II SA/Sz 404/08

PostanowienieWSA w Szczecinie2008-08-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Grzegorz Jankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którego jedynym dochodem jest renta w wysokości 624 zł netto miesięcznie i który leczy się psychiatrycznie od 12 lat, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że jego sytuacja majątkowa i rodzinna, w tym niskie dochody i przewlekła choroba, uniemożliwia mu poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stosowaną wobec osób rzeczywiście ubogich, których środki zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe.
Stan faktyczny
G. S. złożył skargę kasacyjną do NSA na postanowienie WSA odrzucające jego skargę na decyzję Wojewody w przedmiocie wymeldowania. Jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd przesłał mu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, który skarżący wypełnił, podając, że jego jedynym dochodem jest renta w wysokości 624 zł netto miesięcznie, która jest wydatkowana na podstawowe potrzeby. Skarżący leczy się psychiatrycznie od 12 lat.
Rozstrzygnięcie
Przyznano G. S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Sędzia NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: przyznać G. S. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych G. S. w dniu 15 lipca 2008 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, odrzucające jego skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie wymeldowania. Jednocześnie skarżący wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Zgodnie z zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 21 lipca 2008 r. - w związku ze złożonym wraz ze skargą wnioskiem o przyznanie prawa pomocy – został przesłany skarżącemu urzędowy formularz tego wniosku (PPF) celem jego wypełnienia i nadesłania do akt sprawy. W dniu 28 lipca 2008 r. (data nadania pisma) skarżący złożył wniosek o prawo pomocy na formularzu PPF, a także przedłożył do akt przekaz pocztowy z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na swoje nazwisko na kwotę 624,87 zł z tytułu świadczenia za lipiec 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Sąd dokonał oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego na podstawie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz na podstawie informacji wynikających z przedłożonych do sprawy dokumentów. Skarżący podał we wniosku, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację majątkową. Jedynym dochodem skarżącego jest renta w wysokości 624 zł netto miesięcznie. Powyższa kwota wydatkowana jest na utrzymanie skarżącego, w tym opłaty za gaz, światło, lekarstwa, żywność itp. Okazjonalnie skarżący korzysta z pomocy materialnej matki, która utrzymuje się z otrzymywanej emerytury w wysokości 1023 zł miesięcznie. Dodatkowo skarżący oświadczył, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe oraz że posiada garaż, jak również że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Z przedłożonego do akt sądowych pisma skarżącego z dnia 17 lipca 2008 r. wynika ponadto, że skarżący od 12 lat leczy się psychiatrycznie. Należy zauważyć, że prawo pomocy jest ze swej natury instytucją wyjątkową, stosowaną tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Może być więc stosowane jedynie w przypadku osób rzeczywiście ubogich, dla których uiszczenie kosztów sądowych oznaczałoby konieczność drastycznego uszczuplenia środków przeznaczonych na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Analiza przedstawionej przez skarżącego sytuacji majątkowej i rodzinnej, w jakiej się znajduje (w szczególności otrzymywanie emerytury w kwocie netto 624,87 zł miesięcznie i przewlekła choroba) prowadzi do wniosku, że nie jest ona zadowalająca i nie pozwala na poniesienie przez niego kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wobec powyższego, na podstawie przepisu art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło