II SA/Sz 41/16

PostanowienieWSA w Szczecinie2016-02-10

Skład orzekający: Monika Bieńkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powinien zostać umorzony w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli strona jest już zwolniona z ich uiszczania na mocy przepisów PPSA, a w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego odmówiony, jeśli strona dysponuje dodatkowymi, niezadeklarowanymi dochodami?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona jest już zwolniona z ich uiszczania na mocy art. 239 § 1 pkt b PPSA. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego podlega oddaleniu, gdy strona dysponuje dodatkowymi, niezadeklarowanymi dochodami, które mogą zostać przeznaczone na pokrycie kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru, a tym samym nie zachodzi przesłanka przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca M. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie dotyczącej odmowy przyznania jej stypendium. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, wskazując na bezrobocie swoje i partnera oraz niskie dochody rodziny. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych dokumentów, skarżąca przedłożyła rachunki i wyciągi z konta bankowego. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odmówiono ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stypendium p o s t a n a w i a: 1/ umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2/ odmówić ustanowienia radcy prawnego. M. W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. decyzję Wojewody z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., nr odmawiającą skarżącej przyznania stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki. Do skargi strona załączyła urzędowy druk formularza PPF w którym wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek podała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zarejestrowaną w PUP w S., jej partner z którym wychowuje dwoje dzieci również jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku zarejestrowaną w PUP w S.. Miesięczny dochód czteroosobowej rodziny stanowi kwota w wysokości [...] zł na którą składa się stypendium szkolne córki w wysokości [...] zł oraz zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł. Miesięczne opłaty ponoszone na utrzymanie domu kształtują się na poziomie ok. [...] zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego zobowiązującego do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych potwierdzających opisaną we wniosku sytuację, skarżąca oświadczyła, że dom położony przy ul. [...] w S. należy do ośmiu współwłaścicieli tj. matki, ojczyma, przyrodniej siostry i osób z rodziny ojczyma, natomiast ona partycypuje w ½ części wydatków na jego utrzymanie. Nadto wnioskodawczyni przedłożyła rachunek za prąd na kwotę [...] zł za okres dwóch miesięcy, fakturę za wodę na kwotę [...] zł każda za dwa miesiące, faktury za prąd za jeden miesiąc na kwoty [...] zł, raport z obrotów na posiadanym koncie za okres od [...] r., wyciąg z konta P. H. za okres od [...] r., zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w S. podające, że P. H. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie posiada prawa do zasiłku, podanie do MOPR w S. o wydanie zaświadczenia, że skarżąca w okresie ostatnich dwóch lat nie pobierała żadnych świadczeń. Instytucję prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy zawarte w rozdziale 3, działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "P.p.s.a." Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Zgodnie natomiast z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na względzie, że w niniejszej sprawie skarżąca jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt b P.p.s.a. spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części wniosku dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W złożonym oświadczeniu M. W. oświadczyła, że zarówno ona jak i jej partner są osobami bezrobotnymi, miesięczne wydatki ponoszone na utrzymanie mieszkania wynoszą [..] zł, a miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł. Tymczasem z przesłanego wyciągu konta bankowego należącego do P. H. wynika, że w [...] r. dysponował kwotą [...] zł, a w dniu [...] r. wpłacił na konto kwotę [...] zł. Z powyższego jednoznacznie wynika, ze wnioskodawczyni wraz z partnerem dysponuje dodatkowym dochodem, którego w złożonym oświadczeniu nie zadeklarowała, a tym samym dysponuje środkami finansowymi, które może przeznaczyć na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Przy czym zaznaczyć należy, że na obecnym etapie postępowania nie obowiązuje przymus adwokacki, a strona działająca bez pełnomocnika ma znaczące gwarancje ochrony procesowej, zaś Sąd bada sprawę niezależnie od postawionych zarzutów i udziału strony. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a., art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło