II SA/Sz 421/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. sprawy ze skargi S. i F. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania dotyczącego uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę Decyzją z dnia (...( Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 kpa, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia (...(, po rozpatrzeniu odwołania S. i F.K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia (...( odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej (...( zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę i zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal użytkowy wraz z wykonaniem zewnętrznych schodów do projektowanego lokalu usługowego w K. przy ulicy (...( - uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie wznowieniowe. W uzasadnieniu decyzji podano, że S. i F.K. złożyli skargę do Prezydenta Miasta K. w sprawie budowy schodów do lokalu usługowego w parterze budynku przy ul. (...(, których realizacja przesłania okno piwnicy przynależnej do lokalu mieszkalnego stanowiącego ich własność. W myśl art. 235 § 1 kpa złożoną skargę uznano za żądanie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Organ I instancji postanowieniem z dnia (...( wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr (...(. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta K. decyzją z dnia (...( odmówił uchylenia decyzji ostatecznej nr (...(. Od decyzji tej S. i F.K. złożyli odwołanie, zarzucając naruszenie prawa w szczególności przepisów art. 4 i art. 5 Prawa budowlanego oraz przepisy ustawy o drogach publicznych. Odwołujący wskazali, iż przy przedmiotowej przebudowie zostało przesłonięte okno ich piwnicy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez odwołujących organ II instancji stwierdził, że zgodnie z uzasadnieniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia (...( oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) będąc związany oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania, ustalił w trakcie ponownie prowadzonego postępowania dowodowego, że odwołujący nie wykazali jednoznacznie, iż piwnica przynależna do ich lokalu mieszkalnego jest piwnicą, której okno zostało przesłonięte wybudowanymi schodami. W związku z tym brak przymiotu strony osoby domagającej się wznowienia postępowania, uniemożliwia ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Zasadą jest, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym części wspólnych budynku mieszkalnego, przymiot strony przysługuje wspólnocie mieszkaniowej. Jednakże w sytuacjach wyjątkowych, przymiot strony przysługiwać może także właścicielom poszczególnych lokali mieszkalnych, jeżeli postępowanie dotyczy ich indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, iż interes prawny powinien wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, który odnosi się do uprawnień lub obowiązków danego podmiotu. Strona musi posiadać interes prawny, więc musi istnieć związek między sferą jej indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Tak rozumianego interesu prawnego nie posiadają S. i F.K., a co za tym idzie nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Dokonanie takiego ustalenia po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania skutkuje wydaniem decyzji o umorzeniu wznowionego postępowania na podstawie art. 105 kpa. Od powyższej decyzji w części umarzającej wznowione postępowanie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. złożyli S. i F.K. i domagając się jej uchylenia zarzucili, że została wydana z naruszeniem prawa zwłaszcza art. 145§ 1 ust. 1 i ust. 5 kpa oraz art. 13 ust. 1 ustawy o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 903, ze zm.), art. 222 § 2 i art. 230 kodeksu cywilnego, art. 4 i art. 5 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2003 r., nr 207, poz. 2016), oraz 39 ust. 3 i art. 40 ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r., nr 204, poz. 2086, nadto § 12, § 13 i § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 IV 2002 r. (Dz.U. z 2002 r., nr 75, poz. 690). Zdaniem skarżących dowodem, że są właścicielami piwnicy przynależnej do ich mieszkania jest znajdujący się aktach sprawy, akt notarialny z dnia (...( zawierający umowę kupna przez nich mieszkania nr (...( w budynku nr (...( przy ul. (...( , a także inne dowody zebrane w sprawie, a mianowicie: notatka z przeglądu piwnic z dnia (...(, pismo Zarządcy (...( z dnia (...( zawierające oświadczające, że piwnica nr 2 jest własnością S. i F.K., protokół z (...( pomiaru powierzchni lokalu, umowa najmu lokalu mieszkalnego z (...(, umowa najmu lokalu mieszkalnego z (...(, rysunek piwnic z grudnia 2003 r. Skarżący podnieśli, że kwestia własności piwnicy jest wyjaśniona, z uwagi na treść oświadczenia pracowników Urzędu Gminy zawartego w notatce z dnia (...( o użytkowaniu dodatkowej piwnicy. Skarżący w następnym dniu po przeglądzie piwnic tj. 11 V 2005 r. uporządkowali korytarz piwniczny zwany w tej notatce piwnicą i powiadomili o tym zarządcę, oraz Wydział Infrastruktury i Wydział Architektury i Urbanistyki Urzędu Gminy. Użytkowanie korytarza piwnicznego przez skarżących nastąpiło na podstawie zezwolenia ZBM z dnia(...(. Zgodę podpisał kierownik ADM nr 2. Zgodnie z obowiązującym prawem korytarz piwniczny nie mógł zostać skarżącym sprzedany, ponieważ musi być dostępny dla współwłaścicieli i stanowi drogę ewakuacyjną. Skarżący stwierdzili nadto, że w 1999 r. nie przeprowadzono żadnej inwentaryzacji budynku w którym zamieszkują, a więc nie dokonano pomiaru powierzchni lokali, ani piwnic. Inwentaryzacja załączona do akt sprawy nie odzwierciedla faktycznych pomieszczeń budynku i ich powierzchni, np. na planie piwnic nie zaznaczono wejścia do piwnic od ulicy . Nie zgadza się też powierzchnia udziałów współwłaścicieli w częściach wspólnych budynku, nie mają te udziały zachowanej proporcjonalności w odniesieniu do powierzchni mieszkań. W budynku nie zinwentaryzowano też powierzchni poddasza. W tej sytuacji, w ocenie skarżących, są oni stroną postępowania, ponieważ sprawa dotyczy własności ich piwnicy, której okno zasłonięto wybudowanymi schodami. Skarżący mają więc interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy i nieprawdą jest, iż nie wykazali jednoznacznie, że są właścicielami tej piwnicy. W ocenie skarżących niezrozumiały jest fakt, że Wojewoda nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, mimo że schody zewnętrzne zostały wykonane bez pozwolenia na przebudowę i wbrew decyzji Zarządu Dróg Miejskich w K. z dnia (...( zezwalającej na czasowe, na okres trzech lat umieszczenie w pasie drogowym ulicy schodów zewnętrznych, trzystopniowych. Schody te powinny być rozebrane najpóźniej w dniu 23 maja 2006 r. Istotne w sprawie jest zatwierdzenie projektu budowlanego oraz wydanie pozwolenia na przebudowę i rozbudowę, przy uwzględnieniu zajęcie pasa drogowego, dokładniej chodnika na schody z naruszeniem prawa własności i niebezpiecznym ograniczeniem ruchu w pasie drogowym. Przy przebudowie zostało przesłonięte okno piwniczne wnioskodawców. W tym zakresie przebudowę i rozbudowę wykonano naruszając prawo własności oraz normy zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 IV 2002 r. (Dz.U. z 2002 r., nr 75, poz. 690) uniemożliwiając wnioskodawcom dostęp do okna piwnicznego, zajmując chodnik w miejscu śródmiejskiej zgrupowanej i intensywnej zabudowy, niezgodnie z ustalonymi warunkami zabudowy. Skarżący zarzucili nadto, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty, których nie wzięto pod uwagę w toku postępowania przed organem II instancji, są to: decyzja nr (...( o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, której nie otrzymał zarząd wspólnoty tylko ZBM, mimo że wspólnota w momencie złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu już istniała i miała wybrany zarząd; inwentaryzacja budynku, bez pieczątek i podpisów, podpisana jedynie przez pracownika gminy za zgodność; uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. (...( w K. z dnia (...(, sporządzona i podpisana tylko przez jednego z trzech członków zarządu wspólnoty. Uchwałę podpisał też kierownik Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej nr 2, który nie miał prawa działania za wspólnotę. Uchwała ta ma inną treść niż ta, która była przedstawiana do wglądu skarżącym w trakcie postępowania. Poza tym uchwała wspólnoty znajdującą się w materiale dowodowym sprawy nie spełnia warunków wymaganych prawem i chroniących interes współwłaścicieli. Uchwała ta jest niezgodna z art. 58 k.c.; postanowienie Prezydenta K. z dnia (...( o nałożeniu obowiązku na inwestora B. i T.Ż. dostarczenia oświadczenia złożonego przez skarżących w maju 2003 r.; pisma z dnia (...( o wyrażeniu zgody na przebudowę. Pisma tego nie otrzymała wspólnota. Skarżący nie mając dostępu do wymienionych dokumentów nie mogli się odnieść do ich treści, choć mają istotne znaczenie dla zasadności wznowienia postępowania Nadto skarżący podkreślili, że decyzja nr (...( o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu była ważna do 31 V 2004 r. Oprócz tego zatwierdzenie projektu budowlanego oraz wydanie pozwolenia na przebudowę, w szczególności zajęcie chodnika na schody nie mogło być dokonane na stałe, wybudowano 6 stopni schodów zamiast 3 stopni, które istnieją już ponad trzy lata i zasłaniają okna piwniczne skarżących. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Odnosząc się do podniesionych przez skarżących zarzutów należało stwierdzić, że organ odwoławczy, wskazując na wynikające z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania przyjął, że skarżącym brak przymiotu strony postępowania, a w konsekwencji uprawnienia do domagania się wznowienia postępowania, zakończonego decyzją ostateczną. Organ uznał, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym części wspólnych budynku mieszkalnego, status strony przysługuje wspólnocie mieszkaniowej. Jednak w wyjątkowych wypadkach, stroną może być także właściciel poszczególnego lokalu mieszkalnego, jeżeli postępowanie dotyczy jego indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku. Jak stwierdził organ odwoławczy w orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, iż interes prawny powinien wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, który dotyczy uprawnień lub obowiązków danej osoby. Strona postępowania administracyjnego musi posiadać interes prawny, a więc między sferą jej indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością musi istnieć związek o charakterze prawnym. Interesu prawnego w takim znaczeniu nie posiadają S. i F.K. W związku z tym nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Takie ustalenie po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania stanowiło podstawę wydania decyzji o umorzeniu wznowionego postępowania. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego oznacza, że podzielił on stanowisko organu I instancji i dokonane przez niego ustalenia. Tym samym przyjął, że skarżący nie wykazali, że doszło do naruszenia ich praw lub obowiązków. W toku postępowania administracyjnego, po jego wznowieniu przyjęto, że zasadnicze znaczenie w sprawie ma ustalenie, które z pomieszczeń piwnicznych przynależy do lokalu mieszkalnego skarżących. Organ trafnie przyjął, że decyduje o tym treść aktu notarialnego z dnia (...(, Repertorium (...(, na podstawie którego skarżący nabyli własność lokalu mieszkalnego oznaczonego numerem (...(, przy ul. (...( w K. Z treści § 1 aktu notarialnego wynika, że do tego lokalu mieszkalnego należy piwnica o pow. 4,25 m2 i stanowi jego część składową. Postanowień umowy zawartej w formie aktu notarialnego S. i F.K. nigdy nie kwestionowali, a w piśmie z dnia (...( skierowanym do Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miejskiego w K. wyrazili zgodę na proponowaną zamianę piwnic, podkreślając, że ich piwnica ma powierzchnię 4,25 m2. Poza tym tak sama powierzchnia piwnicy została wskazana przez rzeczoznawcę w operacie szacunkowym stanowiącym podstawę określenia wartości lokalu mieszkalnego nr (...(. Treść operatu nie była kwestionowana przez skarżących. Z ustaleń dokonanych przez organ wynikało jednak, że skarżący korzystali z dwóch piwnic, z tym, że jedna z nich, której okno zostało zasłonięte ma powierzchnię 5,40 m2, a więc odmienną niż ta, która została wpisana w akcie notarialnym. Organ przyjął w związku z tym, że skarżący nabyli prawa tylko do jednej piwnicy, a mianowicie nr 5 oznaczonej na rysunku nr 1, rzutu piwnic (...(. Piwnica ta ma wprawdzie powierzchnię 4,75 m2, ale pozwala to zdaniem organu przyjąć, że skarżący nie wykazali, iż na podstawie aktu notarialnego nabyli na własność piwnicę o powierzchni 5,40 m2. Z uwagi na to, że nie są właścicielami piwnicy, której okno zostało przysłonięte schodami ich sfera prawna nie została naruszona, a zatem nie mają uprawnień do występowania w charakterze strony. Powyższe ustalenia wsparte zostały wynikami przeglądu piwnic dokonanego w dniu 10 maja 2005 r. (...(, a także analizą innych dokumentów wskazanych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Nadto należy wskazać, że skarżący w piśmie z dnia (...( stwierdzili, że z dniem 11 maja 2005 r. zaprzestali użytkować piwnicę przejściową, ale nie podali, ani powierzchni, ani jej położenia. Tym samym przyznali, że korzystali z dwóch piwnic, mimo, że byli właścicielami tylko jednej. Poza tym oświadczenie o zaprzestaniu użytkowania piwnicy nie wywiera żadnych skutków prawnych w sferze prawa własności nabytego na podstawie aktu notarialnego. Treść aktu notarialnego nie została podważona przez skarżących. Jest on dokumentem urzędowym i został sporządzony na podstawie operatu szacunkowego opracowanego przez rzeczoznawcę w grudniu 1999 r. Dlatego też nie można przyjąć, że skarżący nabyli własność piwnicy o pow. 5,40 m2, co dawałoby podstawę do przyznania im statusu strony. Zatem ustalenia organu należy uznać za poprawne. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, dotyczących wybudowania schodów o większej ilości niż w projekcie, a także upływu trzyletniego okresu zezwalającego na czasowe umieszczenie tych schodów w pasie drogowym, należy stwierdzić, że nie mogą one być uwzględnione w przedmiotowym postępowaniu wznowieniowym, ponieważ instytucja wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny, dotyczy kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej. Poza tym granica postępowania w sprawie wznowienia postępowa jest wyznaczana zakresem rozstrzygniętej decyzją ostateczną sprawy administracyjnej. Tak więc okoliczności zaistniałe po wydaniu decyzji, nie mogą być przedmiotem postępowania wznowieniowego. Nie oznacza to, że samowolne odstąpienie od warunków określonych w pozwoleniu na budowę (większa ilość schodów) nie może być przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Również upływ czasu zezwalającego na zajęcie pasa drogowego może być podstawą do działania właściwych organów, ale nie może być przedmiotem w postępowaniu wznowieniowym. Także kwestia oceny prawidłowości uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. (...( w K., nie może być przedmiotem niniejszego postępowania, gdyż uchwały wspólnoty mieszkaniowej mogą być kwestionowane w trybie przewidzianym w ustawie o własności lokali. Nie ma również znaczenia dla sprawy okoliczność podniesiona, na rozprawie w dniu 7 listopada 2007 r. przez skarżącą S.K., że była ona członkiem zarządu wspólnoty mieszkaniowej, ponieważ od początku postępowania występowała wraz z mężem F.K. wyłącznie w imieniu własnym i nie reprezentowała wspólnoty. Nie przedstawiła też żadnego dokumentu wskazującego na umocowanie do działania w imieniu wspólnoty. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 Ppsa orzekł jak w sentencji.