II SA/Sz 415/07

WyrokWSA w Szczecinie2007-08-09

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Maria Mysiak, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na pomieszczenie mieszkalne, naruszającej przepisy dotyczące warunków technicznych budynków?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, nakładając na inwestora obowiązek wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. Skoro samowolnie wykonane roboty naruszały przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych budynków, nałożenie obowiązku ich wykonania było zasadne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na inwestora obowiązek przebudowy otworu drzwiowego w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Inwestor samowolnie wydzielił z części strychu pomieszczenie mieszkalne i wykonał otwór drzwiowy, naruszając przepisy dotyczące warunków technicznych budynków. Skarżący kwestionował nałożony obowiązek, twierdząc, że jest on niewykonalny i niecelowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.),, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II Sz na rozprawie w dniu 09 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi T. Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem oddala skargę U Z A S A D N I E N I E: Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 5 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. Ż. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] r., Nr [...], nakładającej na T. Ż, inwestora samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego, położonego na działce nr [...], w postaci przebudowy lokalu mieszkalnego nr [...], gdzie z części pomieszczenia pomocniczego wydzielono pomieszczenie mieszkalne w narożniku północnym budynku, obowiązek wykonania - w terminie do [...] r., w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem - przebudowy otworu drzwiowego pomiędzy pomieszczeniem pokoju i kuchni do wysokości co najmniej 2 m, bez zastosowania progu, uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i orzekł wykonanie tego obowiązku w terminie do dnia [...] r., pozostałą część decyzji utrzymał w mocy. Organ II instancji rozstrzygnął sprawę w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , po stwierdzeniu samowoli budowlanej na piętrze budynku mieszkalnego przy ul. [...], polegającej na zmianie sposobu użytkowania części pomieszczenia pomocniczego (strychu) na pomieszczenie mieszkalne wraz z realizacją robót budowlanych, tj. wygrodzono z powierzchni strychu, ścianką działową, pomieszczenie o wymiarach 3,95 x 2,80 m oraz wybito otwór drzwiowy w ścianie nośnej, z kuchni lokalu mieszkalnego nr [...] do nowopowstałego pomieszczenia. Postanowieniem z [...] r., na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016), zobowiązał inwestora T. Ż, do przedłożenia określonych dokumentów. Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , po rozpoznaniu zażalenia inwestora, uznając zasadność przyjętego przez organ I instancji trybu postępowania, lecz ze względu na zakres wymaganych dokumentów postanowieniem z dnia [...] r., uchylił w całości zaskarżone postanowienie i nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia, w oznaczonym terminie, sporządzonej przez uprawnioną osobę oceny technicznej wraz inwentaryzacją wykonanych robót. Po otrzymaniu wymaganych dokumentów oraz zapoznaniu się z nimi organ I instancji stwierdził, że w wyniku wykonanych samowolnie robót budowlanych lokal nie spełnia wymagań § 75 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 5, w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego (Dz. U. z 1994r. Nr 89, poz. 414 ze zm.) decyzją z dnia 25 lipca 2006 r., nałożył na T. Ż. obowiązek wykonania przebudowy otworu drzwiowego pomiędzy pomieszczeniem pokoju i kuchni do wysokości co najmniej 2,0 m bez zastosowania progu, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Od decyzji odwołał się T. Ż. uważając, iż nałożony obowiązek jest nie do wykonania, bowiem brak jest możliwości powiększenia otworu drzwiowego do wysokości co najmniej 2,0 m oraz likwidacji progu. Organ II instancji, mając na względzie dokonane ustalenia w sprawie, przyjął, że w niniejszej sprawie, z uwagi na datę wykonania samowolnej zmiany sposobu użytkowania części pomieszczenia pomocniczego - strychu na pokój tj. [...] r., zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym po zmianach wprowadzonych ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw. Zgodnie z art. 71 ust. 3 cyt. ustawy, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, przepisy art. 50 i art. 51 stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 1 pkt 2 organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora (właściciela lub zarządcę) obowiązek wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Następnie organ podkreślił, że z przedłożonego przez inwestora (skarżącego) opracowania, zawierającego inwentaryzację, opis i ocenę wykonanych samowolnie robót budowlanych w lokalu na piętrze budynku przy ul. [...], wynika, że pomiędzy kuchnią a nowopowstałym pokojem wykonano otwórdrzwiowy o wymiarach 0,8 x 1,83 m, a w przejściu pomiędzy pomieszczeniami znajduje się próg o wysokości 2 stopni i wskazał, że takie rozwiązanie narusza przepisy § 75 ust. 1 i 3 obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepis ten stanowi bowiem, że drzwi do pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi oraz do pomieszczenia kuchennego powinny mieć co najmniej szerokość 0,8 m i wysokość 2 m w świetle ościeżnicy oraz nie powinny mieć progów. Zatem, zdaniem organu II instancji, zasadnym jest rozstrzygnięcie podjęte przez organ I instancji, nakładające obowiązek przebudowy otworu drzwiowego w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych przedmiotowych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a decyzja wydana zgodnie z prawem. Nadto, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że przedłożone przy odwołaniu rysunki techniczne, przedstawiające fragment obiektu w obrębie wykonanego otworu drzwiowego, nie mogą być podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jednakże, z uwagi na art. 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury, mogą być wykorzystane przy opracowaniu ekspertyzy technicznej. I podał, że przywołany wyżej art. 2 stanowi, że przy nadbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części wymagania zawarte w rozporządzeniu mogą być spełnione w sposób inny niż w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. Następnie organ II instancji wskazał, że rozwiązania wykonane na podstawie sporządzonej, stosownie do ww. przepisu, ekspertyzy technicznej w przedmiotowej sprawie, powinny być uwzględnione przez organ I instancji, jako wykonanie zaskarżonej decyzji. Od powyższej decyzji T. Ż. wniósł do Sądu skargę żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Skarżący uznał, jak podaje w uzasadnieniu skargi, nałożony decyzją organu I instancji obowiązek przebudowy otworu drzwiowego, w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych przedmiotowych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, za "niecelowy i szkodliwy dla konstrukcji budynku". Nadto wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy dotyczące warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bowiem dokonane zmiany w obiekcie nie są nadbudową, ani przebudową, czy zmianą sposobu użytkowania pomieszczenia w jego lokalu mieszkalnym. W ocenie skarżącego istniejący otwór drzwiowy prowadzi do pomieszczenia gospodarczego, a nie do pokoju mieszkalnego, jak stwierdził to organ w trakcie kontroli w dniu [...] r., stąd też przepisy w sprawie warunków technicznych budynków – w zakresie wysokości drzwi, zastosowania progów, niewłaściwego oświetlenia - znajdują zastosowania w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji oświadczył, że argumenty skarżącego nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i w związku z tym podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały w przedmiotowej sprawie przepisy art. 71 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 26 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888). Obowiązek stosowania przepisów dotychczasowych wynika z treści przepisu art. 2 pkt 3 tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016) zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu, zaś przepisy art. 32 tegoż prawa stosuje się odpowiednio. Nadto przepis art. 71 określa, że zmiana użytkowania polega w szczególności na przeróbce pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne (pkt 1). Zastosowanie tego przepisu będzie też możliwe, gdy stwierdzi się podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń (pkt 2). Zadaniem organu nadzoru budowlanego było ustalenie czy zaistniały stan faktyczny obejmuje dyspozycję opisanego wyżej przepisu. Zdaniem Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że skarżący samowolnie zmienił sposób użytkowania części budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...], tj. z części powierzchni strychu wydzielił pomieszczenie przeznaczone na pokój mieszkalny bez uzyskania pozwolenia właściwego organu. Skarżący od początku postępowania administracyjnego nie kwestionował tego faktu, podpisując sporządzony w [...] r. protokół nr [...] z kontroli użytkowania budynku. W protokole tym prowadzący kontrolę stwierdzili wydzielenie w lokalu nr [...] z pomieszczenia strych pokoju mieszkalnego o wymiarach 3,95 x 2,80 m i wysokości 2,05 m – 2,45 m (karta 51 akt organu I instancji). Nadto skarżący wykonał nałożony postanowieniem z dnia [...]r Nr [...], obowiązek przedłożenia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych. Ocena ta dotyczyć miała samowolnie wykonanych robót budowlanych na piętrze budynku mieszkalnego przy ul. [...], związanych ze zmianą sposobu użytkowania części strychu na pomieszczenie mieszkalne. Również w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący nie podnosił, że wykonane pomieszczenie nie jest przeznaczone na pokój. Wskazywał jedynie, że dom jest stary poniemiecki i nie jest możliwe zastosować wymogów technicznych, jak przy nowych budynkach. Nadto wskazywał, że nałożony obowiązek jest nie wykonalny. Dopiero w skardze podniósł, że wydzielone pomieszczenie nie jest przeznaczone na pokój lecz jest to pomieszczenie gospodarcze. W tej sytuacji Sąd nie dał wiary twierdzeniu skarżącego, że wydzielone z powierzchni strychu pomieszczenie nie stanowi pokoju mieszkalnego. Przepis art. 71 ust. 3 ww. ustawy wskazuje środki, jakie mają zastosowanie w razie dokonania samowolnie zmiany sposobu użytkowania obiektu (bez uzyskania pozwolenia na tę zmianę) stanowiąc, że w takich przypadkach stosuje się odpowiednio przepisy art. 50 i art. 51 pow. ustawy Prawo budowlane. Redakcja pow. przepisu art. 71 ust. 3 nie nasuwa żadnych wątpliwości co do tego, że w okolicznościach samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu właściwy organ zobligowany jest do stosowania środków przewidzianych w art. 50 i 51 dla samowolnego wykonywania robót budowlanych. Zgodnie z treścią przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 organ wydaje decyzje nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Skoro z przedłożonej przez skarżącego oceny technicznej wykonanych robot budowlanych wynika, że roboty te wykonane zostały niezgodnie z przepisem § 75 ust. 1 i 3 obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), to za prawidłowe należy uznać nałożenie na skarżącego zaskarżoną decyzją obowiązku wykonania robót budowlanych mający na celu doprowadzenie ich do stanu zgodnego z tym przepisem. Ustosunkowując się do zarzutów skargi oraz treści opinii technicznej dołączonej do skargi należy wyjaśnić, że opinia ta nie zawiera przekonujących argumentów uzasadniających twierdzenie, iż nie jest możliwe wykonanie nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku. W treści opinii opisano możliwość wykonania decyzji podając przy tym, że nie jest to wskazane ze względów konstrukcyjnych oraz kosztowych. Fakt, że coś nie jest wskazane nie oznacza jeszcze, że nie jest możliwe do wykonania. Z tego względu Sąd uznał, że dołączona do skargi opinia techniczna nie jest przekonująca. Mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło