II SA/Sz 414/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.),, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2007 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...], Nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W dniu [...] do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. wpłynął wniosek J. Z. o przyznanie dodatku mieszkaniowego. We wniosku i deklaracji o dochodach, załączonej do wniosku, wnioskodawca podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc wyniosła [...] zł, natomiast łączny dochód gospodarstwa domowego za okres od września do grudnia 2006 r. wyniósł [...] zł, w tym [...] zł z tytułu renty rolniczej oraz [...] zł z gospodarstwa rolnego, którego wnioskodawca jest współwłaścicielem. Wyliczony średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wyniósł zatem [...] zł. Kierownik Działu Dodatków Mieszkaniowych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w S., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta S., decyzją z dnia [...], na podstawie art. 2-8 i 17 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 ze zm.), odmówił wnioskodawcy przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że J. Z. nie spełnił warunków do przyznania dodatku mieszkaniowego, ponieważ wydatki obliczeniowe poniesione przez wnioskodawcę na zajmowany lokal, które wyniosły [...] zł ([...] – wydatki wskazane we wniosku + [...] - suma ryczałtów za ciepłą wodę, ogrzewanie mieszkania i gaz) są mniejsze od 20% miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego, określonych w art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wynoszących 208,86 zł. Pismem z dnia [...] J. Z. wniósł odwołanie od powołanej wyżej decyzji, i zarzucił, że przy obliczaniu dochodu strony z gospodarstwa rolnego, organ I instancji nie wziął pod uwagę faktu, że odwołujący się od wielu lat nie prowadzi gospodarstwa rolnego ze względu na stan zdrowia i z tego powodu było ono wydzierżawione przez stronę i jego byłą żonę, będącą współwłaścicielką gospodarstwa, na rzecz osoby trzeciej do września 2006 r. Odwołujący się podkreślił, że choć jest współwłaścicielem gospodarstwa, to jednak nie utrzymuje się z niego, a w okresie od września do grudnia 2006 r. jedynym dochodem, jaki uzyskał, było świadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w wysokości [...] zł. Ponadto, organ pierwszej instancji, przy obliczaniu kwoty miesięcznych wydatków gospodarstwa domowego, nie uwzględnił wydatków związanych z ogrzewaniem mieszkania oraz kosztów ogrzewania wody piecykiem gazowym. Tym samym, zdaniem strony, organ pierwszej instancji nie uczynił zadość obowiązkom wynikającym z art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa (tj. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 2 ust 1, art. 3 ust 1 oraz art. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 zez zm.), po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W odniesieniu do zarzutu strony dotyczącego nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji wydatków ponoszonych na ogrzewanie mieszkania i ogrzewanie wody, Kolegium, powołując się na § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, wskazało, że z uwagi na to, że lokal, w którym zamieszkuje strona, nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, instalację ciepłej wody oraz gazu przewodowego, stronie przyznano ryczałt na zakup opału, który został obliczony na podstawie rachunku za energię elektryczną za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej. Natomiast wydatki ponoszone na zajmowany lokal mieszkalny przyjęto w wysokości 100%. Organ odwoławczy podkreślił, że we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego oraz w załączonej do niego deklaracji o dochodach wnioskodawca podał, że dochód gospodarstwa domowego za okres od września do grudnia 2006 r. wyniósł [...] zł. Tym samym średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy wyniósł [...] zł. Natomiast 20 % z tego dochodu stanowi kwota [...] zł i takie właśnie wydatki na mieszkanie winien ponieść odwołujący się. W ocenie Kolegium, ze szczegółowego wyliczenia stanowiącego załącznik do niniejszej decyzji wynika, że łączna kwota wydatków na mieszkanie po uwzględnieniu zwiększeń wynosi [...] zł i jest niższa od wydatków na mieszkanie, jakie powinien ponieść odwołujący się. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji odmówił stronie przyznania dodatku mieszkaniowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. J. Z. zarzucił organom prowadzącym postępowanie administracyjne w sprawie brak podjęcia czynności mających na celu ustalenie, jakie dochody strona faktycznie uzyskuje i nieprzeprowadzenie w tym zakresie postępowania dowodowego. Skarżący wyjaśnił, że składając wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego odpowiadał na pytania pracownika organu pierwszej instancji, który wpisał we wniosku kwotę dochodu z gospodarstwa rolnego, którego skarżący jest współwłaścicielem. Zdaniem skarżącego, organ nie powinien był wliczać tych dochodów do średnich miesięcznych dochodów skarżącego, ponieważ nie uzyskuje on żadnych przychodów z gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do przepisu art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek strony uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz, prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sprawa o przyznanie dodatku mieszkaniowego należy do kategorii spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, w której zgodnie z treścią art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zastosowanie mają przepisy tego Kodeksu, Mając na uwadze powyższe, organy orzekające w sprawach o przyznanie dodatku mieszkaniowego winne są, przed wydaniem decyzji, w myśl art. 7 i 77 Kpa., zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Dotyczy to nie tylko ustalenia przesłanek, jakie według przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych powinien spełnić wnioskodawca w celu otrzymania świadczenia, ale również okoliczności, które decydują o odmowie jego przyznania. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do. uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji. Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że organy orzekające nie wyjaśniły kluczowej - dla przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego - okoliczności dotyczącej uzyskiwanych przez skarżącego dochodów. Ze złożonego wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia, jak również z załączonych do tego wniosku: deklaracji o dochodach i pisemnego oświadczenia, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, wynika, że skarżący wraz z byłą żoną i córką prowadzą osobne gospodarstwa domowe w lokalu mieszkalnym przy ul. B. w S., w którym skarżący użytkuje jeden pokój i częściowo kuchnię, przedpokój oraz łazienkę. W powołanych wyżej dokumentach skarżący wykazał, że łączny dochód prowadzonego przez niego gospodarstwa domowego za okres od września do grudnia 2006 r. wyniósł [...] zł, w tym [...] zł z tytułu renty rolniczej oraz [...] zł z gospodarstwa rolnego, którego wnioskodawca jest współwłaścicielem. Powyższe informacje legły u podstaw decyzji wydanej przez organ I instancji. Jednakże w odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił, że przy obliczaniu dochodu strony z gospodarstwa rolnego, nie wzięto pod uwagę faktu, że choć jest współwłaścicielem gospodarstwa, to jednak nie utrzymuje się z niego, a w okresie od września do grudnia 2006 r. jedynym dochodem, jaki uzyskał, było świadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w wysokości [...] zł. W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie podjął żadnych kroków pozwalających ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, czy skarżący uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości. W swojej decyzji Kolegium ograniczyło się jedynie do stwierdzenia, że obliczenie dochodu gospodarstwa domowego strony nastąpiło na podstawie art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przy uwzględnieniu informacji podanych przez skarżącego we wniosku o przyznanie rzeczonego świadczenia i w załączonych do niego dokumentach. Takie powierzchowne ustosunkowanie się organu drugiej instancji do zarzutów odwołania świadczy o uchylaniu się Samorządowego Kolegium Odwoławczego od obowiązku ustalenia prawdy obiektywnej. Wprawdzie, można tu wywodzić, że w odniesieniu do właścicieli gospodarstw rolnych art. 3 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przewiduje sui generis ryczałtowe ustalenie dochodu, ale nie oznacza to, że takie ustalenie odnosi się do wszystkich osób będących właścicielami tych gospodarstw. Przepis ten nie pozostawia bowiem cienia wątpliwości, że dotyczy wyłącznie osób uzyskujących dochód "z prowadzenia gospodarstwa rolnego". W świetle wskazanego przepisu, przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego sytuacja, w której określona osoba jest wprawdzie właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gospodarstwa rolnego, ale gospodarstwa tego nie prowadzi, nie upoważnia do wliczania do jej dochodu, dochodu z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Taki zaś stan faktyczny – jak można by przypuszczać w oparciu o materiał dowodowy zebrany w aktach administracyjnych – zaistniał w rozpatrywanej sprawie, skoro nie tylko z oświadczeń strony, ale także z decyzji Prezesa KRUS [...] wynika, że decyzją z dnia [...] przyznano J. Z. "rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy". W tym stanie faktycznym sprawy, wobec braku wyjaśnienia okoliczności odmiennych, które dawałyby podstawę do ustalenia, że skarżący mimo niezdolności do pracy prowadzi jednak gospodarstwo rolne, za co najmniej przedwczesne uznać trzeba zaliczenie w zaskarżonej decyzji jako dochodu strony – dochodu z prowadzenia gospodarstwa rolnego na podstawie art.3 ust.4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wymienione braki w wyjaśnieniu sprawy wskazują, że jej rozstrzygnięcie nastąpiło z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a., zaś uchybienie tym przepisom pozostaje w związku z treścią zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji jeszcze raz wnikliwie przeanalizują, czy spełnione zostały przesłanki do nabycia przez skarżącego prawa do dodatku mieszkaniowego, przy zastosowaniu wszystkich środków dowodowych przewidzianych w przepisach Kpa i przy uwzględnieniu powyższych zapatrywań Sądu co do zakresu art. 3 ust.4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji. Zakres w jakim uchylona decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o przepis art. 152 powołanej wyżej ustawy.