II SA/Sz 406/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2009 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia [..] r., nr[...] , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i ust. 4 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał T. B. rozbiórkę części obiektu budowlanego, tj. nowo powstałego fragmentu stropu wykonanego w lokalu użytkowym nr 1, zlokalizowanego bezpośrednio nad wejściem do lokalu użytkowego U2 w piwnicy budynku przy ul. [...] w [...] , który został wykonany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Jednocześnie organ nakazał doprowadzenie części obiektu – lokalu użytkowego nr [..] do stanu poprzedniego poprzez odtworzenie drewnianej zabudowy stanowiącej zarazem strop nad wejściem do lokalu użytkowego U2 znajdującego się w piwnicy budynku. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu [...] r. wpłynęło do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] zgłoszenie informujące o dokonaniu rozbiórki części stropu w lokalu użytkowym nr [...] nad wejściem do lokalu użytkowego U2. Oględziny przeprowadzone w dniu [...] r. potwierdziły wykonanie powyższych robót budowlanych. Zrealizowanie tych prac, bez pozwolenia na budowę, stanowiło naruszenie art. 28 ustawy Prawo budowlane i uniemożliwiło dostęp do lokalu usytuowanego w piwnicy. T. B.i, działając w imieniu P. B. - właściciela lokalu użytkowego nr [...] , wniósł od tej decyzji odwołanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazując na ustalenia organu I instancji, iż wykonane przez T. B. roboty budowlane polegające na likwidacji skosu, stanowiącego jednocześnie strop nad wejściem do lokalu użytkowego U2 znajdującego się w piwnicy budynku i wykonanie stropu żelbetowego ograniczającego wysokość wejścia do lokalu w piwnicy do [...] m, zrealizowane zostały bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a także pomimo sprzeciwu Prezydenta Miasta [...] do zgłoszenia zamiaru wykonania tych robót wyrażonego w decyzji z dnia 30 sierpnia 2002 r., nr [...] - uznał rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wydane na art. 51 ustawy Prawo budowlane za zgodne z prawem. P. B. złożył na ww. decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w [...] Ośrodka Zamiejscowego w[...] , którą następnie uzupełnił kolejnymi pismami procesowymi z dnia [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r., [...] r. i [...] r. oraz materiałami dowodowymi w postaci dokumentów powstałych w trakcie prowadzonych postępowań związanych ze współistnieniem lokali użytkowych nr [...] i U2, usytuowanych w budynku przy ul. [...] w [...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny w[...] , utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r. i właściwy do rozpoznania skargi P.B. z dnia 25 sierpnia 2003r., z mocy art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w[...] , wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt[...] , uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] r. Sąd uzasadnił w orzeczeniu, iż co do zasady, konsekwencją zrealizowania prac budowlanych bez uzyskania stosownego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia jest nakazanie rozbiórki wykonanego obiektu budowlanego (art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.), a w przypadku wykonania robót budowlanych innych niż określone w art. 48 ustawy, doprowadzenie tych robót do stanu zgodnego z prawem albo nakazanie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 3 ww. ustawy). Wykonane przez T. B. prace budowlane polegające na rozebraniu istniejącej zabudowy w formie skrzyniowej zwanej przez skarżącego "sarkofagiem" i dotychczasowego skosu nad wejściem do lokalu użytkowego w piwnicy, a następnie wykonanie nowego fragmentu stropu żelbetowego, zostały przeprowadzone bez uzyskania wymaganego pozwolenia na ich zrealizowanie, w ramach samowoli budowlanej. Trafnie ustaliły organy obu instancji, że prace związane z ingerencją w część stropu pomiędzy lokalem użytkowym U2 będącego zarazem częścią podłogi lokalu użytkowego nr [..] w budynku przy ul. [...] w[...] , stanowiły zmianę - wymianę elementów konstrukcyjnych. Czynności te, jako niewymienione w art. 29 i 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Dalej Sąd wskazał, iż kwestia spornego fragmentu stropu zabudowanego uprzednio w formie skrzyni wchodzącej swą konstrukcją do lokalu użytkowego nr [...] podnoszona była przez P. B. od [...] r. Wówczas już, w piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] , P. B. zwrócił organowi uwagę na istniejącą wewnątrz jego lokalu zabudowę o wymiarach 170 x 80 x 85 cm ukrywającą skos wejścia do znajdującego się w piwnicy zakładu fotograficznego, jednocześnie wnosząc o wydanie zalecenia jego likwidacji jako wykonanego bezprawnie i bez jakiejkolwiek dokumentacji. Powyższy problem wraz z ponowieniem wniosku o wydanie pozwolenia na rozbiórkę istniejącej zabudowy nazwanej przez stronę "sarkofagiem" P. B. zawarł w skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] piśmie z dnia [...] r. W odpowiedzi na powyższe, po przeprowadzeniu oględzin, pismem z dnia [...] r. organ poinformował P. B., że nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego. W wyniku przyprowadzonych oględzin organ ustalił, że w lokalu przy ul. [...] w poziomie piwnicy funkcjonują usługi fotograficzne, stan lokalu jest dobry i nie są prowadzone roboty budowlane ani adaptacyjne (dowód: protokół oględzin z dnia [...] r.). Poruszona przez P. B. kwestia przedmiotowej zabudowy stała się w kolejnych latach tematem licznej korespondencji kierowanej zarówno do Prezydenta Miasta [...] jak i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w[...] . Istnienie tej zabudowy P. B. podnosił w aspekcie nieprawidłowej, w jego ocenie, prywatyzacji lokalu w piwnicy, który jego zdaniem, pomimo istniejącego skosu nad schodami wejściowymi zabudowanego tzw. "sarkofagiem" nie spełniał i nie spełnia warunków technicznych jakie przewidują przepisy Prawa budowlanego (m.in. w zakresie minimalnej wysokości wejścia do lokalu użytkowego U2). Ponadto, P. B. wielokrotnie wskazywał, że tzw. "sarkofag" został zrealizowany bez jakiejkolwiek dokumentacji i zgody organów budowlanych. Okoliczności te przywołał również skarżący w odwołaniu od decyzji z dnia [...] r. Reakcja organów na przedstawione wyżej nieprawidłowości, a w zasadzie jej brak, doprowadziło Sąd do wniosku, że sprawa ta nie została należycie wyjaśniona. Tym samym Sąd podzielił te zarzuty skargi, które związane były z uchylaniem się przez organy nadzoru budowlanego od rzetelnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Nie można było za takowe uznać czynności podjęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dnia [...] r., który w lakonicznej odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia [...] r. stwierdził jedynie, że lokal "F. T." funkcjonuje od 50 lat oraz, że nie stwierdzono robót budowlanych lub zmiany sposobu jego użytkowania. Organ w żaden sposób nie odniósł się do kwestii zrealizowania pod kątem zgodności z prawem stropu nad wejściem do lokalu w piwnicy i wykonania związanej z nim konstrukcji wchodzącej w przestrzeń znajdującego się nad nim lokalu użytkowego nr 1. Brak reakcji organów nadzoru budowlanego na sygnały wskazujące na samowolę budowlaną i nie podjęcie należytych czynności zmierzających do zweryfikowania stanowiska prezentowanego przez skarżącego, nie można uznać za właściwe wyjaśnienie sprawy. Sąd doszedł do przekonania, że nałożenie na T. B. obowiązku doprowadzenia lokalu użytkowego nr [...] do stanu poprzedniego poprzez odtworzenie drewnianej zabudowy stanowiącej strop nad wejściem do lokalu użytkowego U2, wobec niewyjaśnienia wątpliwości, czy zabudowa ta mogła być w ogóle uznana za zgodną z prawem, było co najmniej przedwczesne. Organy nie wyjaśniły, czy zrealizowanie dotychczasowej zabudowy nie stanowiło samowoli budowlanej. Ponadto, nie wyjaśniono, czy przywrócenie stanu poprzedniego byłoby zgodne z prawem w kontekście warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie Sądu nie do zaaprobowania byłoby uznanie za działanie zgodne z prawem decyzji organu nakazującej stronie wykonanie prac budowlanych polegających na przywróceniu stanu poprzedniego, jeżeli przywrócenie to miałoby stanowić niejako odtworzenie samowoli budowlanej i dodatkowo przywracałoby stan nieodpowiadający warunkom technicznym stawianym przez obowiązujące przepisu prawa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy wykonanych bez pozwolenia na budowę robót budowlanych w lokalu użytkowym w przy ul. [...] w [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim [...] działając na podstawie art. 51 ust 1 pkt 1 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) i art. 104 K.p.a. decyzją z dnia 7 sierpnia 2008 r., nr[...] , nakazał inwestorowi T. B. rozbiórkę części obiektu budowlanego tj. nowo powstałego fragmentu stropu wykonanego w lokalu użytkowym nr [...] zlokalizowanego bezpośrednio nad wejściem do lokalu użytkowego U2 w piwnicy budynku i jego doprowadzenie do stanu poprzedniego poprzez wykonanie odbudowy fragmentu stropu j.w. w taki sposób, aby doprowadzić ten element budynku do zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi spełniając poprzednie parametry wejścia do lokalu w poziomie piwnic w budynku przy ul. [...] w [...] oraz podstawowe wymagania dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego. Organ I instancji na wstępie odniósł się do treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] r., sygn. akt [...] . Dalej organ wskazał na ustalenia, iż budynek mieszkalny wielorodzinny, (ustalono w Archiwum Państwowym w[...] ), został wybudowany w latach [...] XIX wieku, gdzie znajdują się akta, w tym rysunki obiektu. Z rysunków tych wynika m.in., że bezpośrednio pod oknem lokalu na parterze znajduje się wejście z poziomu chodnika od strony ulicy do pomieszczenia w piwnicy ze schodami w ilości [...] stopni. Na rzucie poziomym piwnic przedmiotowe pomieszczenie oznaczono jako "handels k". Zdaniem organu z powyższego wynika, że w zrealizowanym przed wojną budynku wykonano w piwnicy lokal handlowy, a wejście do niego niewątpliwie ingerowało w strop między piwnicą, a parterem. Brak na rysunkach zaprojektowania rozwiązania szczegółowego wykonania tego fragmentu stropu oznacza tylko tyle, że nie była znana wielkość tej zabudowy (kształt, wymiary) ingerującej w lokal na parterze, co potwierdza, iż nie jest to samowola budowlana. Organ I instancji podkreślił, że w toku postępowania T. B. wielokrotnie domagał się całkowitej likwidacji tej części obiektu, która została wykonana kosztem powierzchni użytkowej jego lokalu. Zdaniem strony skos z płyty OSB na bazie wiór drewna stanowi ewidentną samowolę budowlaną ograniczając powierzchnię użytkową lokalu. Według niego istnieje konieczność wypełnienia przestrzeni między kondygnacyjnej lokalu w piwnicy, a lokalem inwestora na parterze stałą konstrukcją uzupełniając bezprawnie zdemontowany w części strop Kleina, przez co uzyskana zostanie odporność lokalu na obciążenia zgodnie z przepisami prawa. Koniecznym jest przywrócenie lokalowi i budynkowi zgodności z przepisami przeciwpożarowymi i odzyskanie należnej klasy odporności ogniowej . W ocenie organu I instancji całkowita likwidacja skosu spowoduje obniżenie prześwitu nad schodami do lokalu w piwnicy uniemożliwiając do niego wejście. Powyższe było by sprzeczne z ogólnymi zasadami określonymi w art. 5 ustawy Prawo budowlane. Pozostawienie również zrealizowanej bez pozwolenia na budowę obecnej zabudowy, która w ocenie inwestora nie spełnia przepisów techniczno - budowlanych nie jest możliwe. Rozwiązaniem istniejącej sytuacji jest wykonanie takich robót budowlanych, które doprowadzą niezgodny z przepisami skos do stanu zgodnego z prawem, przy zachowaniu spełnienia podstawowych wymagań dotyczących bezpieczeństwa: konstrukcji, pożarowego, użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych (...) i poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Organ I instancji wskazał, iż zawiadomieniem z dnia [...] r. poinformowano strony postępowania, że w dniu [...] r. zostanie przeprowadzony dowód z oględzin robót budowlanych związanych z wykonaniem części stropu w lokalu użytkowym nr 1 zlokalizowanym nad wejściem do lokalu użytkowego U2 w poziomie piwnic. W odpowiedzi T. B. powiadomił Inspektorat, że nie wyraża zgody na oględziny lokalu położonego na parterze przy ul. [...] w[..] , bowiem jego zdaniem mają one na celu przymuszenie do ustępstw dla wykonania zejścia do lokalu w piwnicy U2 w zgodności z przepisami prawa, co jednak powoduje ograniczenie przydatności użytkowej lokalu na parterze. W dniu oględzin T. B. oświadczył, że nie udostępni lokalu w celu dokonania oględzin. W związku z powyższym organ postanowił odstąpić od dopuszczenia dowodu z oględzin robót budowlanych związanych z wykonaniem części stropu, przyjmując za dowód dokumenty zawierające fotografie przedmiotowej części stropu wykonane w lokalu nr 1. tj. załącznik do zgłoszenia z dnia [...] r. P. B. robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, w stosunku, do którego organ administracji architektoniczno-budowlanej wniósł sprzeciw decyzją z dnia [..] r., zdjęcia wykonane w kwietniu 2007 r. przez pracowników PINB podczas przeprowadzanych czynności w lokalu nr [...] przez biegłego sądowego M. Z. na zlecenie Sądu Okręgowego w [...] w celu wykonania wyceny, opinia techniczna z zakresu budownictwa i wyceny nieruchomości sporządzona [...] r. przez rzeczoznawcę budowlanego inż. bud. M.U. . Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim [...] z dnia [...] r. .T. B. wniósł odwołanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzeniu ww. odwołania, decyzją z dnia [...] r., nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ II instancji uzasadniając decyzję podał, iż w odwołaniu T.B. zarzucił naruszenie przepisów art. 156 § 1 ust. 3 K.p.a., bowiem decyzja dotyczy sprawy, która już została rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] r., sygn. akt[...] , art. 156 § 1 ust. 2 K.p.a. co potwierdza wydanie przez PINB w [...] postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego stanowiącego konsekwencję ww. wyroku, art. 271 § 1 i art. 231 § 1 kk, polegające na rażącym naruszeniu prawa przez funkcjonariusza publicznego uprawnionego do wystawienia dokumentu, w którym poświadcza nieprawdę co do okoliczności sprawy. Zarzucił także niezgodność ustaleń faktycznych organu nadzoru budowlanego z materiałem dowodowym zebranym w sprawie podnosząc, iż skos w obecnym kształcie i lokalizacji w lokalu na parterze został wykonany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę nie przez właściciela lokalu na parterze, lecz przez ówczesną właścicielkę lokalu w piwnicy V. K. w dniu [...] r., za jego zgodą, z zachowaniem uzgodnionej wysokości 165 cm od schodów, a wszystkie prace łącznie z wykończeniem płytą - kartonowo gipsową, u siebie w lokalu jak i w lokalu na parterze wykonali jej wykonawcy, którym kilkakrotnie umożliwiono dostęp do nowej zabudowy z lokalu na parterze. Po upływie 2 lat, na życzenie właścicielki lokalu w piwnicy podniesiono wysokość nad schodami do wysokości 170 cm jaka była na dzień [...] r. Ten zabieg nie naruszał stropu żelbetonowego, bo go nie było już od [...] r. Organ podkreślił, iż w treści odwołania skarżący szeroko opisał nieprawidłowości występujące w lokalu w piwnicy, zarzucając organowi I instancji bezczynność w tym zakresie. Organ odwoławczy uzasadnił, iż po rozpatrzeniu ww. odwołania i w oparciu o akta sprawy doszedł do wniosku, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia i działając na podstawie art. 136 K.p.a. zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadzenie oględzin robót budowlanych, związanych z wykonaniem części stropu w lokalu użytkowym nr [...] od strony lokalu użytkowego U2 /w poziomie piwnic/, w celu ustalenia aktualnego stanu faktycznego, w szczególności parametrów wysokości wejścia do tego lokalu. W odpowiedzi organ powiatowy przekazał protokół z dnia [...] r., sporządzony w innej sprawie /dot. lokalu użytkowego w poziomie piwnic/, do którego dołączony jest rysunek obrazujący aktualne wysokości wejścia do lokalu w piwnicy. W świetle zebranego przez organ I instancji oraz w postępowaniu odwoławczym materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, że postępowanie administracyjne prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zakończone zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., dotyczy robót budowlanych wykonanych w lokalu użytkowym nr [...] , znajdującym się na parterze budynku mieszkalnego przy ul. [...] w[...] , polegających na likwidacji istniejącego skosu /w poziomie stropu między piwnicą i parterem/ nad wejściem do lokalu użytkowego U2 /w piwnicy budynku, pod lokalem nr [...] i wykonaniu w tym miejscu stropu żelbetowego, co spowodowało ograniczenie wysokości wejścia do lokalu w piwnicy do 1,44 m. Roboty budowlane wykonano bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, pomimo sprzeciwu organu administracji architektoniczno-budowlanej do zgłoszenia P. B., dot. zamiaru wykonania demontażu przedmiotowego skosu /decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. znak [...] /, a do wykonania tych robót przyznał się T. B. /protokół PINB w [...] z dnia [...] r., z przesłuchania strony/. Zdaniem organu II instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, że wykonany przed demontażem skos wykonano w warunkach samowoli budowlanej /co wielokrotnie podnosił skarżący/. Rysunki z dokumentacji archiwalnej /niemieckiej/ wskazują, że wybudowany w latach [...] XIX wieku budynek mieszkalny musiał być przebudowywany, w zakresie dotyczącym wejścia do obecnego lokalu U2, bowiem rysunki te przedstawiają różne rozwiązania tego samego wejścia, m.in. jeden z nich przedstawia wejście z poziomu chodnika w ilości 11 stopni do pomieszczenia oznaczonego jako "handels k". Dowodzi to, iż już wówczas był to lokal handlowy, a wejście do niego musiało ingerować w strop między piwnicą i parterem. Natomiast roboty wykonane przez T. B., w świetle ustawy Prawo budowlane, stanowią samowolę budowlaną, do której zastosowanie mają przepisy art. 50 i 51 cytowanej ustawy. Prowadząc postępowanie w trybie art. 51 prawa budowlanego organ ma nie tylko możliwość, ale i obowiązek rozważenia dwóch alternatywnych sytuacji: 1/ nakazania zaniechania dalszych robót, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego wówczas, gdy nie ma możliwości legalizacji wykonanych robót /art. 51 ust. 1 pkt 1/ albo 2/ nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych wówczas, gdy istnieje możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem /art. 51 ust. 1 pkt 2/. W opinii organu odwoławczego, jeżeli istnieje szansa na legalizację wykonanych robót budowlanych, organ jest obowiązany zastosować w sprawie tryb określony w art. 51 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy i określić termin wykonania czynności lub robót budowlanych. Mając na względzie aktualny stan faktyczny wykonanych robót, inny niż w dniu wszczęcia postępowania, rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji i zastosowanie w sprawie trybu art. 51 ust. 1 pkt 1 - według organu II instancji - jest nieuzasadnione. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, iż w miejscu samowolnie wykonanego fragmentu stropu żelbetowego zrealizowane zostały roboty budowlane, w wyniku których powstał skos o nieregularnej linii, a wysokość wejścia do lokalu w piwnicy w najniższym miejscu /nie licząc wysokości w miejscu drzwi wejściowych/ wynosi obecnie 178 cm, co stwierdził organ I instancji podczas oględzin lokalu w piwnicy w dniu 11 stycznia 2008 r. /załącznik nr [...] do protokółu oględzin/. Roboty te wykonano w okresie, gdy w obiegu prawnym funkcjonowała decyzja ostateczna /uchylona później przez sąd administracyjny/, nakazująca rozbiórkę samowolnie wykonanego stropu i doprowadzenie lokalu użytkowego nr [...] do stanu poprzedniego, poprzez odtworzenie skosu. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji powinien ocenić, czy w wyniku tak wykonanych robót budowlanych uzyskano parametry umożliwiające wejście do lokalu w piwnicy /albo parametry poprzednie/, a ten element budynku spełnia wymagania obowiązujących przepisów, a jeżeli nie, jakie czynności lub roboty należy jeszcze wykonać w celu doprowadzenia istniejącego stanu do zgodności z prawem. T. B. zaskarżył decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w [...] wnosząc między innymi o: - uznanie zarzutu skarżącego o naruszeniu przez organ I instancji art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. , - uznanie za niedopuszczalne uchylanie się organu II instancji nadzoru budowlanego do podjęcia czynności administracyjnych w kwestii ujawnienia obecności w lokalu w piwnicy U2 przy ul. [...] w [...] niezgodności z przepisami prawa budowlanego, w tym kilka z negatywnym skutkiem dla lokalu skarżącego, które są obecnie przedmiotem sprawy, - uznanie za niedopuszczalne zaniedbanie organu II instancji i uchylanie się od zajęcia stanowiska wyrażonego w Opinii Technicznej z dnia [...] r. sporządzonej przez Biegłych Sądu Okręgowego w kwestii konieczności wydania decyzji nakazującej zamknięcie lokalu U/2 przy ul. [...] w [...] do czasu usunięcia rażących niegodności z przepisami prawa, - uznanie obszernej dokumentacji dowodowej załączonej przez skarżącego do odwołania od decyzji PINB z dnia [...] r, za dowód w sprawie, który musi być dostarczony przez organ II instancji w całości z uwagi na wagę materiału dowodowego. W obszernym wywodzie skargi T. B. wyraził niezadowolenie z działalności organów obu instancji podejmowanej przez te organy w toku postępowania w przedmiotowej sprawie oraz na przestrzeni ostatnich 10 lat w odniesieniu do spornych lokali. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja "usiłuje nadać" skosowi status legalności, pomimo że skos pod oknem w lokalu na parterze nie może być uznawany za strop w rozumieniu prawa, bowiem nie spełnia elementarnych wymagań w tym zakresie. Nadto organ I instancji nakazuje skarżącemu wykonanie skosu w taki sposób, aby spełniał wymagania w rozumieniu prawa budowlanego, natomiast przedmiotowy skos stanowi ewidentną samowolę budowlaną wykonaną w roku [...] i został wykonany bez pozwolenia Urzędu Miasta[...] . Żaden urząd nie wyrażał zgody na rozebranie części stropu w przestrzeni między kondygnacyjnej między piwnicą a parterem. Skos został wykonany za obopólną zgodą ówczesnych najemców lokalu mieszkalnego na parterze i lokalu w piwnicy. Skos wykonano bez dokumentacji technicznej, bez nadzoru budowlanego, bez odbioru technicznego i bez przestrzegania przepisów budowlanych dopuszczając się rozbiórki konstrukcji stałej jakim jest strop Kleina. Przebudowując schody zejściowe do lokalu w piwnicy z 7 stopni na 11 nie zadbano o przestrzeganie przepisów p. pożarowych. Zastosowano do osłony otworu między piwnicą a parterem płytę OSB, która do przełomu lat [...] jako materiał budowlany nieznany był na rynku krajowym. Zastosowanie płyty OSB na skos nad rozebranym stropem w lokalu skarżącego nie uprawnia do stosowania nazwy strop. Posługiwanie się tym terminem jest nadużyciem. T. B. podniósł, iż organ II instancji pominął w uzasadnieniu decyzji istotne kwestie podnoszone przez skarżącego w odwołaniu. Organ II instancji nie odniósł się do faktu, iż sąsiednie budynki przy ul. [...] o numerach [...] o tożsamej wysokości poziomu parteru względem poziomu chodnika, gdzie ilość stopni zejściowych do lokali w piwnicy jest w każdym przypadku do dziś tylko 7, a nie 11 i nie ma w żadnym z tych przypadków dokonanej rozbiórki stropu i skosów w lokalach na parterze. Na dowód skarżący załączył fotografie wejść do lokali piwnicznych nr [...] przy ul. [...] W kontekście powyższej informacji, skarżący oznajmił, iż wielokrotnie żądał w swych wnioskach dokonania inspekcji nie tylko lokalu w piwnicy U/2 przy ul. [...] , ale również budynków sąsiednich. Skarżący określił jako niedopuszczalny proceder administracji publicznej wywierania presji na właścicielu lokalu na parterze usiłując zmusić skarżącego do przebudowy skosu w taki sposób, aby skos spełniał wymagania zgodne z przepisami prawa. Chcąc przebudować skos w pełnej zgodności z prawem, musi on zostać rozebrany, a w jego miejsce należy umieścić pod oknem w lokalu na parterze nad otworem po zdemontowanym stropie Kleina w roku[...] , zabudowę murowana odporną na obciążenia i ognioodporną, na tyle wysoko aby wejście do lokalu w piwnicy było również zgodne z prawem. Nadto skarżący podniósł, iż akt własności przedmiotowego lokalu nie ujawnia żadnej służebności, ani użyczenia na rzecz lokalu w piwnicy, lokal w piwnicy nie posiada żadnego dokumentu, który daje prawo właścicielowi lokalu w piwnicy do zagospodarowania nie tylko przestrzeni między kondygnacją piwnicy i parteru co stanowi własność wspólną, a tym bardziej część powierzchni użytkowej lokalu na parterze. Obecny stan jest bezprawnym zawłaszczeniem części lokalu na parterze Obecność skosu w lokalu na parterze to pomniejszona wartość rynkowa lokalu i mniejsze pozyskiwanie pożytków z wynajmu lokalu. Niedopuszczalne jest w państwie prawa naruszanie praw własności, które zabezpiecza prawo. Zdaniem strony, skos jako samowola budowlana musi zostać usunięta. Próżnia w przestrzeni między kondygnacją piwnicy a parterem musi zostać wypełniona trwałą zabudową wzmocnioną uzbrojeniem stalowym dla spełnienia wymagań na obciążenia w przypadku przebudowy obecnego lokalu na handlowy zgodnie z koncepcją aktualną od 10 już lat. Likwidacja skosu przywróci budynkowi w tym miejscu jego stan pierwotny umożliwiając podjęcie przebudowy lokalu mieszkalnego na parterze w centrum miasta na lokal handlowo - usługowy. Absurdem - według strony - są zamierzenia organu nadzoru budowlanego powiększenia rozmiarów skosu celem zwiększenia wysokości wejścia do lokalu w piwnicy kosztem lokalu skarżącego, podczas gdy już obecnie wysokość nad zejściem do lokalu w piwnicy jest o 4 cm wyższa od wysokości z przed dnia [...] r. Skarżący podkreślił (po raz kolejny) w skardze, iż ma prawo do dysponowania całą powierzchnią użytkową swego lokalu i nie może ponosić konsekwencji za błędy popełnione przez organ samorządowy przy prywatyzacji lokalu w piwnicy. Jego zdaniem zakwestionowana decyzja przemilcza fakty jak protokół oględzin lokalu w piwnicy z dnia [...] r. Odwołanie od decyzji I instancji wyjaśnia powyższą kwestię szczegółowo. Skarżący powtórnie oświadczył w skardze, iż obecnie domaga się od nadzoru budowlanego nie tylko likwidacji skosu, ale i wypełnienia przestrzeni między kondygnacjami stropem ognioodpornym w celu odzyskania pełnego metrażu powierzchni użytkowej zgodnej z aktem notarialnym, do której ma pełne prawo. Uzasadniając wnioski skargi T. B. podał, iż zasadność zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 156 § 1 ust. 3 kpa wynika z bezspornej okoliczności, że kwestię skosu rozstrzygnął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawomocnym wyrokiem w dniu [...] r. Nadto wskazał, iż przepis art. 304 Kpk reguluje, że instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub policję. Do podjęcia zawiadomienia do organu ścigania o popełnieniu czynu zabronionego prawem obliguje organ II instancji fakt dysponowania udokumentowanymi dowodami poświadczania nieprawdy w rozumieniu art. 271 § 1 kk przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w[...] . Skarżący podkreślił w skardze, iż jego zdaniem ograny nadzoru budowlanego prowadząc niniejsze postępowanie dokonały szeregu naruszeń prawa i błędów proceduralnych, czego dowodem są nierozpoznane dotychczas wnioski