II SA/Sz 411/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W dniu [...] M.B., prowadząca w [...] działalność gospodarczą pod nazwą E., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie odmowy wydania na jej rzecz zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej – ul. [...] w okresie od dnia [...]r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 25 kwietnia 2012 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego należnego od złożonej skargi w kwocie 200 zł. W dniu [...] r., skarżąca złożyła, sporządzony na urzędowym formularzu PPF, wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że po dniu [...] r. nie otrzymała z [...]pozwoleń na zajęcie pasa drogowego pod reklamę w kilkuset przypadkach. Jej firma w chwili obecnej przynosi straty i z trudem utrzymuje płynność finansową. Skarżąca podała, że uiściła już trzy wpisy od pierwszych skarg, ale uiszczenie kolejnych (w perspektywie kilkuset) może doprowadzić jej firmę do bankructwa. Skarżąca poinformowała jednocześnie, że nie jest w stanie uzyskać jakichkolwiek kredytów i pożyczek pod nieruchomości, gdyż jest jedynie ich współwłaścicielem. W ramach oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze swoimi dziećmi: 1) P.K., ur. [...]r., 2) S.B., ur. [...] oraz 3) N.G. [...] r. W zakresie posiadanych nieruchomości wskazała, iż w [...]posiada prawo współwłasności domu przy ul. [...]o pow. [...]m2, jak również w takiej samej części także współwłasność innych nieruchomości, położonych [...]– pow. [...]m2, przy ul. [...]m2. Skarżąca oświadczyła, iż nie posiada zasobów pieniężnych, natomiast w zakresie przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro skarżąca wykazała prowadzoną przez siebie firmę "E". W zakresie wysokości miesięcznych dochodów osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym skarżąca wskazała alimenty w kwocie [...] zł na rzecz syna P.K. oraz rentę w kwocie [...] zł na rzecz córki – S.B.. W zakresie uzyskiwanych przez siebie dochodów skarżąca zaznaczyła, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza przynosi stratę. Pismem z dnia [...]r. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy, poprzez nadesłanie: - kserokopii wyroku orzekającego alimenty na rzecz P.K. - kserokopii decyzji przyznającej rentę S.B., - oświadczenia w przedmiocie środków utrzymania na najmłodszego syna N.G. - zaświadczenia potwierdzającego wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez skarżącą w okresie ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, lokat, kont oszczędnościowych skarżącej z okresu ostatnich trzech miesięcy, - decyzji w sprawie podatku od nieruchomości przy ul. [...], - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie domu za okres ostatnich trzech miesięcy ( czynsz, prąd, gaz, woda itp.), - kserokopii zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata kalendarzowe. Przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwanie, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenie odbioru, odebrana została w dniu 28 maja 2012 r. przez pracownika skarżącej. Skarżąca nie odpowiedziała na powyższe wezwanie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwanej "ustawą"). W myśl art. 245 § 1-3 oraz art. 246 § 1 ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Konsekwencją przyjętych rozwiązań jest to, że powyższa instytucja prawna, stanowiąc wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego przez jego strony (art. 199 ustawy), ma charakter szczególny i znajduje zastosowania jedynie wówczas, gdy niemożność poniesienia kosztów postępowania w całości lub w części wynika z przesłanek natury obiektywnej. Wykazanie zaś istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. W ocenie Sądu, oświadczenie skarżącej dotyczące jej sytuacji majątkowej, wobec okoliczności nie przedłożenia oznaczonych przez Sąd w wezwaniu z dnia 24 maja 2012 r. dokumentów i oświadczeń, nie pozwala na ustalenie jej rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. Skarżąca została wezwana przez Sąd, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy, m.in. do nadesłania zaświadczenia potwierdzającego wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez skarżącą w okresie ostatnich trzech miesięcy, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, lokat, kont oszczędnościowych skarżącej z okresu ostatnich trzech miesięcy, kserokopii zeznań podatkowych za dwa ostatnie lata kalendarzowe, jak również dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na utrzymanie nieruchomości za okres ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów i oświadczeń wskazujących na źródło oraz wysokość środków uzyskiwanych na utrzymanie małoletnich dzieci. Na powyższe wezwanie, jak wyżej wskazano skarżąca nie udzieliła odpowiedzi. W ocenie Sądu analiza powyższych dokumentów, w tym w szczególności dotyczących posiadanych zasobów finansowych oraz wysokości uzyskiwanych dochodów, pozwoliłaby na rzetelną ocenę sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej. Ocena ta na podstawie informacji wskazanych przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy informacji nie jest bowiem miarodajna. Na rzetelną ocenę sytuacji skarżącej w szczególności nie pozwala podana przez nią w sposób ogólny i nie poparta jakimikolwiek dokumentami o charakterze finansowym okoliczność, iż prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza przynosi stratę. Jednocześnie zaznaczyć należy, że podstawy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych nie może stanowić fakt, że skarżąca planuje złożyć do Sądu kilkaset skarg w tożsamym przedmiocie i objętych jednakową wysokością wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Okoliczność prowadzenia postępowań sądowych wpisana jest bowiem w ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej. Podobnie nie stanowi okoliczności dającej podstawę do przyznania tego rodzaju pomocy oświadczenie skarżącej o braku możliwości zaciągania kredytów i pożyczek zabezpieczonych na nieruchomościach, których skarżąca jest współwłaścicielką wyłącznie w [...]części. Sam fakt posiadania prawa własności nieruchomości w części ułamkowej nie stanowi bowiem w każdym przypadku przeszkody do zaciągania zobowiązań zabezpieczonych na nieruchomości. W kwestii posiadanych przez skarżącą nieruchomości wskazać można także na dodatkowe wątpliwości. Mianowicie skarżąca nie wskazała, czy, a jeśli tak to w jakiej wysokości uzyskuje dochód, jako współwłaściciel ww. czterech nieruchomości, jak również nie wskazała jaki jest koszt związany z ich utrzymaniem. Nie wypowiedziała się także co do ewentualnej możliwości sprzedaży którejkolwiek z należących do niej części nieruchomości, z którego to tytułu także mogłaby uzyskać niezbędne środki na dochodzenia swoich praw przed sądem. W zakresie złożonego oświadczenia, wobec wykazania w zakresie osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym trójki małoletnich dzieci oraz zaznaczenia, że syn – P.K. otrzymuje alimenty w wysokości [...] zł, zaś córka – S.B. rentę w wysokości [...] zł, wątpliwości Sądu wzbudził także brak informacji co do źródeł utrzymania najmłodszego dziecka skarżącej – syna N.G. Powyższych wątpliwości, z uwagi na podnoszony już brak odpowiedzi na wezwanie Sądu nie udało się wyjaśnić. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że wnioskodawczyni w zakresie przedłożonego w sprawie oświadczenia nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.