II SA/Sz 415/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi U. K. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia, decyzji w sprawie uznania za osobę bezrobotną uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia [...] nr [...]. Przedmiotem skargi U. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. jest decyzja Wojewody nr [...] z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. nr [...] z dnia [...] r., mocą której uchylił on własną decyzję z dnia [...] r., w sprawie uznania U. K. za osobę bezrobotną z dniem 6 lutego 2012 r. i odmówił uznania skarżącej za osobę bezrobotną od wskazanej wyżej daty. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z dnia 20 stycznia 2012 r. dotychczasowy pracodawca – Firma Handlowo – Usługowo-Produkcyjna [...] - rozwiązał ze skarżącą umowę o pracę za dwutygodniowym okresem wypowiedzenia, który upłynął w dniu [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Starosta K. uznał skarżącą za osobę bezrobotną począwszy od dnia [...] r. Status osoby bezrobotnej przysługiwał skarżącej do dnia 1 lipca 2012 r., bowiem w tym dniu skarżąca podjęła zatrudnienie. Jednocześnie przed sądem powszechnym toczyło się, zainicjowane między innym przez skarżącą, postępowanie o zapłatę odprawy, wynagrodzenia, wynagrodzenia za skrócony okres wypowiedzenia i wydanie świadectwa pracy. Wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy–Sąd Pracy w K. zasądził od pracodawcy skarżącej – Z. M., na jej rzecz U. K. kwotę [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 1 maja 2012 r. do dnia zapłaty, tytułem wynagrodzenia za okres od dnia 5 lutego 2012 r. do dnia 30 kwietnia 2012 r. oraz kwotę [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 5 lutego 2012 r. do dnia zapłaty, tytułem odprawy. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że sąd przyjął, iż zawarcie ze skarżącą umowy o pracę na czas określony, stanowiło obejście przepisów prawa i prawidłowo określony okres wypowiedzenia umowy o pracę powinien wynosić 3 miesiące. W konsekwencji zatem należało przyjąć, że do dnia 30 kwietnia 2012 r. skarżąca pozostawała w stosunku pracy. Na skutek orzeczenia Sądu Rejonowego w K., Starosta K. postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie w sprawie uznania skarżącej za osobę bezrobotną i decyzją nr [...] z dnia [...] r. uchylił własną decyzję nr [...] z dnia [...] r., orzekając jednocześnie o odmowie uznania skarżącej za osobę bezrobotną od dnia 6 lutego 2012 r. Na skutek odwołania do decyzji Starosty K. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując w uzasadnieniu, że w związku z treścią orzeczenia sądu okres wypowiedzenia uległ wydłużeniu do dnia 30 kwietnia 2012 r., a zatem w dacie dokonania rejestracji jako osoba bezrobotna, skarżąca była jednocześnie osobą pozostającą w zatrudnieniu, a tym samym nie spełniała warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2013r. poz. 674 ze zm.). W skardze na decyzję Wojewody U. K. podniosła, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie statusu osoby bezrobotnej spełniała warunki, o których mowa w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Pozew do sądu wniosła po rozwiązaniu stosunku pracy i nie mogła przewidzieć jakie zapadnie rozstrzygnięcie. Wyrok sądu I instancji został zaskarżony przez jej byłego pracodawcę i od dnia, w którym otrzymała świadectwo pracy do dnia uprawomocnienia się wyroku upłynęło półtora roku. W ocenie skarżącej oznacza to, że w dacie złożenia wniosku o rejestrację spełniała warunki do uznania ją za osobę bezrobotną. Skarżąca wskazała ponadto, że do dnia złożenia skargi pracodawca nie sprostował świadectwa pracy, jak również nie odprowadził należnych składek na ubezpieczenie społeczne za cały okres wypowiedzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie wskazując, że z prawomocnego wyroku sądu powszechnego, wynika, że w dniu 7 lutego 2012 r. skarżąca pozostawała w stosunku pracy i nie mogła zostać uznana za osobę bezrobotną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c oraz pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. W sytuacji, kiedy skarga zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji został ustalony z uwzględnieniem wymaganych przepisów postępowania, przez co ustalenie to nie było wadliwe albo nie zostało skutecznie podważone. Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana na skutek wznowienia postępowania. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga zatem, iż wznowienie postępowania jest instytucją szczególną, stanowi bowiem odstępstwo od zdefiniowanej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej. Stąd dla zastosowania tego trybu niezbędne jest spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest dopuszczalne jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Przy ocenie przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności i dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli okoliczności te i dowody powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia, lecz mogą stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie. W wyroku z dnia 17 grudnia 1997 r., III SA 77/97 NSA stwierdził, że "Przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję (wyrok NSA z 16 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 986/09 dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) W niniejszej sprawie Starosta K. wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przyjmując, iż nową istotną okolicznością, uzasadniającą podjęcie takiej decyzji był wyrok Sądu Rejonowego – Sądu Pracy w K., określający terminu upływu okresu wypowiedzenia umowy o pracę skarżącej na dzień 7 lutego 2012 r. Należało zatem rozważyć, czy zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w szczególności, czy w związku z orzeczeniem sądu powszechnego zasadne było przyjęcie, iż stanowi ono istotną dla sprawy nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Nie ulega wątpliwości, że wyrok Sądu Rejonowego Sądu Pracy w K. z dnia [...] r. zmienił datę rozwiązania stosunku pracy, co formalnie oznaczało, że w dniu 7 lutego 2012 r. skarżąca nie pozostawała bez pracy. Nie budzi również wątpliwości, że okoliczność dotycząca faktycznej daty rozwiązania stosunku pracy, nie była znana ani organowi, który wydał decyzję, ani skarżącej. Do rozstrzygnięcia zatem pozostało, czy jej pojawienie wraz z uprawomocnieniem się wyroku sądu powszechnego, stanowiło przesłankę do wznowienia postepowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd orzekający w tym składzie stanął na stanowisku, że istotnie jest to okoliczność nowa i nieznana organowi, który wydał decyzję ostateczną. Nie sposób jednak uznać wyroku sądu powszechnego za nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem nie istniał on w dacie wydania decyzji przez organ I instancji. Sąd przyjął, że stan faktyczny i prawny stwierdzony tym orzeczeniem stanowi co prawda nową okoliczność, mającą znaczenie dla sprawy i nieznaną ani skarżącej, ani organowi, uznał jednak, że nie istniała ona w dacie wydania decyzji ostatecznej. Wyrok ukształtował nową sytuację prawną skarżącej, ale nie zmienił sytuacji faktycznej skarżącej, istniejącej w dacie wydania decyzji o przyznaniu jej statusu osoby bezrobotnej. W rozpoznawanej sprawie skarżąca w dniu rejestracji była osobą bezrobotną, o czym przesądzała treść pisma zawierającego oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem i wskazującego datę upływu okresu wypowiedzenia. W konsekwencji należało uznać, że wyrok sądu pracy nie mógł odnosić się do sytuacji faktycznej skarżącej istniejącej w dacie rejestracji, która została wówczas oceniona przez organ prawidłowo – w dacie zgłoszenia się skarżącej do urzędu pracy spełniała ona kryteria niezbędne do uznania jej za osobę bezrobotną. W konsekwencji należało uznać, że brak było podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.