II SA/Sz 412/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi G. B. i I. B. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania I. i G. B. od decyzji Burmistrza Miasta W. z dnia [...] r., nr [...], odmawiającej uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji z dnia [...] r., nr [...], zatwierdzającej podział nieruchomości - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta W. zatwierdził projekt podziału nieruchomości w W., obręb [...], działka nr [...], położonej przy ul. B., o pow. [...] ha, stanowiącej własność Gminy Miejskiej W., na działki nr [...]. Następnie decyzją z dnia [...]r. ten sam organ odmówił I. i G. B. wznowienia postępowania. Organ II instancji uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz Miasta W. wznowił postępowanie w sprawie, a decyzją z dnia [...] r. odmówił uchylenia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, wskazując, że na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami wniosek o podział nieruchomości może złożyć jej właściciel lub użytkownik wieczysty, i tylko te osoby są stronami postępowania podziałowego. W związku z tym wyłącznie im służy uprawnienie do wznowienia postępowania w przedmiocie podziału nieruchomości jeżeli bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie właścicielem dzielonej nieruchomości była Gmina Miejska W., natomiast I. i G. B. nie mieli do nieruchomości tytułu prawnego i dlatego nie są stroną postępowania. Od powyższej decyzji odwołali się I. i G. B. żądając jej uchylenia i wznowienia postępowania o podział działki nr [...] i zarzucili, że postępowanie prowadzono wadliwie, ponieważ przy stabilizacji znaków granicznych określających przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] stronami są właściciele nieruchomości, których granica dotyczy. O czynnościach przyjęcia granic odwołujących nie zawiadomiono, nie brali więc w nich udziału, przez co błędnie ustalono przedmiot podziału, co miało wpływ na wadliwość decyzji zatwierdzającej podział. I. i G. B., stwierdzili też, że powoływanie się w zaskarżonej decyzji, na okoliczność sprzedaży działki nr [...], która powstała w wyniku podziału jest argumentem przemawiającym przeciw decyzji Burmistrza Miasta W., gdyż o istniejącej wadzie prawnej, dającej podstawę do unieważnienia decyzji, organ I instancji wiedział, a mimo to zdecydował się na sprzedaż, co można potraktować jako próbę usankcjonowania nieprawidłowości metodą faktów dokonanych. Odnosząc się do podniesionych zarzutów Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z art. 145 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zostaną spełnione przesłanki wymienione w tym przepisie. Odwołujący wskazali jako podstawę wznowienia fakt, że nie brali w nim udziału bez własnej winy, tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Oceny czy osoba wnosząca o wznowienie jest stroną postępowania, organ dokonuje na podstawie art. 28 kpa. W myśl tego przepisu osobą, która ma legitymację procesową jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O statusie strony danego postępowania, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, ale to czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający przyjąć, że osoba ta ma interes prawny. W przypadku oceny, czy dany podmiot ma uprawnienie do domagania się wznowienia postępowania z uwagi na to, że nie z własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu, należy mieć przede wszystkim na uwadze konkretne postępowanie, którego wznowienia podmiot się domaga, a nie jakiekolwiek postępowanie, choćby przedmiotowo powiązane, lecz nie mieszczące się w granicach przedmiotu postępowania, którego wznowienia się domaga. Odnosząc te uwagi do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący są właścicielami działki nr [...] graniczącej z działką nr [...]. Postępowanie, którego wznowienia skarżący się domagają dotyczyło zatwierdzenia podziału działki nr [...]. Słusznie więc organ I instancji uznał, że I. i G. B. nie są stroną postępowania podziałowego, bowiem nie posiadają tytułu prawnego do podzielonej nieruchomości, a tym samym nie mają interesu prawnego w ingerowaniu w sprawie podziału tej nieruchomości. W konsekwencji nie będąc stroną nie mogą się domagać wznowienia postępowania, na tej podstawie, że nie brali w nim udziału. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli I. i G. B. wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem prawa. W obszernym uzasadnieniu skarżący przedstawili szczegółowo dotychczasowy przebieg sprawy z uwzględnieniem treści i obiegu dokumentów znajdujących się w materiale procesowym sprawy, a także wydawanych orzeczeń. Zdaniem skarżących winni być oni stroną postępowania w sprawie o podział nieruchomości nr [...], przede wszystkim dlatego, że ich nieruchomość nr [...] graniczy z działką, która została podzielona, a poza tym pomimo złożonych przez nich uwag do protokołu z dnia [...] r. geodeta dokonał czynności podziału nieruchomości oraz dokonał przyjęcia granic działki nr [...] z działkami sąsiednimi. Skarżący podali, że zostali powiadomieni o czynnościach geodezyjnych mających odbyć się o godzinie [...] w dniu [...] r., a następnie stwierdzili, że "W trakcie przeprowadzonych w dniu [...] r. czynności przez geodetę J. L. wznowiono granice działek bez prawidłowego powiadomienia nas o zaistniałym fakcie." W dniu przeprowadzonych czynności geodezyjnych skarżący zauważyli ślady wzruszonej ziemi i osadzone nowe kamienie graniczne. Nie mieli jednak możliwości zweryfikowania pomiarów. Skarżący podali nadto, że nie zawiadomiono ich o czynnościach związanych z przyjęciem granic między działkami nr [...] stanowiących własność innych osób i Skarbu Państwa. W ocenie skarżących postępowanie w sprawie podziału działki nr [...] zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] r. Burmistrza Miasta W. prowadzone było wadliwie, gdyż przy stabilizacji znaków granicznych określających przebieg granicy pomiędzy ich działką [...], a działką [...] powinni być stroną postępowania jako właściciele nieruchomości graniczącej z działką podlegającą podziałowi. Nie zostali jednak zawiadomieni o czynnościach przyjęcia granic i nie brali w nich udziału, co jest niezgodne z § 6 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663). W skardze I. i G. B. podnieśli nadto, że przypadkowo dowiedzieli się, iż niezależnie od podziału działki nr [...] podziałowi ma ulec działka nr [...] stanowiąca ich własność. O podziale działki nie zostali powiadomieni, jak również nie poinformowano w jakim celu jest dzielona i nie podano podstawy prawnej dokonania podziału. W przekonaniu skarżących w postępowaniu o podział nieruchomości z mocy prawa przysługiwał im status strony. Poza tym doszło do naruszenia przez organ przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz przepisów podziałowych, co doprowadziło w konsekwencji do naruszenia ich prawa własności i pozbawiło ochrony jaką gwarantują art. 30, 31, 63 i 64 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty skarżących są bezpodstawne. Należy przede wszystkim wskazać, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było w trybie nadzwyczajnym, a mianowicie wznowienia postępowania. Postępowanie to jest sformalizowane i może być przeprowadzone tylko gdy zostaną spełnione ustawowe wymogi dotyczące podstaw wznowienia postępowania, w tym kwestie podmiotowe. Przepisy procedury administracyjnej wymagają wskazania podstaw wznowienia określonych w art. 145 kpa. I. i G. B. domagając się wznowienia postępowania stwierdzili, że nie brali udziału w postępowaniu, którego przedmiotem był podział sąsiedniej nieruchomości (działka nr 3183) stanowiącej własność Gminy Miejskiej W. W związku z tym przyjęto, że skarżący wskazali na podstawę wznowienia postępowania o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Podstawa ta opiera się na dwóch przesłankach, a mianowicie: strona nie brała udziału w sprawie i doszło do tego bez jej winy. Wznowienie postępowania na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa dotyczy jednak tylko takiej osoby, której przysługiwał przymiot strony, ale nie brała ona udziału w postępowaniu zwyczajnym, zakończonym decyzją ostateczną. Wznowienia postępowania na wskazanej postawie nie może jednak domagać się osoba, której status strony nie przysługiwał. Trafnie zatem organ odwoławczy stwierdził, że po wznowieniu postępowania podstawowym obowiązkiem organu było ustalenie, czy I. i G. B. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o podział nieruchomości nr [...], stanowiącej własność Gminy Miejskiej W. O tym czy danej osobie przysługuje status strony postępowania administracyjnego decyduje treść art. 28 kpa, ewentualnie inny przepis szczególny określający, kto jest stroną danego postępowania (np. art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego). W rozpoznawanej sprawie organ zasadnie przyjął, że określenie kto jest stroną postępowania o podział nieruchomości następuje na podstawie art. 28 kpa. Stroną jest zatem osoba, której przysługuje legitymacja procesowa. To znaczy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Prawidłowe jest zatem stwierdzenie organu, że o statusie strony postępowania, nie przesądza wola czy subiektywne przekonanie danej osoby, ale to czy istnieje przepis prawa materialnego, który pozwala przyjąć, że ma ona interes prawny, a więc jest zainteresowana w jaki sposób zostanie rozstrzygnięta sprawa. Postępowanie, którego wznowienia domagają się skarżący, dotyczyło zatwierdzenia podziału działki nr [...] będącej własnością Gminy W.. Słusznie więc organ uznał, że I. i G. B. nie przysługuje status strony w postępowaniu podziałowym, ponieważ nie mają tytułu prawnego do podzielonej nieruchomości, a tym samym nie mają interesu prawnego w ingerowaniu w sprawie podziału tej nieruchomości. W konsekwencji nie mając przymiotu strony nie mogą się domagać wznowienia postępowania, na tej podstawie, że nie brali w nim udziału. Postępowanie o podział nieruchomości nr [...] prowadzone było na podstawie art. 93 – 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Stronami postępowania podziałowego są wyłącznie właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości, co oznacza, z nie są nimi osoby, które aktualnie nie mają żadnego tytułu prawnego do nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 17 VIII 2000 r., I SA/Wa 1775/07, ONSA 2002, nr 2, poz. 69; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 II 2008 r., I SA/Wa 1775/07, LEX nr 456731). Tak więc sąsiedztwo nieruchomości skarżących nie dawało im legitymacji procesowej do wzięcia udziału w sprawie o podział sąsiedniej nieruchomości w charakterze strony. Legitymacji takiej nie dawały również skarżącym kwestionowane przez nich czynności dokonywane na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W konsekwencji właściwie przyjęto, że nie ma podstawy do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie na mocy w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Jedynie na marginesie można wskazać, że informację o braku statusu strony, w postępowaniu o podział nieruchomości, skarżący uzyskali już wcześniej w toku postępowania, choćby z pisma Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r., na które powołują się w skardze do Sądu administracyjnego. Natomiast co do kwestii na którą wskazali I. i G. B., zaskarżając decyzję organu II instancji, a mianowicie podziału ich nieruchomości nr [...], należy wyjaśnić, że nie było to przedmiotem rozpoznawanej sprawy. W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.