II SA/Sz 41/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 i art. 127a § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), art. 8, art. 17 ust. 5, art. 39, art. 109, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm., zwanej dalej: "u.p.s."), Dyrektor Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. , działający z upoważnienia Burmistrza B. (zwany dalej: "organem I instancji"), odmówił J. D. (zwanemu dalej: "stroną" lub "skarżącym") przyznania pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu opału. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wskazał, że na podstawie wniosku strony z dnia [...] września 2021 r., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału. W dniu [...] września 2021 r. pracownik socjalny przeprowadził rodzinny wywiad środowiskowy. Z ustaleń tych wynika, że rodzina składa się z [...] osób, utrzymuje się z dochodu, który w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił [...] zł (zasiłek okresowy - [...] zł i zasiłek rodzinny - [...] zł). Organ stwierdził, że osiągane dochody przez rodzinę nie przekraczają kryterium ustawowego (tj. kwoty 1.584,00 zł - art. 8 ust. 1 u.p.s.). Z tych względów rodzina kwalifikuje się do ubiegania o świadczenia z pomocy społecznej. Jak wskazał dalej organ, rodzina strony od wielu lat korzysta już z pomocy społecznej, zgłaszając te same problemy i trudności - bezrobocie, trudności ze znalezieniem pracy spowodowane niepełnosprawnością strony (w stopniu lekkim). Strona systematycznie w okresie jesienno-zimowym wnioskuje wielokrotnie o przyznanie jej pomocy na zakup opału. Organ przyznając świadczenie niejednokrotnie pouczał stronę, że rodzina powinna również swoim staraniem (wyrobienie drewna w okresie wiosenno-letnim) zapewnić sobie opał na zimę - jeśli nie w całości, to chociaż poprzez częściowy udział. Strona powtarza niezmiennie, że to "państwo musi zabezpieczyć jego rodzinie wszystkie potrzeby", wskazuje, że "skoro w rodzinie jest dziecko to OPS musi pomagać". W ocenie organu, rodzina nie wykorzystuje własnych możliwości. Lekki stopień niepełnosprawności, jakim legitymuje się strona nie jest przeszkodą do tego, aby wyrobić opał we własnym zakresie. W. K. (prowadząca wspólnie ze stroną gospodarstwo domowe) jest osobą młodą i zdrową, nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności. Obecnie rodzina objęta jest pomocą w formie zasiłku okresowego w kwocie [...]zł miesięcznie w okresie od [...] września 2021 r. do [...] grudnia 2021 r., dożywianiem w szkole córki N. w okresie od [...] września 2021 r., do [...] grudnia 2021 r. oraz zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie [...]zł. Rodzina dysponuje zasobem własnym w formie świadczenia wychowawczego na jedno dziecko w kwocie [...]zł miesięcznie. Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2021 r. Nie zgodziła się strona z rozstrzygnięciem organu, uważa je za krzywdzące i niezgodne z prawem. Podniosła, że jest w trudnej sytuacji materialnej, finansowej, jak i zdrowotnej, szeroko opisując je w uzasadnieniu odwołania. Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 39 u.p.s., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (zwane dalej: "organem II instancji"), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2021 r. Organ II instancji wyjaśnił, iż z przepisów ustawy u.p.s. wynika, że udzielając świadczeń z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Jak wskazał organ II instancji, z akt sprawy wynika, iż strona jest stałym podopiecznym Ośrodka Pomocy Społecznej, ze względu na: niepełnosprawność w stopniu lekkim, brak własnych środków utrzymania i długotrwałe bezrobocie (od [...] maja 2014 nie posiada prawa do zasiłku). Strona jest osobą bierną zawodowo, utraciła status osoby bezrobotnej ze względu na odmówienie przyjęcia prac użyteczno-społecznych. Rodzina składa się z trzech osób. Strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z partnerką, która jest osobą zdrową, bez przeciwwskazań do zatrudnienia, trwale bezrobotną, a od [...] czerwca 2021 r. wykonuje prace społeczno-użyteczne. Wychowują wspólnie dziecko w wieku przedszkolnym. Nie podejmują żadnych działań w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji bytowej. Posiadają natomiast możliwości pozwalające na poprawę trudnej sytuacji życiowej rodziny i przynajmniej wnioskodawca powinien podjąć wszelkie kroki zmierzające do uzyskania zatrudnienia, gdyż jak już wcześniej organ II instancji wskazał, świadczenia z pomocy społecznej nie mogą stanowić jedynego stałego źródła dochodu. Następnie organ II instancji podniósł, że podstawowy dochód rodziny to świadczenia z pomocy społecznej i świadczenia rodzinne oraz środki własne - świadczenie wychowawcze na dziecko w ramach programu rodzina 500+. Dochód rodziny, z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...] zł, na który składają się: zasiłek okresowy [...] zł (od dnia [...] września 2021 r. do dnia [...] grudnia 2021 r.) i zasiłek rodzinny [...] zł. Dodatkowo rodzinie, na podstawie programu "Posiłek w szkole i w domu" przyznana została pomoc w formie posiłku dla córki uczęszczającej do oddziału przedszkolnego, w okresie od dnia [...] września 2021 r. do dnia [...] grudnia 2021. oraz świadczenie pieniężne na zakup żywności w kwocie [...]zł, w związku z czym rodzina strony objęta jest pomocą. Dodatkowo organ II instancji powołał się na ustalenia organu I instancji z których wynika, że strona systematycznie w okresie jesienno-zimowym wnioskuje o przyznanie pomocy na zakup opału. Organ niejednokrotnie pouczał stronę, aby swoimi staraniami zapewniała sobie opał na zimę, jeśli nie w całości, to chociaż poprzez częściowy udział. W ocenie organu II instancji, organ orzekający w sprawie w I instancji, działając w ramach uznania i w oparciu o zasady przyznawania pomocy społecznej był uprawniony do odmowy przyznania stronie zasiłku celowego na opał. Dodał, iż strona pozostaje w błędnym i niewłaściwym przekonaniu, że świadczenia z pomocy społecznej ze względu na stan zdrowia i sytuację życiową w jakiej się strona znalazła, mają jej zapewnić stałe źródło utrzymania siebie i rodziny, którego nie posiada i zaspokoić wszystkie podstawowe potrzeby życiowe. Tymczasem pomocy społecznej nie można traktować jako stałego źródła dochodów, czego zdaje się nie dostrzegać strona. Rolą pomocy społecznej nie jest stałe dostarczanie obywatelom środków utrzymania ani pokrywanie wszelkich wydatków przez nich ponoszonych, lecz wyłącznie - jak to ujęto w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy - umożliwienie przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej oraz wspieranie w wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb. J. D. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji z dnia [...] listopada 2021 r. W uzasadnieniu skargi wnoszący ją podniósł, że jest w trudnej sytuacji materialnej, finansowej, jak i zdrowotnej. Posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane na stałe. Skarżący argumentował, że choruje, bierze leki i cały czas się leczy. Uważa, że nie stać go na odłożenie (środków) na opał na zimę, ponieważ otrzymuje zasiłek okresowy w kwocie [...]zł miesięcznie i z tej kwoty musi opłaca mieszkanie (światło, woda, śmieci, podatek, 2 butle gazu,, telefon, internet, idt.). Według skarżącego, gdyby otrzymał zasiłek okresowy w kwocie [...]zł, to odłożyłby na opał na zimę. Podniósł, że nie może "szykować" drewna w lesie, posiada zaświadczenie lekarskie o przeciwskazaniach podejmowania wszelakich prac fizycznych związanych z dźwiganiem. Wyjaśnił, że świadczenie 500+ i zasiłek rodzinny, przeznaczane są na wydatki dziecka (jedzenie, ubrania, obuwie, okulista, kosmetyki, witaminy). Wskazał na zauważalny wzrost kosztów opłat za mieszkanie i żywność. Skarżący podał, że czyni starania aby uzyskać pracę, nie uchyla się od pracy i stara się, jak może, przezwyciężyć trudną sytuację materialną i finansową. Podniósł, że z powodu epidemii utracił pracę. Skarżący wskazał, że ma [...] lat i stwierdzoną niepełnosprawność, co przy uwzględnieniu trudnego czasu epidemii powoduje, że ciężko jest mu znaleźć pracę. Dodał, że jego partnerka życiowa także stara się przezwyciężyć trudną sytuację materialną i finansową, wykonuje aktualnie prace społeczno-użyteczne (od czerwca do listopada 2021 r.). Kwota uzyskana z wykonywania tych prac wyniosła [...] zł i została wykorzystana na żywność. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postanowieniem z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II SPP/Sz 12/22 starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie umorzył postępowanie wywołane wnioskiem skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowił adwokata. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2022 r. skarżący oświadczył, że organ przedstawił nieprawdziwe dane co do sytuacji mieszkaniowej i bytowej skarżącego. Ponowił następnie argumentację skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Sąd rozpoznał sprawę we wskazanym trybie na wniosek organu przy braku sprzeciwu strony skarżącej. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Kontrola sądowa sprawy sprawowana zgodnie z wyżej wskazanym kryterium legalności działań organu administracji publicznej nie potwierdziła zasadności wniesionej skargi. W przedmiotowej sprawie skarżący kwestionuje odmowną decyzję organu wydaną na wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup opału. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm., zwanej dalej: "u.p.s."). Stosownie do art. 39 ust. 1 i 2 ww. ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Należy zarazem uwzględnić, że świetle przepisów art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 4 u.p.s., celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości przez wspieranie tych osób w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zarazem pomoc społeczna winna zapobiegać trudnym sytuacjom życiowym przez działania w celu usamodzielnienia życiowego osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Przepisy te wyrażają zasadę subsydiarności pomocy społecznej. Wynika z niej zakaz wyręczania jednostki z zadań, które może ona zrealizować samodzielnie, zaś pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Celem pomocy społecznej jest udzielenie jedynie wsparcia, a nie zastąpienie indywidualnych wysiłków w dążeniu do poprawy swej sytuacji bytowej. Przepis art. 3 ww. ustawy, nie dopuszcza możliwości uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła dochodów, ani nie pozwala na udzielenie tej pomocy osobom, które dysponują możliwościami samodzielnego przezwyciężenia trudności na jakie napotkały. Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy, nie budzi wątpliwości, że skarżący jest co do zasady osobą uprawnioną do przyznania wsparcia i spełnia tzw. kryterium dochodowe (art. 8 ust. u.p.s.), jednakże nie oznacza to, że organ pomocy społecznej obowiązany jest do udzielania wszelkiej pomocy w ramach zasiłku celowego. Trzeba mieć w tej kwestii na względzie, że w przepisach z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s., ustawodawca przewidział działanie organu w granicach uznania administracyjnego, o czym świadczy użyte przez ustawodawcę określenie "może być przyznany", zamiast "przyznaje się", co należy odnosić również do formy. Orzekanie we wskazanych ramach, nie oznacza dowolności organu w rozstrzyganiu sprawy, gdyż organ jest związany przesłankami wskazanymi w ww. przepisach u.p.s. Powinnością organu jest uwzględnić w rozpoznaniu to czy: rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, zaś potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Przepis art. 2 ust. 1 u.p.s. zawiera przy tym dyrektywę nakazującą organowi konieczność zbadania, czy i na ile wnioskujący o przyznanie pomocy jest w stanie sprostać swojej trudnej sytuacji życiowej, wykorzystując własne możliwości i uprawnienia. Sąd wyjaśnia, że sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz, czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonany w kryteriach słuszności i celowości, pozostaje już poza kontrolą sądowoadministracyjną. Dokonując kontroli legalności podjętych w sprawie decyzji administracyjnych, w tak określonych granicach, Sąd uznał, że organy obu instancji rozstrzygające na wniosek skarżącego z dnia [...] września 2021 r., odmawiając skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Organy uwzględniły w swych rozważaniach, że skarżący legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, jednakże jest to niepełnosprawność stopnia lekkiego. Nawet przy uwzględnieniu argumentacji skarżącego, że przy wykonywaniu pracy nie może on dźwigać, nie jest wykluczona możliwość podjęcia przez skarżącego jakiegokolwiek zatrudnienia. Zdaniem Sądu, powoływana przez skarżącego trudność w znalezieniu odpowiedniej pracy ze względu na wiek, nie może prowadzić do wyręczania skarżącego przez pomoc społeczną w staraniach w polepszeniu sytuacji finansowej i bytowej rodziny. Z ustaleń wywiadu środowiskowego wynika, że skarżący jest bierny zawodowo, status osoby bezrobotnej utracił ze względu na odmowę przyjęcia prac społecznie użytecznych. Ustalony przez organ stan faktyczny sprawy, nie wskazuje na to, że rodzina skarżącego nie może być samowystarczalna. Partnerka życiowa skarżącego jest osobą młodą, nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności, zaś wykonywanie przez nią prac społecznie użytecznych potwierdza w istocie zdolność członka rodziny do przezwyciężenia powoływanej przez skarżącego trudnej sytuacji. Z ustaleń organu wynika, że skarżący jest od wielu lat stałym beneficjentem pomocy społecznej, udzielanej przez Ośrodek Pomocy Społecznej. Dochód rodziny z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...] zł, na który składają się: zasiłek okresowy [...] zł (od dnia [...] września 2021 r. do dnia [...] grudnia 2021 r.) i zasiłek rodzinny [...] zł. Dodatkowo rodzinie, na podstawie programu "Posiłek w szkole i w domu" przyznana została pomoc w formie posiłku dla córki uczęszczającej do oddziału przedszkolnego, w okresie od dnia [...] września 2021 r. do dnia [...] grudnia 2021. oraz świadczenie pieniężne na zakup żywności w kwocie [...]zł, w związku z czym rodzina strony objęta jest pomocą. Powyższe oznacza, że obowiązek pomocy społecznej "wspierania" osób potrzebujących został w przypadku skarżącego spełniony. Skarżący nie został więc pozbawiony wsparcia, ale nie oznacza to jednak, że organy są obowiązane utrzymywać osoby potrzebujące w pełnym zakresie i finansować wszelkie ich potrzeby. W zaistniałej sytuacji, nie może być uznany za trafny argument skarżącego, iż gdyby otrzymał zasiłek okresowy w wyższej wysokości, pozwoliłoby to na zgromadzenie odpowiedniej kwoty na zakup opału na zimę. Przedstawiona postawa świadczy o tym, że skarżący nie dostrzega potrzeby nasilenia starań, aby samodzielnie choćby częściowo rodzina skarżącego zapewniła sobie opał na zimę, tak aby pomoc społeczna nie stanowiła jedynego źródła dochodu jego rodziny. Potrzeby skarżącego zaspokajane są ze środków pomocowych także poprzez przyznawanie innych świadczeń. W przypadku przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia nie zostałyby osiągnięte cele pomocy społecznej. Pomoc ta ma bowiem nie tylko dostarczyć środków bieżącego utrzymania osobom, które nie są w stanie zapewnić ich sobie same, ale także doprowadzić do usamodzielnienia się osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2517/20). Skład orzekający w niniejszej sprawie zwraca uwagę na pogląd judykatury wskazujący, że organy pomocowe działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele pomocy społecznej. Doświadczenie życiowe, nakazuje akceptację praktyki organów, która prowadzi do limitowania - w granicach obowiązującego prawa - rozmiaru przyznawanych świadczeń, z uwagi na ograniczone środki finansowe i stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Fakultatywny charakter tego zasiłku oznacza, że organ może, lecz nie musi go przyznać w przypadku ustalenia, że występują przesłanki wymienione w art. 39 ust. 1 u.p.s. (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2360/19, opubl. w internetowej bazie – orzecznia.nsa.gov.pl). Uwzględniając przedstawioną wyżej argumentację oraz fakt, iż organy pomocy społecznej udzielają systematycznie wsparcia skarżącemu, w miarę posiadanych środków, w tym w m.in. formie zasiłków celowych, Sąd uznał, że odmowa przyznania skarżącemu pomocy społecznej w formie świadczenia pieniężnego na zakup opału nie posiada cech dowolności, a organy obu instancji, rozpatrując wniosek skarżącego nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Organy rozstrzygające obu instancji dokonały wystarczających ustaleń, co do stanu faktycznego oraz trafnie oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie administracyjne, a więc zgodnie z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.". Rozstrzygnięcia znalazły oparcie w materiale dowodowym sprawy, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Przedstawione przez organ okoliczności zestawione z opisaną przez skarżącego argumentacją wspartą powołanymi przez niego okolicznościami zdrowotnymi i trudnością w znalezieniu pracy, nie kwestionując trudnej sytuacji skarżącego i potrzeby wydatkowania środków zasiłku wychowawczego oraz rodzinnego na potrzeby córki skarżącego, nie musiały skutkować obowiązkiem przyznania wnioskowanej pomocy przez organ. Z tych względów Sąd, niezasadną skargę oddalił, o czym orzekł na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.