II SA/Sz 406/09

PostanowienieWSA w Szczecinie2009-12-16

Skład orzekający: Sędzia WSA Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza jego dochodów i wydatków, w tym otrzymywanych od brata kwot oraz niewyjaśnionych wpływów na konto, wykazała, że jego sytuacja finansowa nie jest na tyle trudna, aby uzasadniać zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący T. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek dotyczył sprawy, w której wcześniej sąd oddalił jego skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z emerytury i pomoc od brata, a także ponoszone wydatki. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku, żądając dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego i finansowego. Po kolejnych wezwaniach skarżący złożył wniosek na prawidłowym formularzu, ponownie opisując swoją sytuację.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2009 r. wniosku T. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. numer [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia : odmówić skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Wyrokiem z dnia 21 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalił skargę T. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. numer [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. W dniu [...] r. skarżący wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. wyroku oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Do wniosku skarżący załączył wypełniony formularz prawa pomocy (obowiązujący w postępowaniu cywilnym), wyciąg z konta przedstawiający historię operacji za okres od [...] r., kserokopie zaświadczeń lekarskich. Z oświadczenia skarżącego złożonego w formularzu prawa pomocy wynika, iż T. B. nie posiada żadnych nieruchomości, jak też nie posiada zasobów pieniężnych, ani wartościowych przedmiotów (o wartości powyżej [...] zł). Otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł oraz pomoc finansową od brata w wysokości [...] zł miesięcznie. Ponosi natomiast koszty alimentów na rzecz żony w wysokości [...] zł miesięcznie, koszty zakupu lekarstw w wysokości [...] zł, koszty utrzymania w wysokości [...] zł. Z przedłożonego wyciągu z rachunku bankowego skarżącego wynika comiesięczny wpływ kwoty [...] zł tytułem emerytury, comiesięczny wpływ kwoty [...] zł od Z. B., oraz przelew zewnętrzny na rzecz Z. B. w wysokości [...] zł wykonany w miesiącach [...] r. Zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez : - złożenie oświadczenia, czy udostępnia odpłatnie osobom trzecim (firmie) lokal będący jego własnością położony przy ul. [...] w S, jeśli tak to należy przedstawić poświadczoną za zgodność kopię umowy najmu lokalu, czy też innej umowy z której wynikałaby kwota uzyskiwanych z tego tytułu dochodów, - złożenie oświadczenia, czy skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, czy też wspólnie z innymi osobami, jeśli tak to należy podać dochody osób wspólnie prowadzących gospodarstwo domowe, - wyjaśnienie, czy skarżący posiada tytuł prawny do lokalu (domu) w którym aktualnie zamieszkuje tj. pod adresem podanym w skardze ul. [...] w S, - wskazanie i udokumentowanie stałych miesięcznych wydatków, poza wskazanymi we wniosku, związanych z utrzymaniem siebie i mieszkania (opłaty za mieszkanie, media). W odpowiedzi na zobowiązanie Sądu T. B. nadesłał pismo procesowe z dnia [...] r. w którym oświadczył, iż nie udostępnia odpłatnie osobom trzecim lokalu przy ul. [...] w S, gdyż od [...] r. nie jest jego właścicielem. Aktualnie właścicielem jest brat Z. B, który jest zobowiązany otoczyć opieką darczyńcę w przypadku zdarzeń losowych. Skarżącego czekają dwie poważne operacje. Brat udziela wnioskodawcy pomocy pieniężnej w kwocie [...] zł miesięcznie i finansuje doraźnie lekarstwa. Skarżący podał, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Dom w którym zamieszkuje nie jest jego własnością, lecz syna P. B. aktualnie toczy się proces o częściowy zwrot darowizny z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego. Od [...] r. skarżący nie partycypuje w uiszczaniu opłat za media. Do pisma skarżący załączył dwa zaświadczenia lekarskie. Kolejnym zarządzeniem z dnia [...] r. Sąd zobowiązał wnioskodawcę do oświadczenia odnośnie stanu majątkowego skarżącego poprzez: - nadesłanie kopii (poświadczonej za zgodność z oryginałem) aktu notarialnego darowizny lokalu przy ul. [...] w S. na rzecz brata Z. B. lub innej umowy przeniesienia prawa własności tego lokalu na rzecz brata, -nadesłanie do akt sprawy kopii (poświadczonej za zgodność z oryginałem) aktu notarialnego darowizny lokalu przy ul. [...] w S. na rzecz syna P. B. lub innej umowy przeniesienia własności tego lokalu na rzecz syna, - nadesłanie do akt sprawy pełnego wyciągu z konta skarżącego obejmującego wszystkie operacje finansowe dokonane w tym koncie za okres [...] r., gdyż nadesłany do akt wydruk obejmuje tylko wybrane pozycje, w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF (właściwy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi), w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek skarżący ponownie podał, iż nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomości. Otrzymuje emeryturę w wysokości [...] zł i [...] zł od brata. Płaci [...] zł miesięcznie tytułem alimentów. Załączył kopię wierzytelną aktu notarialnego umowy darowizny na rzecz brata Z. B. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w S. (z dnia [...]r.), kopię aktu notarialnego z dnia [...] r. umowy darowizny, zgodnie z którą T. B. daruje synowi P. B. swój udział (1/2) w wieczystym użytkowaniu działki nr [...] ul. [...] w S. o powierzchni [...] m. kw. i we własności budynku znajdującego się na tej działce, wypis aktu notarialnego z [...] r. umowy darowizny dokonanej przez T. B. ½ części udziału w użytkowaniu wieczystym ww. działki i we własności domu jednorodzinnego na rzecz J. B. Skarżący załączył także wydruk z konta rachunku bankowego przedstawiający operacje finansowe w tym rachunku za okres [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje : Niniejszym Sąd rozpoznał wniosek T. B. o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przysługuje osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Wyjaśnić należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym stanowi formę pomocy państwa poprzez dofinansowanie udziału strony w postępowaniu sądowym z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez wnioskodawcę środków na sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe z uwagi na trudną sytuację materialną, życiową, ekonomiczną strony. W wyniku analizy sytuacji finansowej, życiowej skarżącego dokonanej na podstawie oświadczeń skarżącego, złożonych dokumentów, akt sprawy Sąd uznał, iż skarżący nie wykazał, iż sytuacja materialna w jakiej się znajduje nie pozwala mu ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Nadto, stan finansowy strony przedstawiony w jego oświadczeniach nie znajduje odzwierciedlenia w dokumentach źródłowych złożonych do akt sprawy, a także Sąd dopatrzył się nieścisłości w samych wyjaśnieniach strony odnośnie jego finansów. W pierwszym formularzu, którego wzór co prawda właściwy jest w postępowaniu przed sądami powszechnymi, jednakże z uwagi na tożsamość rubryk Sąd przyjął go do rozpoznania, skarżący oświadczył, iż jego dochód stanowi jedynie emerytura w wysokości [...] zł i pomoc brata w wysokości [...] zł miesięcznie, zaś wydatki kształtują się na kwotę [...] zł za leki, [...] zł na utrzymanie i [...] zł tytułem alimentów na rzecz żony. We wniosku o prawo pomocy, złożonym już na prawidłowym formularzu PPF, w którym strona rozszerzyła zakres wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący ww. wydatków nie wskazał. W piśmie z dnia [...] r. T. B. oświadczył, iż brat Z. B. oprócz pomocy w kwocie [...] zł, finansuje także zakup leków, gdy zaistnieje potrzeba. Nadto podał, iż od [...] r. nie partycypuje w uiszczaniu żadnych opłat za media, oświadczając jednocześnie, iż gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Z akt wynika, iż część nieruchomości, w której mieszka skarżący (ul. [...] w S) należy do syna P. B. z tytułu umowy darowizny w zamian za opiekę nad ojcem. Z wydruku historii operacji w rachunku bankowym skarżącego za okres od [...] r. (karta 178 i nast. akt) wynika, iż T. B. otrzymał w dniu [...] r. od Z. B. kwotę [...] zł, następnie w dniu w dniu [...] r. – [...] zł i w dniu [...] r. – [...] zł. W dniu [...] r. odnotowano przelew zewnętrzny od A. D. w kwocie [...] zł. W podsumowaniu wpływów na konto strony wychodzi, że skarżący w miesiącu [...] r. uzyskał netto kwotę [...]zł (emerytura plus [...] zł od brata plus [...] zł), co w pismach strony nie zostało ani wskazane, ani też wyjaśnione. W miesiącu [...] r. odnotowano wpływ na konto kwoty [...] zł bez tytułu, emerytury [...] zł, kolejnej kwoty [...] zł bez tytułu, w dniu [...] r. kwoty [...] zł w tytule Z. B. oraz kwoty [...] zł w tytule A. D. - co w sumie daje kwotę [...] zł. W miesiącu [...] r. na konto T. B. wpłynęła oprócz emerytury kwota [...] zł od brata, kwota [...] zł od A. D., kolejne [...] zł i następnie [...] zł wpłacone w bankomacie (w dniu [...] r.), a zatem w tym miesiącu skarżący uzyskał sumę [...] zł. Jak wynika z powyższego skarżący otrzymuje od Z. B. znacznie większe kwoty, niż wskazał to we wniosku, a także otrzymuje dodatkowo niewyjaśnione i niewykazane wcześniej kwoty, które znacznie podwyższają jego miesięczny dochód. Biorąc pod uwagę ww. dokumenty oraz fakt, iż skarżący nie ponosi opłat za mieszkanie, zaś na utrzymanie siebie wydaje [...] zł miesięcznie nie sposób przyjąć, iż skarżący znajduję się w ciężkiej sytuacji materialnej i majątkowej, a jego dochód nie starcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb tj. zakup żywności, środków czystości, ubrań. Tylko bowiem taka sytuacja uzasadniałaby zwolnienie strony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i kosztów związanych z ustanowieniem radcy prawnego. Podkreślić należy, iż strona, która ubiega się o przyznanie jej prawa pomocy winna w sposób nie budzący żadnych wątpliwości przedstawić Sądowi swoja aktualną sytuację majątkową i materialną, a także w sposób rzetelny wykazać, iz spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając ww. okoliczności na uwadze, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło