 2022 r., znak: DŚPS.4701.67.2018.WC, wznawiającego z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania decyzją nr DŚPSII.4701.67.2018.ASm/386-18 z dnia 25 stycznia 2018 r. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego w wysokości 317 zł miesięcznie w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 czerwca 2018 r., Jak wyjaśnił w organ odwoławczy, powyższymi postanowieniami Burmistrz Miasta Szczecinek wznowił z urzędu postępowania administracyjne zakończone ostatecznymi decyzjami przyznającymi E. Z. (stronie, odwołującemu) pomoc społeczną w formie zasiłków celowych oraz zasiłku okresowego. Po doręczeniu powyższych postanowień, pismami z dnia 17 stycznia 2023 r. oraz 31 stycznia 2023 r., E. Z., wniósł zażalenie, żądając ich "anulowania". Jak oceniło Kolegium powyższe zażalenia muszą zostać uznane za niedopuszczalne bowiem na postanowienie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną nie przysługuje zażalenie, a strona może je zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 142 k.p.a.). Po doręczeniu postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia, pismem z 21 marca 2023 r. E. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, domagając się ich uchylenia jako "rażąco szkodliwych i ze złą oceną stanu faktycznego". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ocenie Sądu, zarzuty skargi okazały się niezasadne. Sąd nie dopatrzył się także w działaniu organów orzekających w sprawie takich uchybień, które obligowałyby go do uwzględnienia skargi z urzędu. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie stwierdzające niedopuszczalność złożonych przez Skarżącego zażaleń na postanowienia wznawiające z urzędu postępowania administracyjne w sprawie przyznania świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłków celowych oraz zasiłku okresowego. Kwestionowane przez Skarżącego postanowienia zostały wydane na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1, 2 i art. 150 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm.), po stwierdzeniu przez organ pomocy społecznej, iż korzystający ze świadczeń pomocy społecznej nie ujawnił stanu faktycznego dotyczącego swojej sytuacji dochodowej i majątkowej. W szczególności nie poinformował organu, iż uzyskiwał dochód w postaci zasiłku chorobowego z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz posiadał gospodarstwo rolne. Powyższe stanowiło podstawę do uznania, iż wyszły na jaw nowe okoliczności ważne dla sprawy, istniejące faktycznie w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Stosownie natomiast do art. 149 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Przepis art. 141 § 1 k.p.a. statuuje zasadę, że na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że tylko wyraźne objęcie regulacją kodeksową postanowień o konkretnej treści uprawnia stronę do ich zaskarżenia w drodze zażalenia. Tymczasem z art. 149 § 3 i 4 k.p.a. wynika wprost, że zaskarżeniu zażaleniem podlega tylko postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Na temat zaskarżalności postanowień w przedmiocie wznowienia k.p.a. milczy, co wedle wskazanej wyżej reguły wyklucza ich kontrolę w postępowaniu zażaleniowym. Kwestia niezaskarżalności postanowień w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego wynika zatem wprost z regulacji kodeksowych i nie jest sporna ani w piśmiennictwie, ani w orzecznictwie. Warto zwrócić w tym miejscu uwagę na specyficzną konstrukcję postępowania wznowieniowego, które ma charakter dwuetapowy. Pierwszy etap sprowadza się do formalnej oceny dopuszczalności wznowienia postępowania. Dopiero pozytywna ocena dopuszczalności wznowienia, zakończona postanowieniem o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) pozwala na przejście do drugiego etapu, tj. do postępowania rozpoznawczego, w ramach którego organ bada, czy kwestionowana decyzja jest dotknięta wadami kwalifikowanymi (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 27 lutego 2020 r. II SA/Po 896/19). Wobec powyższego postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego jest niezaskarżalne w drodze zażalenia. Skoro takie zażalenie wpłynęło do organu odwoławczego był on zobligowany w drodze ostatecznego postanowienia stwierdzić jego niedopuszczalność, co też prawidłowo uczynił w badanej sprawie. O braku uprawnienia do zaskarżenia zażaleniem tego postanowienia Skarżący został zresztą prawidłowo pouczony przez Burmistrza Miasta Szczecinek w postanowieniach objętych zażaleniem. Ze wskazanych wyżej względów stanowisko Kolegium wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia należy uznać za w pełni zasadne. Podniesione w skardze kwestie dotyczące w szczególności stanu świadomości skarżącego przy podawaniu danych będących podstawą przyznania świadczeń z pomocy społecznej czy sposobu wyliczenia jego dochodu nie są objęte kontrolą sądową w niniejszym postępowaniu. Skarżący może podnosić związane z tym okoliczności w toku wznowionego postępowania i ewentualnie w toku zaskarżenia decyzji kończących wznowione postępowanie. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.