II SA/Sz 406/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-06-26
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły odpłatność za usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania, uwzględniając dochód strony i obowiązujące przepisy prawa?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły odpłatność za usługi opiekuńcze, ponieważ dochód skarżącej przekraczał 150% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, co zgodnie z uchwałą rady gminy i przepisami ustawy o pomocy społecznej uzasadniało naliczenie 30% kosztu usługi. Sąd nie mógł uwzględnić subiektywnych okoliczności stanu zdrowia i sytuacji materialnej skarżącej, gdyż prawo nie przewiduje uzależniania wysokości opłaty od tych czynników.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy ustalającą odpłatność za usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania. Skarżąca wniosła o zmniejszenie opłaty, wskazując na trudną sytuację rodzinną i materialną. Organy ustaliły, że dochód skarżącej stanowi 273,18% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, co uzasadniało naliczenie 30% kosztu usługi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie przyznania usług opiekuńczych oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 106 ust. 5, art. 50 ust. 1, 3 , 4 i ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182), § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823), § 7 ust. 1 - 4, zał. nr 1 uchwały Nr XXXII/314/08 Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 6 listopada 2008r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, szczegółowych warunków zwalniania od opłat oraz trybu ich pobierania (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2009r. nr 1 poz. 30), po rozpatrzeniu odwołania T. P. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji przyznał T. P. usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania, na okres od lipca 2009 r., w ilości: 2 razy dziennie 2 razy w tygodniu, w dni powszednie od poniedziałku do piątku, z odpłatnością za 1 godzinę w wysokości [...] zł za godzinę usługi.
Następnie decyzją z dnia [...] r. organ I instancji zmienił ww. decyzję z dnia [...] r. w ten sposób, że ustalił odpłatność za 1 godzinę świadczonych usług w wysokości [...] zł.
Z kolei decyzją z dnia [...] r. organ I instancji zmienił decyzję z dnia [...] r. w ten sposób, że ustalił odpłatność za 1 godzinę świadczonych usług w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że zmiana odpłatności wynikała ze zmiany przepisów dotyczących kryterium dochodowego oraz przeprowadzonej aktualizacji wywiadu środowiskowego.
W odwołaniu od powyższej decyzji T. P. wskazując na swoją trudną sytuację rodzinną i materialną, wniosła o zmniejszenie opłaty, choćby o [...] zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [....] r. utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium przytoczyło treść art. 50 ust. 1-4 i ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i wskazało, że zgodnie z § 7 ust. 2 uchwały Nr XXXII/314/08 Rady Miejskiej w Gryfinie z dnia 6 listopada 2008r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, szczegółowych warunków zwalniania od opłat oraz trybu ich pobierania, usługi przysługują nieodpłatnie osobom samotnym, których dochód nie przekracza 150% kryterium dochodowego. Osoba, która nie spełnia powyższego warunku ponosi odpłatność za każdą godzinę świadczonych usług zgodnie z tabelą, stanowiącą załącznik nr 1 do ww. uchwały (§ 7 ust. 4 uchwały).
Zgodnie z załącznikiem nr 1 do uchwały, osoby samotne, których dochód w stosunku do kryterium dochodowego wynosi powyżej 250% do 300% ponoszą za 1 godzinę usług opiekuńczych 30% kosztu tych usług. Stosownie do zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [....] r. cenę jednej godziny usług opiekuńczych świadczonych przez Ośrodek Pomocy Społecznej ustalono w wysokości [...] zł.
Organ odwoławczy podał następnie, że zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi [...] zł.
Z akt sprawy wynika natomiast, że na dochód strony składa się świadczenie otrzymywane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie [...] zł i jest wyższy od 150 % kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej ([...] zł) oraz że stanowi 273,18 % tego kryterium.
W takiej sytuacji, Kolegium uznało, że strona zobowiązana jest do ponoszenia opłaty za 1 godzinę usług opiekuńczych w wysokości 30 % kosztu tej usługi, czyli [...] zł (30% x [...] zł) i w takiej też wysokości organ I instancji ustalił ww. opłatę.
Na powyższą decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła T. P. W uzasadnieniu skargi opisała okoliczności dotyczące stanu zdrowia i trudnej sytuacji majątkowej swojej rodziny.
Zdaniem skarżącej jej sprawa nie została dokładnie i wnikliwie rozpatrzona przez organy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności
z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, tj. o jej zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być jednak uwzględniona, albowiem ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wydanego w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.
Zadaniem pomocy społecznej jest w myśl art.3 ust.1 ww. ustawy wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Nie oznacza to jednak, że pomoc społeczna ma zaspokajać wszystkie potrzeby i oczekiwania osób, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej.
W niniejszej sprawie skarżąca nie kwestionuje samego faktu przyznania jej usług opiekuńczych na podstawie art. 50 ust.1 ww. ustawy, lecz spór dotyczy ustalonej przez organ odpłatności za przedmiotowe usługi.
Zgodnie z art. 50 ust.6 ustawy o pomocy społecznej, Rada gminy określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz szczegółowe warunki częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również tryb ich pobierania.
Z akt sprawy wynika, że Rada Miejska w Gryfinie, działając w oparciu o powyższe upoważnienie ustawowe, podjęła w dniu 6 listopada 2008 r. uchwałę nr XXXII/314/08 w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, szczegółowych warunków zwalniania od opłat oraz trybu ich pobierania.
Zgodnie z § 7 ust. 2 ww. uchwały usługi przysługują nieodpłatnie osobom samotnym, których dochód nie przekracza 150% kryterium dochodowego. Osoba, która nie spełnia powyższego warunku ponosi odpłatność za każdą godzinę świadczonych usług zgodnie z tabelą, która stanowi załącznik nr 1 do ww. uchwały (§ 7 ust. 4 uchwały).
W załączniku nr 1 do uchwały określono, że osoby samotnie gospodarujące, których dochód w stosunku do kryterium dochodowego wynosi powyżej 250% do 300% za 1 godzinę usług opiekuńczych ponoszą 30% kosztu tych usług. Z kolei, na podstawie zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r., od dnia 1 stycznia 2012 r. cenę jednej godziny usług opiekuńczych ustalono w wysokości [...] zł. Natomiast kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej stosownie do treści § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej wynosi [...] zł.
W analizowanej sprawie, w ocenie Sądu, organy administracji publicznej obu instancji prawidłowo przyjęły, że na dochód skarżącej składa się świadczenie otrzymywane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie [...] zł. Porównując zatem wysokości kryterium dochodowego i rzeczywistego dochodu skarżącej organy orzekające w sprawie prawidło również ustaliły, że dochód skarżącej jest wyższy od 150 % kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej ([...] zł) oraz że stanowi 273,18 % tego kryterium.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów zobowiązanie skarżącej do wnoszenia opłaty za 1 godzinę usług opiekuńczych w wysokości 30 % kosztu tej usługi, tj. w wysokości [...] zł jest prawidłowe.
Reasumując, w ocenie Sądu, organy administracji publicznej obu instancji prawidłowo ustaliły zarówno stan faktyczny sprawy, jak i prawidłowo zastosowały powołane wyżej przepisy.
Natomiast podnoszone przez skarżącą okoliczności związane ze stanem zdrowia, jak i sytuacją materialną, aczkolwiek istotne z punktu widzenia skarżącej, nie mogły zostać uwzględnione przez Sąd z tej przyczyny, że nie dotyczą one sfery prawnej. Przepisy prawa nie przewidują bowiem uzależnienia wysokości opłaty za usługi opiekuńcze od stanu zdrowia. Nie mogą też w tej kwestii działać uznaniowo w oparciu o względy społeczne i inne.
Organy w tym zakresie działają wyłącznie na podstawie przepisów prawa i w ocenie Sądu – przepisów tych nie naruszyły.
Z tych właśnie powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło