II SA/Sz 407/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego p o s t a n a w i a: 1/ umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2/ ustanowić radcę prawnego. M. O. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...] małoletnich dzieci. Zamieszkuje z nimi w mieszkaniu komunalnym, nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej [...] zł. Rodzina dysponuje miesięcznie dochodem wynoszącym [...] zł na który składają się alimenty z funduszu alimentacyjnego w wysokości [...] zł i [...] zł oraz świadczenie wychowawcze w kwocie [...]zł. Miesięczne zobowiązania i stałe wydatki to: - czynsz najmu lokalu [...] zł, - prąd [...] zł, - gaz [...] zł, - żywność – [...] zł, zajęcia dodatkowe – [...] zł, obiady w szkole – [...] zł, postępowanie egzekucyjne – [...] zł. Mając na uwadze wysokość podanych wydatków przewyższających kwotę deklarowanego miesięcznego dochodu, wezwaniem z dnia 24 kwietnia 2018 r. zobowiązano wnioskodawczynię do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji materialnej w jakiej się znajduje. W wykonaniu powyższego zobowiązania skarżąca nadesłała: zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia 23 stycznia 2018 r. w przedmiocie posiadania statusu osoby bezrobotnej od dnia 22.01.2018 r. oraz przyznania z tego tytułu zasiłku dla bezrobotnych od dnia 22.04.2018 r. do dnia 21.01.2019 r., decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. orzekającą o uznaniu strony za osobę bezrobotną z dniem 22.01.2018 r., kartę wizyt bezrobotnego, historię rachunku bankowego za okres 01.01.2018 r. do 31.03.2018 r., zawiadomienie T. Spółki z o.o. o zmianie wysokości opłat, które od 01.02.2018 r. wynoszą [...] zł, dowody opłat za czynsz, rozliczenie kosztów mediów lokalu w tym wody i kanalizacji za okres od stycznia do lipca 2017 r. oraz za śmieci w wysokości [...] zł, miesięczne faktury za prąd na kwoty [...]zł, rachunki za gaz w wysokości [...] zł oraz [...] zł, dowody opłat za naukę języka angielskiego w wysokości [...] zł miesięcznie, dowody opłat czesnego w [...] Szkole B. w P. [...] w wysokości [...] zł, [...] zł, zestawienie zadłużenia skarżącej wobec różnych podmiotów na kwoty: [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł, pisma komornika sądowego informujące o zajęciu wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności zasiłku chorobowego i wezwanie do dokonywania potrąceń na wniosek wierzyciela I. S.A. celem zaspokojenia należności głównej w wysokości [...] zł, decyzję MOPR w S. przyznającą skarżącej zasiłek okresowy z powodu bezrobocia z przeznaczeniem na zaspokojenie podstawowych potrzeb w tym na dofinansowanie do zakupu żywności, środków czystości i środków higienicznych od dnia 1 lutego 2018 r. do dnia 28 lutego 2018 r. w kwocie [...]zł i od dnia 1 marca 2018 r. do 30 kwietnia 2018 r. w kwocie [...]zł, decyzję tego organu przyznającą zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie [...]zł od dnia 1 lutego 2018 r. do dnia 30 kwietnia 2018 r., decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej [...] Szkoły B. z dnia [...] r. przyznającą stronie stypendium socjalne w semestrze zimowym w kwocie [...]zł miesięcznie, decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 15 lutego 2018 r. przyznającą na okres 6 miesięcy, tj. od 01.02.2018 r. do 31.07.2018 r. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł, karty wypłat świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Zgodnie natomiast z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na względzie, że w niniejszej sprawie skarżąca jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt a P.p.s.a. spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części wniosku dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się zatem do zbadania, czy spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Zaznaczyć należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04). Uwzględniwszy treść przywołanych przepisów i konfrontując je z przedstawionym przez skarżącą stanem rodzinnym i majątkowym starszy referendarz sądowy uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. M. O. jest samotną matką, wychowującą [...] dzieci w wieku szkolnym. Strona jest osobą bezrobotną - zasiłek z tego tytułu otrzymywać będzie od dnia 22 kwietnia 2018 r. do dnia 21 stycznia 2019 r. Aktualnie rodzina utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej na które składają się świadczenia rodzinne na dzieci, świadczenia z funduszu alimentacyjnego, zasiłki okresowe, dodatek mieszkaniowy, stypendium socjalne, co miesięcznie daje kwotę w wysokości ok. [...] zł, która w całości przeznaczana jest na koszty miesięcznego utrzymania, tj. opłaty za czynsz – [...] zł, prąd – [...] zł, gaz – ok. [...] zł, UPC – [...] zł, obiady w szkole dla dzieci – [...] zł, żywność – ok. [...] zł. Oprócz tego strona opłaca czesne za naukę w [...] Szkole B. w P. o/Szczecin w wysokości ok. [...] zł, spłaca komornikowi sądowemu zadłużenie w wysokości [...] zł, W świetle powyższego uznać należy, że M. O. nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż jest to wydatek przekraczający jej możliwości finansowe. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji postanowienia