II SA/Sz 408/19
WyrokWSA w Szczecinie2019-06-13
Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Marzena Iwankiewicz, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłatę podwyższoną za pobór wód podziemnych i wprowadzanie ścieków bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego należy naliczać za okres od daty wydania decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, czy od daty, w której decyzja ta stała się ostateczna, uwzględniając przy tym kwartalny okres rozliczeniowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ błędnie określił okres, za który należy naliczyć opłatę podwyższoną. Chociaż organ prawidłowo zastosował przepis dotyczący daty ostateczności decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, nie uwzględnił przy tym przepisu stanowiącego, że opłatę podwyższoną ustala się, uwzględniając kwartalny okres rozliczeniowy. W związku z tym, naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych i wprowadzanie ścieków bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Skarżąca spółka kwestionowała wysokość tej opłaty, podnosząc zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania w sprawie wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego oraz błędnego określenia okresu rozliczeniowego. Organ uznał reklamację za bezzasadną i utrzymał w mocy wcześniejszą informację o opłacie podwyższonej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi P. W. i K. Spółki z o.o. w M. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za pobór wód podziemnych oraz za wprowadzanie ścieków I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej P. W. i K. Spółki z o.o. w M. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. W dniu [...] r. P. G. W. W. P. Zarząd Zlewni w S. (dalej przywoływane jako: "Organ") na podstawie art. 281 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (dalej przywoływana jako: "P.w.") ustaliło, w formie informacji kwartalnej P. W. i K. Sp. z o.o. w M. (dalej przywoływane jako: "Skarżąca") za okres III kwartału 2018 roku od 01.07.2018 do 28.08.2018 r. (59 dni) opłatę podwyższoną w wysokości:
1) [...] PLN (słownie złotych: [...]) za pobór wód podziemnych (Stacja Uzdatniania Wody M.) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego,
2) [...] PLN (słownie złotych: [...]) za wprowadzanie ścieków przemysłowych do wód (Stacja Uzdatniania Wody M.) bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.
2. W dniu 7 lutego 2019 r. (data wpływu do Organu 11 lutego 2019 r.), Skarżąca złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty podwyższonej, za pobór wód podziemnych oraz wprowadzanie ścieków przemysłowych do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego ustaloną w powołanej informacji.
Skarżąca podniosła, że postępowanie Organu w przedmiocie wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych na potrzeby wodociągu miejskiego w M. oraz odprowadzania ścieków z płukania filtrów do rzeki M. było prowadzone w sposób przewlekły. Wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego został złożony przez P. W. i K. Sp. z o.o. w M. w dniu [...] r, a dopiero w dniu [...] r. Dyrektor Zarządu Zlewni w S. PGW WP wydał względem Spółki decyzję znak: [...] udzielającą pozwolenia na pobór wód podziemnych z ujęcia wody podziemnej w M. oraz wprowadzanie ścieków przemysłowych do wód ze Stacji Uzdatniania Wody w M., czyli po 168 dniach. Wydanie decyzji po tak długim czasie pozostaje w bezpośrednim związku z wysokością opłaty podwyższonej za korzystanie z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Skarżąca uważa, że gdyby Organ dążył do jak najszybszego załatwienia sprawy w przedmiocie wydania pozwolenia oraz właściwie stosował przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 poz. 2096 - dalej przywoływana jako: "K.p.a.") w sprawie wezwania do uzupełnienia wniosku, czas w którym Skarżąca pozostawałaby bez pozwolenia wodnoprawnego byłby znacząco krótszy, co przełożyłoby się na wymiar opłaty podwyższonej.
Dodatkowo Skarżąca zwróciła uwagę na uchwałę podjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 12 grudnia 2011 r. w sprawie o sygnaturze akt II OPS 2/11 mówiącą, że: "W sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia albo innej decyzji, na podstawie art. 276
ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r.
Nr 25, poz. 150 ze zm.) przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił
o wydanie pozwolenia na kolejny okres." W uzasadnieniu do przytoczonej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, iż okolicznościami, nad którymi organ wymierzający powinien wnikliwie się pochylić to fakt, iż podmiot złożył wniosek
o wydanie nowego pozwolenia, a okoliczność w postaci przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia nie pozostaje bez wpływu na wysokość wymierzanej opłaty podwyższonej.
Jednocześnie Skarżąca podniosła, iż informacja ustalająca opłatę podwyższoną za okres III kwartału 2018 r. obarczona jest wadą w postaci błędnego okresu naliczenia opłaty, gdyż pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w S. z dnia [...] r., znak: [...]. [...] zostało dostarczone Spółce w dniu 10 sierpnia 2018 r. i do tego dnia maksymalnie powinna być wymierzona opłata podwyższona za usługi wodne.
3. PGW WP Zarząd Zlewni w S. nie uznało reklamacji Skarżącej i decyzją z dnia [...] r. znak [...] Organ określił za okres III kwartału 2018 roku od 01.07.2018 do 28.08.2018 r. (59 dni) opłatę podwyższoną, jak w informacji.
Odnosząc się do twierdzenia, zawartego w reklamacji, że postępowanie
w sprawie było prowadzone w sposób przewlekły Organ wskazał, że wniosek Skarżącej o wydanie pozwolenia na pobór wód podziemnych na potrzeby wodociągu miejskiego w M. oraz wprowadzenie ścieków z płukania filtrów za pośrednictwem odstojnika do rzeki M. złożony został do Nadzoru Wodnego w M. w dniu 23.02.2018 r. Pismem z dnia 28.02.2018 r. Kierownik Nadzoru Wodnego w M. przekazał wg właściwości ww. wniosek (data wpływu do Zarządu Zlewni w S. 02.03.2018 r.). Dyrektor Zarządu Zlewni w S. wezwał Wnioskodawcę pismem z dnia 12.03.2018 r., znak: [...], na podstawie art. 64 § 2 Kpa do usunięcia braków formalnych stwierdzonych w przedłożonym wniosku wyznaczając termin złożenia poprawnego wniosku na 21 dni od otrzymania wezwania (data wpływu wezwania do Wnioskodawcy 13.03.2018 r.) tj. do dnia 03.04.2018 r. Pismem z dnia 22.03.2018 r. Wnioskodawca złożył do Nadzoru Wodnego w M. (data wpływu do organu 26.03.2018 r.) poprawiony wniosek. Pismem z dnia 27.03.2018 r., znak: [...] Kierownik Nadzoru Wodnego w M. przekazał wg właściwości ww. wniosek (data wpływu do Zarządu Zlewni w S. 27.03.2018 r.). Analiza wniosku wykazała, że Wnioskodawca przedłożył częściowo poprawiony wniosek oraz zwrócił się o przedłużenie terminu złożenia kompletnego wniosku do dnia 30.04.2018 r. (czyli o 27 dni dłużej niż organ wyznaczył w wezwaniu). Zgodnie z art. 64 § 2 Kpa sprawa powinna zostać pozostawiona bez rozpoznania, jednak Dyrektor Zarządu Zlewni w S., mając na uwadze słuszny interes strony, przychylił się do prośby Wnioskodawcy. Brakujący dokument został przedłożony przez Wnioskodawcę w dniu 25.04.2018 r. Organ wezwał Wnioskodawcę pismem z dnia 16.05.2018 r., znak: [...] do złożenia wyjaśnień stwierdzonych w przedłożonym operacie wodnoprawnym. Jednocześnie poinformował, że zgodnie z art. 35 § 3 i § 5 oraz art. 36 Kpa nie jest możliwe zachowanie terminu określonego w ww. przepisach i postępowanie zostanie zakończone w późniejszym terminie, tj. do dnia 15.07.2018 r. Pismem z dnia 07.06.2018 r., znak: [...] (data wpływu do organu [...] r.) Wnioskodawca przedłożył 2 egz. poprawionego opracowania "Operat wodnoprawny na pobór wód podziemnych oraz odprowadzanie ścieków z płukania filtrów do rzeki M. w ramach usług wodnych - wodociąg miejski" wraz
z uzupełnieniem. Wniesione przez Wnioskodawcę uzupełnienie operatu nadal nie było kompletne, gdyż nie zawierał on wymaganych przepisami art. 409 ustaw Prawo wodne informacji. Dyrektor Zarządu Zlewni w S. w dniu 15.06.2018 r., zgodnie
z art. 61 Kpa zawiadomił strony, pismem znak: [...],
o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie.
Wobec nadal stwierdzonych braków w przedłożonym operacie, pismem z dnia 21.06.2018 r., znak: [...] Wnioskodawca został ponownie wezwany do złożenia wyjaśnień (data wpływu wezwania do Wnioskodawcy
22.06.2018 r.) czyli w terminie do dnia 27.06.2018 r. Pismem z dnia 26.06.2018 r.,
znak: [...] Wnioskodawca wniósł o przedłużenie terminu
złożenia wyjaśnień, do dnia 09.07.2018 r. (czyli o 11 dni dłużej od wyznaczonego w wezwaniu terminu). Organ ponownie wyraził zgodę na przedłużenie terminu złożenia wyjaśnień, jednocześnie przedłużył termin zakończenia postępowania administracyjnego do dnia 15.08.2018 r. Zawiadomieniem z dnia 13.07.2018 r.,
znak: [...], Dyrektor Zarządu Zlewni w S. zgodnie z art. 10 § 1 Kpa zapewnił stronom możliwość wypowiedzenia się do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. W określonym terminie strony nie wniosły uwag, skarg ani żądań. Wobec powyższego w dniu [...] r. Dyrektor Zarządu Zlewni w S. wydał względem Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w M. decyzję znak: [...] udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą pobór wód podziemnych z ujęcia składającego się z 5 studni zlokalizowanego w miejscowości M. oraz wprowadzanie ścieków pochodzących ze stacji uzdatniania wody za pomocą wylotu lokalizowanego w-miejscowości M. do rzeki M.
Biorąc powyższe pod uwagę Organ uznał, że zawarte w reklamacji twierdzenie dotyczące przewlekłego prowadzenia sprawy, nie jest uzasadnione.
Odnosząc się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego przytoczonej przez Skarżącą Organ wskazał, iż przed ustaleniem opłaty podwyższonej poddał analizie sprawę korzystania z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia przez P. W. i K. Sp. z o.o. w M. i ocenił sytuację przez pryzmat następujących okoliczności: posiadanie w poprzednim okresie pozwolenia wodnoprawnego, termin wystąpienia z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia, spełnienie wymagań przewidzianych dla wniosku, a także przebieg postępowania w sprawie o wydanie nowego pozwolenia. Łączna ocena wskazanych wyżej okoliczności doprowadziła Organ do wniosku, że Skarżąca nie dołożyła należytej staranności w sprawie uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na usługi wodne na kolejny okres składając wniosek o nowe pozwolenie wodnoprawne dopiero po upływie terminu ważności dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto dołączone do wniosku opracowanie - operat wodnoprawny obarczony był błędami i brakami, co miało wpływ na przebieg postępowania o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego.
Odnosząc się do zarzutu przyjęcia do naliczenia opłaty podwyższonej błędnej daty Organ wskazał, iż zgodnie z art. 400 ust. 1 P.w. pozwolenie wodnoprawne wydaje się w drodze decyzji na czas określony, nie dłuższy niż 30 lat, liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Stosowny zapis znajduje się również w punkcie 8 pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w S. z dnia [...] r., znak: [...], który mówi, że pozwolenie wodnoprawne udzielone w punkcie 1 i punkcie 2 ww. decyzji wydaje się na okres 10 lat liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.
Organ uwypuklił, że powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu 29 sierpnia 2018 r., a więc w ocenie Organu do dnia 28 sierpnia 2018 r. P. W. i K. Sp. z o.o. w M. korzystało z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
Końcowo Organ wskazał, że skoro Skarżąca korzystała w okresie III kwartału 2018 r. od 01.07.2018 do 28.08.2018 r. z usług wodnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, co oznacza, że zgodnie z art. 280 pkt 1 P.w. obowiązana jest ponosić opłatę podwyższoną za usługi wodne.
Określenia wysokości opłaty podwyższonej Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 281 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa wodnego.
4. Niezadowolona z treści rozstrzygnięcia Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 189d pkt 2) K.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy określaniu opłaty podwyższonej okoliczności, że w przeszłości Skarżąca nie naruszała przepisów skutkujących nałożeniem opłaty podwyższonej za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego lub opłaty podwyższonej za wprowadzanie ścieków przemysłowych do wód ze stacji uzdatniania wody bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego;
b) art. 189d pkt 4) k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy określaniu opłaty podwyższonej okoliczności, iż Skarżąca w znikomym stopniu przyczyniła się do długości okresu, w którym pobierała wody podziemne bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego.
2) Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób wzruszający zaufanie do Organu oraz poprzez naruszenie zasady proporcjonalności przy określaniu opłaty podwyższonej;
b) art. 12 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę szybkości i ograniczonego formalizmu.
W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że wysokość opłaty podwyższonej w niniejszej sprawie jest bezpośrednio związana z ilością dni, w których Skarżąca pobierała wodę podziemną oraz wprowadzała ścieki do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego.
Skarżąca nie kwestionuje całkowicie swojej odpowiedzialności, bowiem faktem jest, że od dnia 7 lutego 2018 r. do dnia 10 sierpnia 2018 r. (data otrzymania nowego pozwolenia wodnoprawnego) pobierała wodę podziemną oraz wprowadzała ścieki pochodzące z płukania filtrów na stacji uzdatniania wody bez wymaganego pozwolenia. Nie jest jednak tak, że za długość okresu, w którym Skarżąca pozostawała bez pozwolenia wodnoprawnego, pełną odpowiedzialność można przypisać wyłącznie Skarżącej. Jednocześnie Skarżąca przedstawiła sposób prowadzenia przez Organ postępowania w sprawie wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego podnosząc, iż nosi ono znamiona przewlekłego. Działania Organu, w ocenie Skarżącej, w tamtym postępowaniu skutkowały jego nieuzasadnionym przedłużeniem, co miało bezpośrednie przełożenie na wysokość opłaty podwyższonej, która została ustalona zaskarżoną decyzją. Gdyby natomiast, Organ w prawidłowy sposób zweryfikował wniosek i od razu, już w pierwszym wezwaniu wskazał, które elementy wniosku lub załączonych do niego dokumentów wymagają uzupełniania lub wyjaśnienia, postępowanie mogłoby się zakończyć znacznie wcześniej.
Skarżąca podniosła, że wydając zaskarżoną decyzję, Organ w ogóle nie wziął pod uwagę ww. okoliczności i bezrefleksyjnie przyjął, że pełna odpowiedzialność za okres bez pobierania wód podziemnych spoczywa na Skarżącej. Tym samym, w opinii Skarżącej Organ dopuścił, się naruszenia art. 189d pkt. 4 k.p.a., zgodnie z którym wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa.
Organ pominął również fakt, że w przeszłości Skarżąca nie dopuściła się naruszeń przepisów powszechnie obowiązującego prawa, które skutkowałyby nałożeniem opłaty podwyższonej. W tym zakresie, zdaniem Skarżącej, Organ naruszył art. 189d pkt 8) k.p.a., zgodnie z którym wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara.
Skarżąca uwypukliła, że Organ zarówno w postępowaniu dotyczącym wydania nowego pozwolenia wodnoprawnego, jak i w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji naruszył podstawowe zasady procedury administracyjnej, tj. zasadę wzbudzania zaufania do organów administracji publicznej oraz zasadę proporcjonalności.
Podkreśliła, że pomijając szereg wątpliwości związanych ze statusem prawnym informacji i reklamacji, o których mowa odpowiednio w art. 281 ust. 5 i art. 273 ust. 1 P.w., należy mieć na uwadze, że reklamację rozpatruje ten sam organ, który wydał wcześniej informację o opłacie podwyższonej. Wreszcie ten sam organ jest właściwy w sprawach wydawania pozwoleń wodnoprawnych. W takich uwarunkowaniach prawnych można, a nawet należy oczekiwać od organu szczególnej staranności i dbałości o interes strony oraz działania ukierunkowanego na minimalizację negatywnych skutków dla strony. W opinii Skarżącej, Organ tym oczekiwaniom nie sprostał.
Skarżąca przywołała uchwałę podjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu
12 grudnia 2011 r. w sprawie o sygn. akt: II OPS 2/11, wskazując, że okoliczność w postaci przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia nie pozostaje bez wpływu na wysokość wymierzanej opłaty podwyższonej. W przeciwnym razie tego rodzaju postępowanie godziłoby w podstawową zasadę, na której oparte jest postępowanie administracyjne - mianowicie zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez niego prawa materialnego oraz zasadą praworządności.
5. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Nie wszystkie jednak argumenty skargi Sąd uznał za uzasadnione.
6. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 - j.t. ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2017 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – j.t.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium legalności, wykazała, że narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
7. Sąd stanął na stanowisku, że Organ błędnie określił ilość dni, za które należy określić opłatę podwyższoną.
Organ, przyjmując za podstawę wyliczeń datę nabrania przez rozstrzygnięcie waloru ostateczności decyzji – pozwolenia wodnoprawnego, nie zaś jej wydania, choć prawidłowo zastosował dyspozycję normy art. 400 ust. 4 P.w., w istocie nie wziął pod uwagę, dyspozycji normy z art. 281 ust. 3.
8. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.
W myśl art. 280 P.w. opłatę podwyższoną ponosi się w razie:
1) korzystania z usług wodnych polegających na:
a) poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych,
b) wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi
- bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego;
2) korzystania z usług wodnych polegających na:
a) poborze wód podziemnych lub wód powierzchniowych,
b) wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi
- z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym
Na podstawie art. 281 ust. 1- 7 prawa wodnego wysokość opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 280 pkt 1 prawa wodnego, w przypadku:
1) dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych;
2) wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.
Opłatę podwyższoną ponosi się niezależnie od opłaty zmiennej za usługi wodne.
Ustalając wysokość opłaty podwyższonej, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał (art. 281 ust. 3 P.w.). Ustalenia ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych lub ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego dokonują Wody Polskie na podstawie badań, pomiarów lub innych czynności kontrolnych wykonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami.
Wysokość opłaty podwyższonej ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat podwyższonych w formie informacji.
Podmiot obowiązany do ponoszenia opłaty podwyższonej wnosi tę opłatę na rachunek bankowy Wód Polskich w terminie 14 dni od dnia, w którym doręczono mu informację, o której mowa w art. 281 ust. 5 P.w.
Jeżeli podmiot obowiązany do uiszczenia opłaty podwyższonej zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 281 ust. 6 prawa wodnego, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty podwyższonej w drodze decyzji.
Przepisy art. 272 ust. 20 prawa wodnego oraz art. 273 prawa wodnego stosuje się odpowiednio.
Ponadto zgodnie z treścią art. 300 ust. 1 -4 prawa wodnego do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom. Do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa dotyczących ustalania opłaty prolongacyjnej, z zastrzeżeniem art. 296 ust. 11 i 12 P.w.
Do ponoszenia opłat podwyższonych nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (dalej przywoływana jako: "O.p."), dotyczących terminu płatności należności, odroczenia tego terminu oraz umarzania zaległych zobowiązań i odsetek za zwłokę.
Jednocześnie prawo wodne wskazuje w jakich okolicznościach odstępuje się od obowiązku uiszczenia opłaty podwyższonej, jedynie gdy jej oczekiwana wysokość nie przekracza 100 zł (art. 282 ust. 11 i art. 283 ust 7 P.w. in fine).
9. Biorąc pod uwagę powyższe i odnosząc się do zarzutu Skarżącej w zakresie naruszenia przez Organ przepisów K.p.a., podzielić należy stanowisko Organu, że z uwagi na wyczerpującą regulację zawartą w przepisach P.w. oraz bezpośrednie odesłanie do przepisów O.p. do tej sprawy ze względu na brzmienie art. 189 § 2 K.p.a. przepisy IV A. Kary Administracyjne K.p.a. nie będą miały zastosowania, a tym samym nie może być mowy o ich naruszeniu przez Organ wydający decyzję.
10. Odnosząc się następnie do zarzutów w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania prowadzącego do wydania pozwolenia wodnoprawnego podnieść wypada, że Skarżącej w postępowaniu tym służyły przecież środki prawne przeciwdziałające bezczynności czy przewlekłości. Z akt sprawy nie wynika jednak, by znalazły one zastosowanie i by Skarżąca z nich skorzystała na etapie tamtego postępowania. Zatem w tej sprawie określenia opłaty podwyższonej, argumentacja o przewlekłym prowadzeniu innego postępowania nie może znaleźć uznania nawet, jeśli postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego i samo rozstrzygnięcie ma wpływ na rozstrzygnięcie będące przedmiotem sporu .
11. W zasadzie bezsporne jest, że Skarżąca nie legitymowała się pozwoleniem wodnoprawnym do dnia [...] Z tym dniem bowiem decyzję wydano, w dniu [...] Skarżąca ją otrzymała, natomiast w dniu 29 sierpnia 2018 r. powyższa decyzja stała się ostateczna.
Zgodnie z art. 400 ust. 1 P.w. pozwolenie wodnoprawne wydaje się w drodze decyzji na czas określony, nie dłuższy niż 30 lat, liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, zatem nie budzi wątpliwości, że prawa i obowiązki wobec tak skonstruowanej normy prawnej, wynikające z decyzji kształtują sytuację prawną adresata decyzji dopiero od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Z kolei zgodnie z ust. 4 art. 400 P.w. prawa i obowiązki określone w pozwoleniu wodnoprawnym na wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi i odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych obowiązują od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym stała się ostateczna, chyba że w pozwoleniu wodnoprawnym została określona inna data, od której obowiązuje to pozwolenie. Za prawidłowe zatem należy uznać stanowisko Organu, że to data uzyskania waloru ostateczności jest datą graniczną wyznaczającą moment do którego uznać należy, że Skarżąca działała bez wymaganego pozwolenia.
Wątpliwości Sądu wzbudził jednak sposób wyliczenia spornej opłaty wobec brzmienia art. 282 ust. 3, zgodnie z którym ustalając wysokość opłaty podwyższonej, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał.
Jak wynika z akt sprawy, opłata podwyższona za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego została obliczona w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych ustalonej przez Zarząd Zlewni PGW WP w S. w informacji nr [...] ZZ S., OZ/III kwartał/2018 z dnia [...] r. w wysokości [...] PLN za okres III kwartału 2018 r. (od 01.07.2018 do 28.08.2018 r.).
Opłata podwyższona za wprowadzanie ścieków do wód bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego została obliczona w wysokości 500% opłaty zmiennej za wprowadzanie ścieków przemysłowych do wód ustalonej przez Zarząd Zlewni PGW WP w S. w informacji nr [...] ZZ S., OZ/III kwartał/2018 z dnia [...] r. w wysokości [...] PLN za okres III kwartału 2018 r. (od 01.07.2018 do 28.08.2018 r.).
Nie jest jednak jasne, gdyż nie wynika to z treści rozstrzygnięcia dlaczego za podstawę wyliczenia okresu bez pozwolenia wodnoprawnego wzięto pod uwagę część kwartału, skoro przepis wskazuje wyraźnie, że okresem rozliczeniowym jest kwartał. W ocenie Sądu rozważenia zatem wymaga, czy zasadnym jest uznanie całego okresu kwartału, w którym Skarżąca pozostawała bez wymaganego prawem zezwolenia jako podstawy przeprowadzonych wyliczeń.
12. W konsekwencji w tej sprawie doszło do wydania zaskarżonej decyzji
z naruszeniem przepisów ustawy Prawo wodne, to jest art. 281 ust. 3 P.w. w zw. z art. 7 i 77 K.p.a. bowiem Organ nieprawidłowo ustalił okres dla określenia opłaty podwyższonej, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
13. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 ww. ustawy.
14. Ponownie rozpoznając reklamację wniesioną przez skarżącą Spółkę od informacji rocznej Organu, organ stosownie do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, winien kierować się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło