II SA/Sz 428/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk–Meder Protokolant st.sekr.sąd. Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2004r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich o d d a l a skargę Podaniem z dnia [...] r. T. W. zwrócił się do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przywrócenie uprawnień kombatanckich i anulowanie decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...]r., Nr [...]. W treści wniosku wskazał, że decyzja o pozbawieniu uprawnień jest niezgodna z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...], na podstawie przepisu art.149 § 1, art. 147 w związku z art. 145a oraz 150 § 1 art. kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił postępowanie, na wniosek T. W., w sprawie zakończonej decyzją ostateczna z dnia [...] W uzasadnieniu postanowienia podał, że wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...], Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Artykuł 145a kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie, którego została wydana decyzja. Następnie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r., Nr [...], na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145a § 1 oraz art. 150 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji podał, że rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] r., sygn. akt [...], w jakimkolwiek stopniu nie odnosi się do sytuacji prawnej strony. W wyroku tym stwierdzono niezgodność art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten stanowił, iż wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4 mogą być kierowane do dnia 31 grudnia 1997 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Natomiast przepis ustawy stanowiący podstawę prawną decyzji dotyczącej strony nie został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny. Tym samym wyrok Trybunału Konstytucyjnego pozostaje bez wpływu na ww. decyzję. T. W. podaniem z dnia [...] r. zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie pozbawienia Go uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wniosku prosił o wznowienie postępowania w sprawie przysługujących Mu uprawnień kombatanckich oraz pozytywne rozpatrzenie odwołania. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych , na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 1 września 2003 r. W uzasadnieniu podał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawiera nowych faktów, które byłyby nieznane Urzędowi podczas podejmowania decyzji. W dalszej części uzasadnienia przytoczył takie same argumenty jak w decyzji z dnia [...] T. W., nie zgadzając się z decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych , zaskarżył tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy pozbawienia Go uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu podaje, że przypomniał sobie fakt, iż jednego dnia został aresztowany razem z osobami: K. J. (nie zna adresu zamieszkania), G. C. (nie żyje), R. (nie pamięta imienia). Razem byli działaczami. Ponadto S. S. zam. Ł., G. zam. W. gm. Ł., uczestnicy organizacji [...]. Innych dowodów, dokumentów, potwierdzających Jego działalność nie przypomina sobie. Wie, że działał w organizacji [...] i doznał dużo krzywd. Dodał również, że jest schorowany i nie może [...]. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do przepisu art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, natomiast względy poza prawne, a więc takie, których nie przewidują przepisy prawa mające zastosowanie w konkretnej sprawie, w toku tej kontroli nie są brane pod uwagę. Konsekwencją sprawowanej przez Sąd funkcji kontrolnej jest brak uprawnienia do wydawania wyroków merytorycznie załatwiających sprawę w zastępstwie właściwych organów administracji publicznej tj. do przyznania uprawnień kombatanckich. W przypadku stwierdzenia w wyniku kontroli, że zaskarżona decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, Sąd decyzję taką eliminuje z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności – w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia (art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, należy stwierdzić, ze nie narusza ona prawa. W szczególności Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo zakwalifikował wniosek skarżącego z dnia [...] r. jako żądanie wznowienia postępowania w sprawie pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich, postępowanie w tym przedmiocie zakończone zostało bowiem decyzją ostateczną z dnia [...] r. Natomiast decyzje ostateczne objęte są zasadą trwałości, co oznacza, że mogą być wzruszone tylko w trybie nadzwyczajnych postępowań do jakich należy, między innymi, wznowienie postępowania administracyjnego. Skoro zatem skarżący wnosił o anulowanie decyzji z dnia [...]r. wskazując, iż jest ona niezgodna z Konstytucją Rzeczypospolitej, to podanie takie mogło być potraktowane wyłącznie jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie przepisu art. 145a kodeksu postępowania administracyjnego. Tym bardziej, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] stwierdził niezgodność przepisu art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz.371 ze zm.). A zatem podanie wniesione bezpośrednio po opublikowaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego należało potraktować jako wniosek o wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie przepisu art. 145a kodeksu postępowania administracyjnego. Słusznie też Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ustalił, że treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] r. pozostaje bez wpływu na sytuację prawną skarżącego. Ponieważ w orzeczeniu tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisu art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który to przepis regulował terminy składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w art. 1-4 rzeczonej ustawy. Natomiast przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, stanowiący podstawę prawną decyzji z dnia [...] r., nie został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny. Wobec takich ustaleń Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zasadnie odmówił, na podstawie przepisu art. 151 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 7 marca 2003 r. Ponieważ wskazany przepis kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązuje organ orzekający do wydania decyzji odmawiającej uchylenia zakwestionowanej decyzji, gdy organ ten stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145a kodeksu postępowania administracyjnego. Prawidłowa również jest, zaskarżona przez T. W., decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] r. Bowiem T. W. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wykazał, że zachodzą przesłanki do uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] r. W tej sytuacji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych , stosując właściwe przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3, zasadnie utrzymał w mocy własną decyzje z dnia [...] r. W świetle powyższego, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.