skarżącego w liczbie [...] składane na przestrzeni 10 lat w sprawie spornego skosu. Skarżący wskazał nadto na nierzetelność organów w procesie prywatyzacji lokalu. Dodatkowo podniósł, iż organ nadzoru budowlanego II instancji, przywołując w decyzji swej sprzeciw organu administracji architektoniczno - budowlanej z dnia 30 sierpnia 2002 r. dot. zamiaru wykonania demontażu skosu przez właściciela lokalu na parterze nie podał, iż w ocenie ww. decyzji likwidacja skosu narusza konstrukcję budynku, co zdaniem strony nie odpowiada prawdzie, albowiem zanim zgłosił zamiar likwidacji skosu, przeprowadził konsultację z biegłym rzeczoznawcą z zakresu budownictwa, który utwierdził skarżącego w przekonaniu o słuszności zamiaru likwidacji skosu, który nie jest stropem. Skarżący wskazał dalej w skardze, iż szczególnym dowodem "kompromitującym" organ nadzoru budowlanego I instancji jest protokół oględzin obiektu budowlanego lokalu przy ul. [...] z dnia [...] r. Wymieniony protokół potwierdza stanowisko skarżącego ujawniając brak w działaniach nadzoru budowlanego elementarnej rzetelności. W aktach sprawy winno się znajdować również stanowisko skarżącego z dnia [...] r. Podsumowując T. B. wskazał, iż w świetle materiału dowodowego zarzuty naruszeń prawa przez organ administracji publicznej są bezsporne. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] powtórzył argumenty przywołane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] r. podał, iż pismo organu II instancji jest kolejnym dowodem nierzetelności tegoż organu w prowadzeniu niniejszej sprawy. Skarżący jeszcze raz powtórzył prezentowane wcześniej swoje stanowisko w sprawie . Jednocześnie skarżący załączył do pisma archiwalne rysunki dot. zejścia do piwnicy w budynku przy ul. [...] a także [...]i fotografie wejścia do lokalu w piwnicy oraz kopie dokumentów z dnia [...] r. , które zostały szczegółowo opisane w tym piśmie. W kolejnym piśmie procesowym złożonym do Sądu w dniu [...] r. skarżący przedstawił w punktach zarzuty podnoszone wcześniej w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik spraw, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) P.p.s.a.), a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Mając na uwadze zakres kompetencji sądu administracyjnego i zebrany w sprawie materiał dowodowy należało stwierdzić, że skarga oraz wnioski w niej zawarte nie zasługują na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniu skarżącego w niniejszej sprawie organy nie naruszyły przepisu art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., nie zachodzi bowiem sytuacja uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną. Decyzją taką niewątpliwie nie jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia[...] ., sygn. akt SA/Sz[...] . Nadto należy dodać, że rzeczonym wyrokiem Sąd nie rozstrzygnął sprawy merytorycznie, lecz uchylił decyzje obu instancji. Orzeczenie takie zgodne jest z przytoczonymi na wstępie przepisami określającymi kompetencje Sądu, według których sądy administracyjne dokonują kontroli administracji publicznej, jednak nie zastępują tych organów. Rola sądu administracyjnego ogranicza się do wskazania naruszonych przez organy administracji publicznej przepisów prawa oraz zaleceń co do dalszego postępowania, które to wskazania są wiążące dla organu ponownie rozpatrującego sprawę. W wyroku z dnia [...] r. Sąd wytknął organom, że nie ustaliły czy samowolnie rozebrana przez skarżącego część stropu nie powstała w wyniku wcześniejszej samowoli budowlanej. Ponownie rozpatrują sprawę organ I instancji wyjaśnił tą kwestię, ustalając, że przebudowa stropu nastąpiła w okresie obowiązywania ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 i z 1965 r. Nr 13, poz. 91), z czym skarżący zgadza się podając w skardze, że przebudowy dokonano około [...] r. Przepisy tej ustawy nie przewidywały obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia robót budowlanych polegających na przebudowie budynku w jego wnętrzu, nawet jeżeli dotyczyły one elementów konstrukcyjnych. Oznacza to, że wykonanie tego rodzaju robót budowlanych, nie stanowiło samowoli budowlanej, skoro przepisy ówczesnej ustawy Prawo budowlane nie nakładały obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia. Jak już wcześniej wspomniano ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organ – art. 153 P.p.s.a. W wyroku z dnia [...] r. Sąd podzielił stanowisko organów, że wykonane przez T. B. prace budowlane polegające na rozebraniu istniejącej zabudowy w formie skrzyniowej zwanej przez skarżącego "sarkofagiem" i dotychczasowego skosu nad wejściem do lokalu użytkowego w piwnicy, a następnie wykonanie nowego fragmentu stropu żelbetowego, zostały przeprowadzone bez uzyskania wymaganego pozwolenia na ich zrealizowanie, w ramach samowoli budowlanej, do której zastosowanie znajdują przepisy art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). A zatem ponownie rozpatrując sprawę organy winny stosować tryb przewidziany w tych przepisach. Przepis art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie ze stanem prawnym na dzień dzisiejszy, stanowi, że: "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian." Zacytowany przepis daje organom możliwość wyboru sposobu postępowania w zależności od tego, czy możliwe jest doprowadzenie popełnionej samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem, czy też nie. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest uchylenie przez organ II instancji decyzji organu I instancji nakazującej inwestorowi T. B., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), rozbiórkę części obiektu budowlanego tj. nowo powstałego fragmentu stropu wykonanego w lokalu użytkowym nr [..] zlokalizowanego bezpośrednio nad wejściem do lokalu użytkowego U2 w piwnicy budynku i jego doprowadzenie do stanu poprzedniego poprzez wykonanie odbudowy fragmentu stropu j.w. w taki sposób, aby doprowadzić ten element budynku do zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi spełniając poprzednie parametry wejścia do lokalu w poziomie piwnic w budynku przy ul. [...] w [...] oraz podstawowe wymagania dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego. Podstawą prawną decyzji organu II instancji był przepis art. 138 § 2 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ winien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 K.p.a. jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy i niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca tego przepisu. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest ograniczona wymogiem spełnienia określonych przesłanek. Sytuacja taka mogłaby zaistnieć, gdyby organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów K.p.a. W takiej sytuacji organ odwoławczy, aby ocenić, czy stan faktyczny został prawidłowo ustalony, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony - nie mieści się to w jego kompetencji. Zdaniem Sądu, argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uzasadniają uchylenie decyzji organu I instancji, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Jednak zasadnicze znaczenie dla oceny poprawności decyzji organu II instancji ma fakt, że organ ten wskazał, iż decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o niewłaściwy przepis prawa materialnego i w rezultacie nałożono na skarżącego najdalej idącą sankcję w postaci nakazu rozbiórki. Według organu odwoławczego zasadne jest rozpatrzenie sprawy w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Jeżeli organ odwoławczy wskazuje, że uzasadnione byłoby rozważenie zastosowania innych przepisów prawa materialnego, to miał obowiązek, na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylić tę decyzję, jednocześnie wskazując właściwy przepis, w oparciu o który powinno być prowadzone postępowanie. Organ odwoławczy, uchylając zaskarżoną decyzję i orzekając co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.), nie może rozstrzygać w oparciu o inny przepis prawa materialnego, niż wcześniej organ pierwszej instancji w uchylonej decyzji, gdyż w przeciwnym razie decyzja tak wydana naruszałaby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a. w związku z art. 78 Konstytucji RP). Odpowiadając na pozostałe zarzuty skargi należy wyjaśnić, że zakres kontroli Sądu wyznaczony jest przez przedmiot orzekania objęty zaskarżoną decyzją administracyjną. Oznacza to, że Sąd może rozpoznać sprawę tylko w takim samym zakresie jak organy administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie organy nadzoru budowlanego orzekały w sprawie samowoli budowlanej popełnionej przez skarżącego i w takim zakresie również Sąd rozpatrzył sprawę. Dlatego Sąd nie mógł zajmować się sprawą prawidłowości prywatyzacji lokalu użytkowego U2 znajdującego się w piwnicy pod lokalem skarżącego. Dodatkowo można wskazać, że prywatyzacji lokali użytkowych nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego, a nadto nie dokonuje się jej w formie decyzji administracyjnej. Wynika z tego, że organy nadzoru budowlanego, mimo wniosków skarżącego w tym zakresie, nie mogły objąć tej sprawy swoimi orzeczeniami. Mając na względzie wszystkie wyżej wskazane okoliczności, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.