II SA/Sz 427/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.T. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek. M. L. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ze skargą na decyzję Wojewody z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie zabudowy produkcyjnej w gospodarstwie hodowlanym, tj. łącznika pomiędzy dwoma istniejącymi budynkami inwentarskimi z przeznaczeniem na hodowlę kur, wraz z zewnętrzną instalacją kanalizacji deszczowej z odprowadzeniem do studni chłonnych na działce nr [...], w miejscowości. W dniu 3 października 2016 r. wpłynął do Sądu wniosek H.T. o dopuszczenie - na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - do udziału w niniejszym postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania. Uzasadniając wniosek H. T. wskazał, że organy administracji architektoniczno – budowlanej obu instancji naruszyły jego prawa, zakwestionowały bowiem dokonanie sprawdzenia projektu budowlanego w części konstrukcyjno - budowlanej dla wskazanej wyżej inwestycji, pomimo posiadania przez wnioskodawcę wymaganych prawem uprawnień budowlanych i korzystnych dla wnioskodawcy stanowisk organów samorządu zawodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny. Uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego może stać się podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, ale który w tym postępowaniu nie brał udziału, albowiem tylko wtedy wynik postępowania sądowoadministracyjnego może dotyczyć jego interesu prawnego (por. postanowienie NSA z dnia 22 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GZ 271/12, opubl. w Lex nr 1297681). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji lub powołuje przepis prawa, który takich, jak wyżej, uprawnień nie kreuje. Postępowanie w niniejszej sprawie toczy się na skutek skargi na decyzję wydaną w postępowaniu odwoławczym w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. I tak, poza inwestorem, kluczowym dla określenia statusu strony pozostaje ustalenie, czy określony podmiot ma wymieniony w przepisie tytuł prawny do nieruchomości oraz czy nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1528/14, opubl. w Lex nr 2037395). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że w świetle przepisów ustawy Prawo budowlane i P.p.s.a., brak jest podstaw do dopuszczenia wnioskującego H. T. do udziału jako uczestnika na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że wnioskodawca sporządził część dokumentacji niezbędnej do złożenia przez inwestora wniosku o pozwolenie na budowę oraz podpisał projekt budowlany, jako sprawdzający ten projekt. Powołane okoliczności nie dają podstaw do uznania wnioskodawcy za uczestnika postępowania sądowego w przedmiotowej sprawie. Pojęcie "interes prawny" w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę oparte jest na relacji w jakiej dana osoba pozostaje w związku z planowaną inwestycją, tj. posiada odpowiedni tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu. Osoba, której wkład polegał na opracowaniu dokumentacji niezbędnej do złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, sprawdzeniu zgodności projektu z odpowiednimi wymaganiami ustawowymi, nie należy do kręgu podmiotów, którym przysługuje interes prawny w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Powołany przez wnioskodawcę art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane dotyczy podstawowych obowiązków projektanta oraz przewiduje obowiązek sprawdzenia projektu budowlanego przez osobę legitymującą się odpowiednimi kwalifikacjami, który działa na zlecenie inwestora. Sąd wyjaśnia, że wprawdzie art. 17 ustawy Prawo budowlane wśród uczestników procesu budowlanego wymienia inwestora, inspektora nadzoru inwestorskiego, projektanta, kierownika budowy lub kierownika robót, to wyłącznie inwestor jest jedynym uczestnikiem procesu budowlanego, który jest stroną postępowania administracyjnego zmierzającego do wydania pozwolenia na budowę czy innych postępowań, dla których podstawę materialnoprawną stanowią przepisy ustawy Prawo budowlane (por. wyrok NSA z dnia 22 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1655/09, opubl. w Lex nr 746715). Projektant, będący profesjonalnym uczestnikiem procesu budowlanego, nie ma własnego interesu prawnego w takim postępowaniu administracyjnym, chyba że jest jednocześnie inwestorem bądź właścicielem (użytkownikiem wieczystym) nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu (por. NSA z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt II OSK 736/13, opubl. w Lex nr 1650972). Odróżnić należy ogólne pojęcie procesu inwestycyjnego regulowanego przez przepisy ustawy Prawo budowlane, w którym wymienieni w art. 17 tej ustawy uczestnicy mają określone prawa i obowiązki, od pojęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, w którym występują strony tych postępowań, legitymujące się własnym interesem prawnym. Legitymacja do występowania we własnym imieniu w postępowaniach administracyjnych mających za przedmiot proces inwestycyjny, przysługuje inwestorowi i innym stronom tych postępowań wykazujących własny interes prawny, nie zaś projektantowi będącemu profesjonalnym uczestnikiem tego procesu, lecz działającym w imieniu i na rzecz inwestora (por. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 91/12, opubl. w Lex nr 1252232). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe poglądy i uznaje, że odnoszą się one odpowiednio do osoby sprawdzającej projekt budowlany. Reasumując Sąd uznał, że konstrukcja art. 17 oraz art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w żadnej mierze nie uprawnia profesjonalnej osoby uczestniczącej w procesie budowlanym, wykonującej czynności zawodowe w zakresie budownictwa na rzecz inwestora, do uznania jej za stronę postępowania administracyjnego, a w konsekwencji uznania tej osoby za uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przedmiotowy wniosek oddalił.