II SA/Sz 418/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Asesor WSA Joanna Wojciechowska ( spr.) Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi M; Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Burmistrz Gminy decyzją z dnia [...] r. [...] przyznał M. Z. świadczenie pielęgnacyjne w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] r., gdyż legitymował się on orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o niepełnosprawności w [...] nr [...] z dnia [...] r. stwierdzającym, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. Następnie decyzją Burmistrza Gminy z dnia [...] r. nr [...] wstrzymano M. Z. od miesiąca [...] r. wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego, bowiem nie podjął on przyznanego mu świadczenia przez trzy kolejne miesiące kalendarzowe. W dniu [...] r. M. Z. stawił się w Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] i przedłożył zaświadczenie z Zakładu Karnego w [...], iż od [...] r. przebywał w tej jednostce jako aresztowany. M. Z. wyraził zgodę na uchylenie od [...] r. w trybie art. 155 Kpa decyzji z dnia [...] r., nr [...] jak zaznaczono w treści "przyznającej zasiłek pielęgnacyjny". Burmistrz Gminy decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. / , art. 16 ust. 5 w związku z art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych / D. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm. / uchylił za zgodą strony decyzję z dnia [...] r. nr [...] w części dotyczącej przyznania M. Z. zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od [...] r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że zgodnie z art. 155 Kpa decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Stronie przyznano zasiłek pielęgnacyjny, którego wypłata została zawieszona uwagi na nie podjęcie świadczenia przez kolejne trzy miesiące. Ponadto ustalono na podstawie zaświadczenia z Zakładu Karnego w [...], że strona przebywała w tej jednostce w okresie od [...] r. Organ wskazał nadto, że zgodnie z art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobyt osoby i udzielane przez tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane są z budżetu państwa albo z Narodowego Funduszu Zdrowia. W rozumieniu art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych zakład karny i areszt śledczy jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie. M. Z. złożył odwołanie od powyższej decyzji i podał, że nie zgadza się z nią oraz wskazał, iż jest osobą schorowaną po wylewie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 w związku z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. / oraz art. 3 pkt 7, art. 16 ust. 5, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych / Dz. U z 2006 r., nr 139, poz. 992 / po rozpoznaniu odwołania M. Z. od decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...] r. nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że strona w dniu wydania decyzji z [...] r. przez organ I instancji spełniała warunki do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego. Organ wskazał, że zgodnie z art. 16 § 1 Kpa uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych może nastąpić jedynie tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Zdaniem Kolegium organ I instancji błędnie zastosował art. 155 Kpa do uchylenia przedmiotowej decyzji, bowiem jej zmiana była możliwa jedynie na mocy art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną na mocy które strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Jest to przepis konstytutywny o charakterze fakultatywnym, zmiana lub uchylenie decyzji na jego podstawie nie może być dokonana z mocą wsteczną, lecz na przyszłość. Kolegium wskazało, że organ I instancji mógł uchylić przedmiotowa decyzję jedynie od [...] r., jednakże już w grudniu M.Z. spełniał warunki do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego. Tym samym postępowanie administracyjne w sprawie uchylenia przedmiotowej decyzji stało się bezprzedmiotowe i Kolegium wydało decyzję o umorzeniu postępowania. Ponadto organ II instancji przywołał treść art. 16 ust. 5, art. 3 pkt 7 oraz art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. M. Z, złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wyjaśnił, że jego zdaniem pobyt w areszcie śledczym od [...] r. nie spowodował utraty prawa do pobierania przedmiotowego zasiłku. Skarżący wniósł o wypłatę należnego mu zasiłku za okres [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentacje jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uchylenie lub zmiana decyzji w trybie art. 155 Kpa może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności tej decyzji albo brak jest przepisu szczególnego umożliwiającego zmianę tej decyzji oraz to, że rozstrzygnięcie podejmowane przez organ na podstawie art. 155 Kpa ma charakter uznaniowy i podejmowane jest za zgodą strony, o ile równocześnie przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a nie sprzeciwiają się temu przepisy prawa. W niniejszej sprawie przepisem szczególnym umożliwiającym zmianę decyzji ostatecznej był art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną na mocy które strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Zmiana lub uchylenie decyzji na jego podstawie nie może być dokonana z mocą wsteczną, lecz na przyszłość. Organ I instancji mógł uchylić przedmiotowa decyzję jedynie od [...] r., jednakże już w grudniu M. Z, spełniał warunki do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego. Tym samym postępowanie administracyjne w sprawie uchylenia przedmiotowej decyzji stało się bezprzedmiotowe. Prawidłowo zatem postąpiło Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając błędną decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie. Zaznaczyć należy także, że strona wyraziła zgodę na uchylenie w trybie art. 155 Kpa od [...] r. decyzji z dnia [...] r., nr [...] tj. decyzji o zawieszeniu wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego, zaś organ I instancji we własnej decyzji wskazywał, że zgoda ta dotyczyła decyzji z dnia [...] r. nr [...] przyznającej M. Z. przedmiotowy zasiłek. W związku z zawartym w skardze, wnioskiem strony o wypłatę należnego mu zasiłku pielęgnacyjnego za okres [...] r. ( z pewnością nastąpiła tu omyłka pisarska, gdyż stronie chodziło pewnie o [...] r. ), wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania merytorycznego w konkretnej sprawie i nie może zastępować organów administracji w ich kompetencjach. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w , na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.